Đây là một trong những nội dung được đề cập tại báo cáo của Bộ Xây dựng về kết quả thực hiện Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hội nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030".
Bộ Xây dựng cho biết, nhằm tạo nguồn vốn bền vững, dài hạn cho phát triển nhà ở xã hội, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội; Chính phủ ban hành Nghị định số 302/2025/NĐ-CP ngày 19/11/2025 quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia.
25/34 địa phương hoàn thành việc thành lập quỹ nhà ở. Ảnh: Tâm Vũ.
Theo đó, Quỹ nhà ở quốc gia là quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách, được thành lập để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, tạo lập nhà ở xã hội để cho thuê, nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuê.
Đến hết tháng 7/2026, đã có 25/34 địa phương hoàn thành việc thành lập Quỹ nhà ở địa phương; 9 địa phương đang hoàn thiện các thủ tục giao quỹ tài chính hiện có trên địa bàn thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Quỹ nhà ở địa phương.
Cũng theo báo cáo của Bộ Xây dựng, đến 31/5/2026, tổng nguồn vốn chương trình cho vay nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội đạt 25.054 tỷ đồng (bao gồm cả nguồn vốn nhận ủy thác từ địa phương).
Trong đó, nguồn vốn ngân sách Nhà nước cấp (50%) là 7.380 tỷ đồng; nguồn vốn Ngân hàng Chính sách xã hội huy động (50%) là 7.380 tỷ đồng; nguồn vốn thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội là 7.698 tỷ đồng; nguồn vốn nhận ủy thác từ ngân sách địa phương là 2.596 tỷ đồng.
Đến 31/5/2026, Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn, trong đó có 20.813 trường hợp mua, thuê mua nhà ở xã hội, 48.391 trường hợp xây dựng, cải tạo nhà ở.
Tổng dư nợ chương trình cho vay nhà ở xã hội đạt 22.919 tỷ đồng, tăng 2.363 tỷ đồng so với năm 2025, với 56.982 khách hàng đang còn dư nợ.
Thực hiện Nghị quyết 33/NQ-CP, bốn ngân hàng thương mại Nhà nước (Agribank, BIDV, Vietcombank và Vietinbank) là các ngân hàng thương mại chủ lực triển khai Chương trình với quy mô là 120.000 tỷ đồng (mỗi ngân hàng thương mại 30.000 tỷ đồng).
Trong quá trình thực hiện, chương trình đã khuyến khích các ngân hàng thương mại cổ phần khác nghiên cứu, cân đối nguồn lực để tham gia chương trình nhằm hưởng ứng chủ trương của Đảng, Nhà nước trong phát triển nhà ở xã hội.
Hiện nay, ngoài bốn ngân hàng thương mại Nhà nước thì có thêm 5 ngân hàng thương mại cổ phần là MBbank, Techcombank, VPbank, TPbank và HDbank đăng ký tham gia chương trình với số tiền là 5.000 tỷ đồng/ngân hàng, nâng tổng quy mô đăng ký lên 145.000 tỷ đồng. Lãi suất hiện nay là 6,1%/năm đối với chủ đầu tư và 5,6%/năm đối với người mua nhà, mức lãi suất đã giảm 2,6% so với thời điểm ban đầu công bố.
Đến ngày 30/4/2026, doanh số giải ngân của Chương trình đạt khoảng 11.300 tỷ đồng; dư nợ của Chương trình đạt khoảng 9.315 tỷ đồng.
Theo nhận định của Bộ Xây dựng, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng hỗ trợ của các ngân hàng còn khó khăn, thiếu nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước, trong khi dự án đầu tư xây dựng nhà ở nói chung, nhà ở xã hội nói riêng đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn chậm, đặc biệt là nhà ở cho thuê. Nguồn vốn đầu tư xây dựng nhà ở xã hội từ ngân sách còn hạn chế, không đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Bộ Xây dựng cho rằng, thời gian tới, cần đa dạng hóa và khơi thông nguồn vốn theo hướng, không phụ thuộc vào ngân sách; tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn; sử dụng vốn ngân sách Nhà nước để dẫn dắt, thu hút các nguồn nguồn lực xã hội khác.
Cùng với đó, tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình tín dụng 145 nghìn tỷ đồng cho vay nhà, nhà ở công nhân, cho người trẻ dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội.