Giải pháp dữ liệu số cho bất động sản khi triển khai đồng bộ với quá trình sửa đổi luật

Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Hội Bất động sản Tây Bắc TP.HCM, nhiều đại biểu đưa ra cách tiếp cận mới đối với quá trình hoàn thiện thể chế để minh bạch thị trường.

Theo đó, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu bất động sản đang được xem là một trong những giải pháp căn cơ để nâng cao tính minh bạch, hiệu quả quản lý và khả năng phát triển bền vững của thị trường.

Theo ông Đoàn Anh Đức, Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản MOSO, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp bất động sản trong giai đoạn hiện nay. Trọng tâm của quá trình này là xây dựng hạ tầng dữ liệu minh bạch, chuẩn hóa và có khả năng kết nối đồng bộ giữa các chủ thể tham gia thị trường. Các giải pháp công nghệ như AI, dữ liệu lớn (Big Data) hay nền tảng PropTech chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được vận hành trên một hệ thống dữ liệu đầy đủ, chính xác và được xác thực.

Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, ông Đức cho rằng, việc chuẩn hóa dữ liệu có thể giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm đáng kể chi phí vận hành và nâng cao độ tin cậy của thông tin thị trường. Các nền tảng công nghệ hiện nay đã có thể hỗ trợ thẩm định hồ sơ tín dụng bằng AI, kết nối với ngân hàng, theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ theo thời gian thực, đồng thời xác thực thông tin bất động sản trước khi đưa lên sàn giao dịch. Khi dữ liệu được số hóa và liên thông, quá trình giao dịch sẽ minh bạch hơn, giảm nguy cơ phát sinh tranh chấp và hạn chế tình trạng thông tin sai lệch trên thị trường.

Ở góc độ thể chế, TS Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự Kinh tế - Bộ Tư pháp cho biết các dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đang được xây dựng theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ số và hoàn thiện hệ thống dữ liệu nhà ở, thị trường bất động sản. 

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung mã định danh điện tử cho tổ chức, cá nhân và bất động sản; chuẩn hóa quy trình giao dịch; chuyển từ quản lý hồ sơ giấy sang dữ liệu số hóa; đồng thời xây dựng hệ thống thông tin được cập nhật đầy đủ, liên tục và chính xác. Những nội dung này hướng tới mục tiêu tạo lập nền tảng dữ liệu thống nhất, phục vụ cả công tác quản lý nhà nước lẫn hoạt động của doanh nghiệp và người dân.

Theo các chuyên gia, hiệu quả của hệ thống dữ liệu số có thể được hình dung rất rõ khi đi vào thực tiễn. Người dân có thể tra cứu trực tuyến thông tin quy hoạch, tình trạng pháp lý dự án, lịch sử giao dịch và các điều kiện liên quan trước khi quyết định mua nhà hoặc đầu tư. Doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn dữ liệu chuẩn hóa để giảm thời gian xác minh thông tin, nâng cao hiệu quả kinh doanh và hạn chế rủi ro pháp lý. Trong khi đó, cơ quan quản lý có thêm công cụ giám sát thị trường theo thời gian thực, phát hiện sớm các dấu hiệu đầu cơ, thao túng giá hoặc vi phạm pháp luật.

Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nhấn mạnh rằng mục tiêu xuyên suốt của quá trình sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản là tháo gỡ các rào cản pháp lý để khơi thông nguồn lực phát triển. Theo ông Châu, hàng nghìn dự án đang gặp khó khăn do vướng mắc thủ tục cần được giải quyết thông qua việc hoàn thiện thể chế, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường.

Ông Châu cho rằng việc xây dựng cơ sở dữ liệu bất động sản đồng bộ sẽ hỗ trợ quá trình xử lý các tồn đọng pháp lý, tạo điều kiện để các dự án sớm được triển khai, bổ sung nguồn cung cho thị trường. Cùng với đó, dữ liệu minh bạch còn góp phần hỗ trợ cơ quan quản lý trong công tác xác định giá đất, quản lý thuế, giám sát giao dịch và xây dựng các chính sách phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Có thể thấy, những bất cập hiện nay về thông tin thị trường phân tán, dữ liệu thiếu đồng bộ hay khó khăn trong tiếp cận thông tin pháp lý chính là nguyên nhân thúc đẩy yêu cầu xây dựng hệ thống dữ liệu số quốc gia về bất động sản. Khi quá trình chuyển đổi số được triển khai đồng bộ với việc sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dữ liệu sẽ trở thành một loại hạ tầng quan trọng của nền kinh tế, góp phần xây dựng thị trường bất động sản công khai, minh bạch, vận hành hiệu quả và phát triển bền vững.