Nghị quyết 201/2025/QH15 với nhiều cơ chế thông thoáng được kỳ vọng tháo gỡ vướng mắc về đất đai, thủ tục, tạo động lực để Cần Thơ hoàn thành mục tiêu 3.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026.
Tháo gỡ điểm nghẽn đất và thủ tục
Tại TP Cần Thơ, nhiều dự án nhà ở xã hội vẫn vướng ở khâu pháp lý. Đơn cử, một doanh nghiệp triển khai khoảng 500 căn phải tạm dừng do vướng hơn 29.000m² đất lúa chưa chuyển mục đích sử dụng nên chưa được giao đất.
Thủ tục thông thoáng, TP Cần Thơ kêu gọi đầu tư nhiều dự án nhà ở xã hội.
Bên cạnh đó, không ít chủ đầu tư có quỹ đất nhưng chưa thể triển khai do vướng quy hoạch hoặc hết thời hạn dự án mà không đủ điều kiện gia hạn. Hệ lụy là nhiều dự án kéo dài nhiều năm nhưng vẫn chưa thể khởi công.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư còn phức tạp. Việc chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh quy hoạch hay hoàn tất hồ sơ pháp lý thường mất nhiều thời gian, trong khi kết quả chưa chắc chắn, làm gia tăng chi phí và rủi ro cho nhà đầu tư.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Cần Thơ Huỳnh Văn Sáu cho biết, nguồn lực phát triển nhà ở xã hội hiện chủ yếu tập trung tại quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại. Tuy nhiên, nhiều chủ đầu tư dù có nhu cầu triển khai vẫn chưa thể thực hiện do phải rà soát lại quá trình đầu tư, không đủ điều kiện gia hạn hoặc chưa được giao đất.
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 201 có hiệu lực từ ngày 1/6/2025 với nhiều cơ chế mới mang tính đột phá. Nghị quyết cho phép chủ đầu tư tự tổ chức thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và chịu trách nhiệm về kết quả, thay vì phải chờ cơ quan chuyên môn thẩm định như trước.
Đồng thời, nghị quyết lồng ghép thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy vào thủ tục cấp giấy phép xây dựng giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
Nghị quyết cũng đơn giản hóa quy trình lập quy hoạch chi tiết khi không yêu cầu phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, cho phép chủ đầu tư trình duyệt trực tiếp đồ án quy hoạch chi tiết, qua đó giảm bớt một bước trung gian tốn thời gian và chi phí.
Đáng chú ý, việc mở rộng cho người dân và doanh nghiệp có quỹ đất phù hợp quy hoạch tham gia đầu tư nhà ở xã hội được xem là "cú hích" quan trọng, giúp huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt với các khu đất sạch đang bỏ trống hoặc chậm triển khai. Cơ chế này không chỉ tăng nguồn cung mà còn góp phần gỡ vướng quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại.
Trung bình giá mỗi mét vuông căn hộ nhà ở xã hội TP Cần Thơ dao động từ 17 - 20 triệu đồng.
Tăng tốc triển khai và thu hút đầu tư
Sở Xây dựng TP Cần Thơ nhận định, một trong những điểm đột phá của Nghị quyết 201 là cho phép giao chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội không qua đấu thầu. Với các dự án đã có chủ trương đầu tư, có thể thực hiện đồng thời việc chấp thuận chủ trương và giao chủ đầu tư, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian lựa chọn nhà đầu tư.
Hiệp hội Bất động sản TP Cần Thơ cho rằng việc rút gọn quy trình này giúp dự án sớm triển khai, qua đó tăng sức hấp dẫn đối với doanh nghiệp trong bối cảnh lĩnh vực nhà ở xã hội có biên lợi nhuận thấp nhưng thời gian chuẩn bị kéo dài.
Cơ chế mới cũng trao quyền chủ động lớn hơn cho UBND cấp tỉnh trong việc lựa chọn nhà đầu tư dựa trên năng lực tài chính, kinh nghiệm và khả năng triển khai thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện dự án.
Bên cạnh đó, Nghị quyết cho phép chủ đầu tư linh hoạt lựa chọn giữa việc xin giấy phép xây dựng để miễn thẩm định báo cáo khả thi hoặc thực hiện thẩm định để được miễn giấy phép, tạo điều kiện chủ động trong quá trình triển khai.
Ngoài ra, việc áp dụng chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu xây lắp sử dụng vốn nhà nước cũng góp phần đẩy nhanh tiến độ và giảm chi phí tổ chức đấu thầu.
Công nhân đang thi công dự án nhà ở xã hội địa bàn TP Cần Thơ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc áp dụng cơ chế chỉ định thầu cần đi kèm với kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch. Đồng thời, cần sớm ban hành hướng dẫn chi tiết nhằm tránh phát sinh vướng mắc mới, đặc biệt trong phối hợp thẩm duyệt phòng cháy, chữa cháy và thủ tục môi trường.
Dù vẫn còn một số vấn đề cần hoàn thiện, Nghị quyết 201 được đánh giá là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính và phân cấp quản lý trong lĩnh vực nhà ở xã hội, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tham gia đầu tư.
Đối với TP Cần Thơ, nếu các vướng mắc về đất đai và thủ tục được tháo gỡ kịp thời, cùng với việc tận dụng hiệu quả các cơ chế mới, mục tiêu hoàn thành 3.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi, góp phần đảm bảo an sinh và phát triển thị trường bất động sản theo hướng ổn định, bền vững.
Nghị quyết 201/2025/QH15 quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội trên phạm vi toàn quốc, bao gồm:
a) Quỹ nhà ở quốc gia;
b) Giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân không sử dụng vốn đầu tư công;
c) Lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch chi tiết dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội;
d) Thủ tục đầu tư xây dựng nhà ở xã hội;
đ) Xác định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội;
e) Điều kiện về nhà ở để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội;
g) Thuê nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp;
h) Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật, tạo quỹ đất phát triển nhà ở xã hội.
