Hạ tầng mở đường, Khánh Hòa kiến tạo không gian tăng trưởng mới

Từ những nghị quyết về tăng trưởng đến cao tốc, sân bay, cảng biển và hành lang liên vùng, Khánh Hòa đang cụ thể hóa chủ trương bằng những công trình mở đường, từng bước kiến tạo không gian và động lực tăng trưởng mới.

Từ nghị quyết đến công trình mở đường

Nghị quyết số 01 của Tỉnh ủy Khánh Hòa về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025-2030 xác định: Du lịch - dịch vụ là một trong bốn trụ cột động lực tăng trưởng, đồng thời là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. 

Theo Nghị quyết, đến năm 2030, Khánh Hòa phấn đấu đón 20,5 triệu lượt khách lưu trú, trong đó có 10,5 triệu lượt khách quốc tế; hình thành hệ thống 100.000 phòng lưu trú, với 75% đạt chuẩn 3 - 5 sao; tạo việc làm cho hơn 300.000 lao động; ngành du lịch đóng góp 15% GRDP và 20% thu ngân sách địa phương.

Để đạt được mục tiêu đó, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là thu hút thêm du khách mà phải tạo những động lực mới, đủ tầm nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.

Trong đó, hạ tầng giao thông chiến lược giữ vai trò mở đường, kết nối các vùng động lực và tạo dư địa phát triển mới.

Thực tế, những năm gần đây, hệ thống giao thông kết nối của Khánh Hòa được đầu tư, phát triển.

Các tuyến cao tốc Vân Phong - Nha Trang, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo được đưa vào khai thác, góp phần hoàn thiện trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông qua địa bàn.

Cùng với đường bộ, Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh và hệ thống cảng biển tạo nên mạng lưới giao thông đa phương thức, nâng khả năng kết nối Khánh Hòa với các thị trường trong nước và quốc tế.

Mạng đường bay quốc tế từng bước được mở rộng. Bến du thuyền quốc tế Ana Marina cùng năng lực tiếp nhận tàu biển quốc tế mở thêm dư địa cho phân khúc du lịch tàu biển cao cấp.

Khi đặt trong tổng thể quy hoạch và chiến lược phát triển, những tuyến đường, sân bay, cảng biển của Khánh Hòa không còn là những công trình riêng lẻ mà trở thành các mắt xích kết nối, góp phần tổ chức lại không gian kinh tế và đưa dòng khách lan tỏa tới những điểm đến mới.

Mở không gian tăng trưởng từ biển đến đại ngàn

Theo bà Thái Thị Lệ Hằng, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa, hệ thống giao thông của Khánh Hòa ngày càng hoàn thiện giúp rút ngắn thời gian di chuyển, gia tăng khả năng tiếp cận điểm đến và mở rộng thị trường khách.

Đặc biệt, hạ tầng hàng không và cảng biển là một trong những lợi thế cạnh tranh lớn của Khánh Hòa trong thu hút khách quốc tế. 

Cao tốc Nha Trang - Vân Phong là một trong những tuyến giao thông trọng điểm, góp phần hoàn thiện trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông và mở rộng không gian phát triển du lịch Khánh Hòa. (Ảnh: H.S)

"Nhưng không gian tăng trưởng của Khánh Hòa không chỉ hướng ra biển", bà Hằng nhấn mạnh.

Theo bà Hằng, với vị trí kết nối duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, những hành lang Đông - Tây đang mở ra khả năng đưa dòng khách từ đại ngàn xuống biển và ngược lại, kết hợp nghỉ dưỡng biển với du lịch sinh thái, văn hóa và hình thành những hành trình liên vùng.

Khánh Hòa đang đẩy mạnh xây dựng các chương trình du lịch kết nối biển với đại ngàn. Khi cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột hoàn thành, không gian liên kết được kỳ vọng tiếp tục mở rộng, tạo thuận lợi hình thành các tour liên tỉnh.

Tỉnh cũng tăng cường liên kết với các địa phương duyên hải Nam Trung Bộ trong xúc tiến, chia sẻ thị trường và phát triển sản phẩm du lịch biển, golf, nghỉ dưỡng cao cấp.

Các hoạt động vui chơi, thể thao trên biển là một trong những thế mạnh nổi bật thu hút khách du lịch của Khánh Hòa. (Ảnh: H.S)

Từ góc nhìn doanh nghiệp, sự thay đổi của hạ tầng đã tác động trực tiếp đến cách xây dựng sản phẩm, ông Nguyễn Hoàng Thái Huy - Giám đốc Công ty TNHH Yolo Fantasea - cho rằng, các tuyến cao tốc giúp rút ngắn thời gian di chuyển, tạo điều kiện mở thêm tour trong ngày, tour liên vùng, kết nối Khánh Hòa với Tây Nguyên và Nam Trung Bộ.

"Giao thông thuận lợi không chỉ giúp du khách đến Khánh Hòa nhanh hơn mà còn mở rộng không gian khai thác cho doanh nghiệp. Chúng tôi có thể thiết kế thêm nhiều sản phẩm, tăng điểm tham quan và thời gian lưu trú, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến và tăng doanh thu", ông Huy nói.

Từ chỗ dòng khách tập trung chủ yếu tại Nha Trang, hệ thống kết nối mới đang tạo điều kiện để hoạt động du lịch lan tỏa tới Vân Phong, Cam Ranh, khu vực phía Nam, các địa bàn miền núi và kết nối với các địa phương khác trong khu vực.

Đó không chỉ là mở rộng địa giới của những hành trình du lịch mà là bước chuyển từ khai thác từng điểm đến riêng lẻ sang hình thành hệ sinh thái liên kết, trong đó các vùng cùng bổ trợ sản phẩm, chia sẻ thị trường và kéo dài hành trình của du khách.

Quyết liệt gỡ điểm nghẽn hạ tầng

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh của du lịch khiến những hạn chế của hạ tầng bộc lộ rõ hơn. Tại Nha Trang, áp lực phương tiện gia tăng vào mùa cao điểm, trong khi giao thông tĩnh, bãi đỗ xe và vận tải công cộng chưa đáp ứng yêu cầu. Một số tuyến kết nối với Tây Nguyên còn hạn chế; hạ tầng logistics phục vụ du lịch chưa đồng bộ.

Ông Nguyễn Thành Phú, Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hòa nhìn nhận: Điểm nghẽn giao thông hiện nay không đơn thuần là thiếu mặt đường. Tại khu vực trung tâm Nha Trang, quỹ đất đường bộ hữu hạn nhưng phải đồng thời phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, khách du lịch, xe dịch vụ và các dòng phương tiện từ bên ngoài. Trong khi đó, lưu lượng phương tiện tập trung lớn tại một số cửa ngõ, nút giao, hành lang chính nhưng giao thông tĩnh và giao thông công cộng chưa chia sẻ áp lực.

Một vấn đề khác là tính liên thông của hệ thống chưa hoàn chỉnh. Khánh Hòa có lợi thế khi hội tụ cao tốc, sân bay, cảng biển, đường sắt và các hành lang kết nối Tây Nguyên, nhưng hiệu quả của những công trình lớn còn phụ thuộc vào các kết nối "đầu - cuối": từ cao tốc vào đô thị, sân bay đến trung tâm du lịch, nhà ga đến mạng lưới giao thông công cộng.

"Những mắt xích chưa đồng bộ có thể khiến dòng phương tiện tiếp tục dồn về một số tuyến đô thị, tạo áp lực cục bộ", ông Phú nói.

Theo ông Phú, để tháo gỡ, ngành Xây dựng xác định không xử lý từng điểm nghẽn riêng lẻ mà tổ chức lại mạng lưới hiện hữu, phát triển giao thông công cộng và từng bước hình thành hệ thống giao thông đa phương thức.

Trên cơ sở đề án tổ chức giao thông Nha Trang, Sở Xây dựng tiếp tục tham mưu xử lý các nút giao trọng điểm như Mả Vòng, Quán Trường, Ngọc Hội - Vành đai 2; đồng thời rà soát các hành lang chính, điểm dừng đỗ và tổ chức giao thông tại những khu vực tập trung đông khách du lịch.

Cùng với đầu tư hạ tầng, Khánh Hòa hướng tới chuyển mạnh sang quản trị giao thông bằng dữ liệu, từng bước tích hợp camera, tín hiệu giao thông thích ứng, dữ liệu lưu lượng, bãi đỗ xe và vận tải công cộng để nâng cao năng lực điều hành.

Mạng lưới vận tải công cộng cũng được định hướng tái cấu trúc với buýt gom, buýt sân bay, buýt du lịch, phương tiện xanh và xa hơn là BRT trên những hành lang phù hợp.

Cùng với đó, Khánh Hòa đang tiếp tục đẩy nhanh các tuyến giao thông chiến lược như cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Khánh Hòa - Lâm Đồng để hoàn thiện hành lang Đông - Tây, tăng kết nối với Tây Nguyên.

Chuyển lợi thế hạ tầng thành giá trị kinh tế

Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển du lịch Khánh Hòa giai đoạn mới là chuyển đổi tư duy từ khai thác lợi thế sẵn có sang kiến tạo sản phẩm, không gian và hệ sinh thái du lịch có sức cạnh tranh.

Tại hội thảo triển khai Chiến lược phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, ông Nguyễn Long Biên, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Khánh Hoà nhấn mạnh: Trước yêu cầu phát triển xanh, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và cạnh tranh ngày càng gay gắt, Khánh Hòa cần những bước đi đột phá, cách làm sáng tạo để tạo lợi thế khác biệt.

Theo lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa, tài nguyên chỉ thực sự trở thành động lực khi được chuyển hóa thành sản phẩm đặc sắc, dịch vụ chất lượng, môi trường đầu tư thuận lợi, nguồn nhân lực chuyên nghiệp và hệ sinh thái du lịch được quản trị hiệu quả.

Khu kinh tế Vân Phong được quy hoạch với các chức năng phát triển cảng biển, hậu cần logistics, đô thị và du lịch nghỉ dưỡng. (Ảnh: H.S)

Tư duy ấy được cụ thể hóa trong tổ chức không gian phát triển: Bắc Vân Phong định hướng trở thành đô thị du lịch biển cao cấp; Nha Trang là đô thị hạt nhân với kinh tế đêm, sự kiện, vui chơi giải trí; bán đảo Cam Ranh phát triển nghỉ dưỡng cao cấp, chăm sóc sức khỏe và MICE; khu vực Nam Khánh Hòa đẩy mạnh du lịch sinh thái, văn hóa, nông nghiệp gắn với bảo tồn và liên kết vùng.

Để đưa chiến lược phát triển du lịch vào thực tế, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành phối hợp triển khai các nhiệm vụ về phát triển sản phẩm mới, kinh tế đêm, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu điểm đến và nâng cao chất lượng quản trị.

Những nhiệm vụ liên quan đến giao thông, đô thị, du lịch, môi trường, đất đai hay đầu tư đều đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và xác định rõ trách nhiệm. Vì thế, những "nút thắt" còn tồn tại cũng chính là phép thử đối với năng lực tổ chức thực hiện.

Tinh thần này được thể hiện rõ trong yêu cầu của Bí thư Tỉnh ủy Trần Phong đối với việc thực hiện nhiệm vụ năm 2026.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa, các sở, ngành, địa phương phải phát huy vai trò người đứng đầu, cụ thể hóa các chỉ tiêu, nhiệm vụ thành giải pháp theo từng quý, từng tháng; phân công đến từng bộ phận, cá nhân và thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát tiến độ, kết quả thực hiện.

Yêu cầu ấy cho thấy, nghị quyết phải được cụ thể hóa bằng công việc, tiến độ và trách nhiệm.

Với những bài toán liên ngành như hạ tầng, giao thông, đô thị, du lịch; việc xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu, thường xuyên kiểm tra tiến độ, tháo gỡ điểm nghẽn để chuyển hoá nguồn lực hạ tầng thành nguồn lực kinh tế có ý nghĩa quan trọng.

Bởi nếu cao tốc mở được hành lang nhưng kết nối đến các điểm du lịch chưa đồng bộ, dư địa mới chưa thể khai thác hết; nếu lượng khách tăng nhanh nhưng hạ tầng đô thị, môi trường không theo kịp, tăng trưởng có thể tạo thêm sức ép; nếu không gian được mở rộng nhưng liên kết sản phẩm chưa chặt chẽ, lợi thế từ hạ tầng khó chuyển hóa đầy đủ thành giá trị kinh tế.

Vì vậy, yêu cầu không chỉ là tiếp tục đầu tư mà còn phải nâng cao hiệu quả quản trị, phối hợp giữa các ngành, địa phương; gắn tiến độ công trình với hiệu quả phát triển và kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn phát sinh.

Từ những nút giao trong đô thị đến các hành lang liên vùng, bài toán đặt ra không chỉ là có thêm công trình mà phải bảo đảm từng mắt xích hạ tầng phát huy hiệu quả.

Đây cũng là "phép thử" đối với năng lực điều hành, phối hợp và trách nhiệm của các cấp, ngành trong việc đưa những mục tiêu phát triển từ nghị quyết vào thực tiễn.