Cần Thơ chưa định giá 6.000 nền tái định cư, nhiều dự án nợ nghĩa vụ tài chính
Mục tiêu thu ngân sách gần 30.000 tỷ đồng năm 2026 đặt Cần Thơ trước áp lực lớn khi hơn 6.000 nền tái định cư đã giao trên 10 năm chưa có giá đất và nhiều dự án chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính. Nguồn thu từ đất bị treo do chưa có giá.
Gỡ nút thắt định giá đất
Ngày 2/4, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết, thành phố đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng giá đất đối với các nền tái định cư tồn đọng. Hiện trên thành phố có hơn 6.000 nền tái định cư đã giao hơn 10 năm nhưng chưa xác định giá đất, nên chưa thu được tiền sử dụng đất.
Năm 2026, TP Cần Thơ đặt mục tiêu thu ngân sách hơn 30.000 tỷ đồng. Ảnh: CTV
"Trong 6 tháng đầu năm 2026, thành phố sẽ hoàn thành thanh tra, kiểm tra các dự án bất động sản... Sau đó, sẽ xem xét triển khai lại các dự án đủ điều kiện để tạo nguồn thu từ tiền sử dụng đất. Đồng thời, ngành thuế tập trung thu hồi nợ thuế để bù đắp hụt thu", Chủ tịch UBND TP Cần Thơ chia sẻ.
Theo ông Phan Tiến Lân, Trưởng Thuế TP Cần Thơ, năm 2026 ngành thuế được giao thu 26.217 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP, Cần Thơ phải phấn đấu đạt gần 30.000 tỷ đồng, tăng khoảng 15% so với năm 2025. Như vậy, thành phố cần thêm hơn 3.700 tỷ đồng trong bối cảnh nhiều nguồn thu đang bị tắc.
Trước đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ phát hiện khoảng hơn 10 dự án bất động sản đã giao đất nhưng chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính do chưa xác định được giá đất, chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, làm chậm dòng tiền vào ngân sách.
Nguyên nhân những vướng mắc trên, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cho rằng, chủ yếu do quy định pháp lý kéo dài. Trước đây, thành phố giao đất theo tiến độ bồi thường, nhưng Luật Đất đai 2013 chỉ cho phép thu hồi theo tiến độ, không cho giao đất từng phần.
Bên cạnh đó, quy định phải giải phóng mặt bằng 100% mới được giao đất. Phương pháp định giá theo thặng dư phụ thuộc nhiều giả định như doanh thu, lãi suất, thời gian bán hàng nên tiềm ẩn rủi ro. Trong khi đó, đơn vị tư vấn định giá đất ít, chi phí thấp nhưng trách nhiệm cao nên khó thuê.
Dự án khu nhà ở cán bộ - giáo viên Trường Đại học Cần Thơ hơn 20 năm chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính, chưa xác định giá đất. Người dân sinh sống hàng chục năm chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thất thu thuế bất động sản lộ con số lớn
Theo ngành thuế Cần Thơ, nguồn thu từ đất tại thành phố còn bị ảnh hưởng bởi chậm giải phóng mặt bằng, thiếu nền tái định cư và thay đổi chính sách. Ảnh hưởng của dịch Covid-19 và khó khăn tiếp cận vốn cũng khiến nhiều dự án giãn tiến độ hoặc dừng triển khai. Vì vậy, nhiều dự án kéo dài 2–3 năm vẫn chưa xác định được giá đất.
Ở góc độ quản lý thuế, tình trạng thất thu trong chuyển nhượng bất động sản vẫn diễn biến phức tạp. Từ năm 2020 đến nay, cơ quan thuế đã phát hiện 5.812 trường hợp có dấu hiệu kê khai hai giá, xử lý 1.305 hồ sơ, truy thu hơn 160 tỷ đồng và chuyển 365 hồ sơ sang cơ quan công an.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hồ sơ tồn đọng do người nộp thuế không hợp tác, thay đổi nơi cư trú hoặc ở ngoài địa phương. Một số văn phòng công chứng chỉ cung cấp danh sách, chưa gửi đầy đủ hồ sơ, trong khi cán bộ thuế xử lý còn chậm.
Khu đất mà dự án nhà ở cán bộ - giáo viên Trường Đại học Cần Thơ quy hoạch căn chung cư nay là nơi chứa rác, cho thuê bãi đậu xe và trồng hoa kiểng.
Trong bối cảnh mục tiêu thu gần 30.000 tỷ đồng, việc khơi thông nguồn thu từ hơn 6.000 nền tái định cư, xử lý dứt điểm các dự án chưa xác định giá đất và siết chặt chống thất thu thuế được xem là giải pháp then chốt để Cần Thơ giảm áp lực ngân sách, tạo dư địa phát triển.