"Hoàn thiện" chưa phải là “ở được”: Sai lầm khiến chi phí xây nhà đội lên
Nhiều gia chủ nhầm “hoàn thiện” là có thể "vào ở ngay", dẫn đến chi phí phát sinh lớn. Chuyên gia khuyến cáo cần hiểu đúng dự toán, lựa chọn thiết kế và vật liệu phù hợp để kiểm soát ngân sách ngay từ đầu.
Nhiều gia chủ nhầm giữa "hoàn thiện" và "ở được"
Trước khi xây nhà, anh Minh Quang (Hà Nội) dành nhiều thời gian tham khảo các mẫu thiết kế trên mạng. Tuy nhiên, khi tìm hiểu kinh nghiệm từ bạn bè, anh bất ngờ vì hầu hết chi phí thực tế sau cùng cao hơn rất nhiều so với dự tính ban đầu.

Để kiểm soát tốt chi phí, gia chủ cần hiểu đúng về cách tính dự toán phù hợp với nhu cầu thực tế.
"Tôi chỉ chuẩn bị khoản tài chính cố định nên rất lo nếu phát sinh quá lớn sẽ vượt khả năng chi trả", anh Quang chia sẻ.
Theo kỹ sư Đỗ Xuân Chiến, đây là tâm lý khá phổ biến hiện nay. Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến chi phí đội lên là nhiều gia chủ chưa hiểu đầy đủ khái niệm "hoàn thiện nhà".
KS Đỗ Xuân Chiến cho biết, hiện nay nhiều nhà thầu thường chia báo giá thành hai phần gồm xây thô và hoàn thiện. Tuy nhiên, phần "hoàn thiện" này chủ yếu mới dừng ở mức hoàn thiện xây dựng cơ bản, chưa bao gồm nội thất và nhiều thiết bị sử dụng.
"Không ít người nghĩ hoàn thiện là có thể vào ở ngay, nhưng thực tế còn thiếu rất nhiều hạng mục như tủ bếp, tủ quần áo, đèn trang trí, thiết bị điện, nội thất… Đây là lý do phổ biến khiến gia chủ phát sinh thêm khoản lớn sau khi nhận nhà", KS Chiến nói.
Theo kinh nghiệm thực tế, với nhà ở dân dụng, cơ cấu chi phí thường được chia tương đối thành khoảng 30% cho phần thô, 30% cho hoàn thiện xây dựng và khoảng 40% còn lại dành cho nội thất, thiết bị sử dụng.
"Nếu chỉ tính chi phí xây thô và hoàn thiện cơ bản mà bỏ qua phần nội thất thì rất dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính", KS Chiến lưu ý.
Thiết kế phù hợp giúp giảm đáng kể chi phí
Ở góc độ thiết kế, KTS Trần Cao Cường cho rằng, nhiều gia chủ hiện nay quá chú trọng việc làm nhà "giống ảnh mạng" mà quên mất yếu tố quan trọng nhất là tính phù hợp với thực tế sử dụng.
Theo KTS Cường, mỗi công trình có diện tích, chiều cao và điều kiện khác nhau. Một thiết kế đẹp trong biệt thự rộng chưa chắc phù hợp với nhà phố diện tích nhỏ.
"Nếu cố làm theo những chi tiết quá phức tạp như bo cong, giấu đèn, sử dụng vật liệu nhập khẩu hoặc các mảng trang trí cầu kỳ, chi phí thi công sẽ tăng rất nhanh", KTS Cường cho biết.
KTS Cường cho rằng, để tiết kiệm nhưng vẫn đảm bảo thẩm mỹ và công năng, gia chủ cần ưu tiên thiết kế hợp lý thay vì chạy theo hình thức. Một không gian được bố trí khoa học, tận dụng ánh sáng tự nhiên và tối ưu công năng sử dụng sẽ hiệu quả hơn việc đầu tư quá nhiều vào các chi tiết trang trí đắt đỏ.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn vật liệu cũng cần phù hợp với nhu cầu thực tế và khả năng tài chính. Theo các chuyên gia, không nhất thiết toàn bộ vật liệu đều phải thuộc phân khúc cao cấp.
Gia chủ nên tập trung đầu tư vào những hạng mục sử dụng lâu dài như hệ thống điện nước, chống thấm, sàn, thiết bị cơ bản… trong khi có thể tiết giảm ở các chi tiết trang trí dễ thay đổi về sau.

Kiểm soát từ đầu để tránh “vỡ” ngân sách từ những khoản phát sinh khi hoàn thiện.
Nhà xây thô sẵn: Dễ phát sinh nếu không tính kỹ
Đối với các căn nhà bàn giao thô trong dự án, nhiều người cho rằng sẽ tiết kiệm được đáng kể chi phí xây dựng. Tuy nhiên, theo KS Chiến, đây cũng là loại hình dễ phát sinh nếu gia chủ không tính toán kỹ từ đầu.
KS Chiến cho biết, với nhà xây thô sẵn, phần chi phí hoàn thiện thường bao gồm trần, sàn, sơn, hệ thống chiếu sáng, thiết bị vệ sinh, bếp và toàn bộ nội thất. Ngoài ra, nhiều trường hợp phải điều chỉnh thêm hệ thống điện nước hoặc cải tạo công năng để phù hợp nhu cầu sử dụng.
"Có những căn nhà nhìn bên ngoài gần như hoàn chỉnh nhưng chi phí hoàn thiện bên trong vẫn rất lớn. Nếu không có kế hoạch tài chính rõ ràng, gia chủ rất dễ bị động", KS Chiến nói.
Để hạn chế rủi ro, gia chủ cần kiểm soát kỹ hồ sơ thiết kế và dự toán ngay từ đầu.
Theo KTS Cường, một bộ hồ sơ đầy đủ không chỉ gồm phối cảnh 3D mà phải có chi tiết kết cấu, điện nước, vật liệu và kích thước kỹ thuật. Hồ sơ càng rõ, quá trình thi công càng hạn chế sai lệch và phát sinh.
Trong khi đó, KS Chiến khuyến nghị người dân nên theo sát tiến độ thi công hoặc thuê đơn vị giám sát độc lập nếu không có kinh nghiệm xây dựng.
Đây là giải pháp giúp kiểm soát khối lượng, chất lượng công trình và hạn chế những khoản chi ngoài dự tính.
"Điều quan trọng nhất không phải là chọn giá rẻ nhất, mà là chọn giải pháp phù hợp và kiểm soát tốt ngay từ đầu. Nếu làm đúng ngay từ đầu, tổng chi phí sẽ tiết kiệm hơn rất nhiều so với việc sửa chữa và thay đổi về sau", KS Chiến nhận định.