Hai đại công trình kênh rạch TP.HCM chạy đua tiến độ nhưng GPMB vẫn là “nút thắt”
Dù khối lượng thi công khá tốt, dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên và kênh Đôi vẫn đối mặt nhiều vướng mắc về giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và nguồn vật liệu, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Chiều 14/5, thông tin tại họp báo về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM, đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM đã chia sẻ về tiến độ hai dự án trọng điểm cải tạo kênh trên địa bàn thành phố. Đó là dự án kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên và dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi.

Dự án kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên có tiến độ thực tế đạt gần 80%,
Theo đó, dự án kênh Tham Lương – Bến Cát – rạch Nước Lên (kết nối tỉnh Long An cũ qua sông Chợ Đệm và tỉnh Bình Dương cũ và TP Đồng Nai qua sông Sài Gòn) được UBND TP.HCM phê duyệt có tổng mức đầu tư 9.030 tỷ đồng, thời gian thực hiện 2021–2026.
Dự án gồm 10 gói thầu xây lắp (XL-01 đến XL-10), khởi công từ ngày 23/2/2023. Đến nay, sản lượng thực hiện đạt khoảng 69,52% theo giá trị nghiệm thu, trong khi khối lượng thi công thực tế tại công trường đạt hơn 79%.
Trong đó, hạng mục kè bờ bằng cừ SW và hệ thống cống, cửa xả đã đạt khoảng 98%. Hạng mục đường giao thông và hạ tầng đạt khoảng 59%. Toàn tuyến đã thông xe khoảng 37,5km, nhiều đoạn đã hoàn thành thảm nhựa, cây xanh, vỉa hè và kết nối hạ tầng hiện hữu.
Theo chủ đầu tư, hiện nay có rất nhiều khó khăn làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công của các gói thầu. Trong đó, dự án vẫn còn 9 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng; đồng thời gặp khó khăn trong bố trí bãi đổ đất, di dời hệ thống điện, cáp viễn thông và biến động giá vật liệu xây dựng.

Dự án kênh Tham Lương – Bến Cát – rạch Nước Lên phấn đấu hoàn thành cuối năm 2026.
"Để đẩy nhanh tiến độ thi công dự án, Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị đang tập trung giải quyết dứt điểm các vướng mắc. Về các trường hợp chưa bàn giao mặt bằng và công tác di dời hạ tầng kỹ thuật, Ban đã phối hợp với chính quyền địa phương giải quyết. Thời gian qua, lãnh đạo TP rất quan tâm chỉ đạo, tuy nhiên cần có các giải pháp quyết liệt hơn để giải quyết dứt điểm các trường hợp vướng mắc này", đại diện chủ đầu tư cho biết.
Về bãi đổ đất dư, khan hiếm và biến động giá vật liệu, Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị TP.HCM đã có văn bản gửi các sở, ngành để xin hướng dẫn, sớm tháo gỡ vướng mắc. Đồng thời, Ban tăng cường đôn đốc, kiểm tra tiến độ thi công, theo dõi chặt chẽ nhân lực, máy móc, vật tư tại công trường và phối hợp tư vấn giám sát lập biên bản từng hạng mục.
Đối với các nhà thầu chậm tiến độ, Ban thường xuyên nhắc nhở, cảnh báo và tổ chức họp trực tiếp để chấn chỉnh. Trường hợp không cải thiện, sẽ áp dụng các biện pháp xử phạt theo hợp đồng, thậm chí điều chuyển khối lượng sang các nhà thầu khác có năng lực hơn trong liên danh.

Vấn đề giải phóng mặt bằng vẫn là "nút thắt" khiến hai dự án cải tạo kênh tại TP.HCM chưa thể tăng tốc.
Trong khi đó, dự án Nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi được UBND TP.HCM phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 7.300 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng gần 5.976 tỷ đồng.
Dự án có 1.604 trường hợp bị ảnh hưởng; đến nay đã ban hành quyết định bồi thường 1.603 trường hợp và bàn giao 1.480 trường hợp.
Dự án gồm 3 gói thầu xây lắp. Hiện gói XL-1 đạt khoảng 36% (dự kiến hoàn thành tháng 12/2026), gói XL-2 đạt khoảng 52% (dự kiến hoàn thành tháng 9/2026), gói XL-3 đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu và dự kiến hoàn thành tháng 8/2026.
Tuy nhiên, vẫn còn 123 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng, trong đó phường Chánh Hưng còn 57 trường hợp và phường Phú Định 66 trường hợp. Ngoài ra, hệ thống hạ tầng kỹ thuật như điện trung – hạ thế vẫn chưa được di dời đồng bộ, ảnh hưởng tiến độ thi công.
Ban Quản lý dự án đang phối hợp các địa phương đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật, phấn đấu bàn giao toàn bộ mặt bằng trong tháng 5/2026 để đảm bảo tiến độ các gói thầu.
