Kiến trúc sư chia sẻ cách thiết kế phòng trọ 8m² an toàn, tiện nghi

Trong tập 6 Podcast Trend+, kiến trúc sư Đoàn Bằng Giang chia sẻ cách thiết kế phòng trọ 8m² an toàn, tiện nghi. Tư duy thiết kế chuyên nghiệp giúp cân bằng lợi ích kinh tế cho chủ đầu tư và không gian sống cho người thuê.

Xoay xở trong không gian chật hẹp

Kiến trúc sư Đoàn Bằng Giang (sáng lập văn phòng thiết kế G+ Architects) cho rằng, có một nhóm cư dân ở các đô thị lớn nằm ngoài đối tượng phục vụ của các bản vẽ kiến trúc. Họ là người trẻ mới ra trường, công nhân khu công nghiệp, lao động tự do... Họ thuê một căn phòng 8-10m² và sống trọn vẹn đời mình trong đó.

Trước giới hạn eo hẹp về diện tích, người thuê mong muốn cải thiện môi trường sinh hoạt, chủ động lắp thêm kệ, gắn móc treo hay sắp xếp lại đồ đạc... 

"Thực trạng này hiện diện tại hầu hết đô thị lớn trên thế giới chứ không riêng tại Việt Nam", kiến trúc sư Giang nhận định.

Nghịch lý là nhóm cư dân này ít có cơ hội tiếp cận dịch vụ thiết kế nhất. Tâm lý phổ biến của người thuê là thu nhập thấp, đời sống bấp bênh, nay đây mai đó, nên không ai muốn đổ tiền vào một không gian mà mình có thể rời đi bất cứ lúc nào.

Về phía chủ nhà trọ, thiết kế bị xem như một khoản chi phí xa xỉ, thứ chỉ dành cho biệt thự và cao ốc. Kết quả là các dãy trọ mọc lên theo cách sao chép lẫn nhau, chủ đầu tư tự chia phòng theo kinh nghiệm truyền miệng và sai sót về công năng bị lặp lại.

Khi thiết kế là bài toán kinh tế

Bằng góc nhìn chuyên môn, kiến trúc sư Đoàn Bằng Giang khẳng định, không gian có quy mô nhỏ và muốn tiết kiệm chi phí thì vai trò của người thiết kế lại càng trở nên quan trọng.

Căn phòng 8m² không có chỗ cho những tính toán sai lầm. Mỗi centimet diện tích đều đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối ngay từ giai đoạn định hình mặt bằng. 

Vị trí thiết bị, hướng cửa sổ cùng hệ thống thông gió cần được tính đúng ngay từ đầu. Khi phần khung đạt chuẩn kỹ thuật, người ở mới có thể tự do sắp xếp đồ đạc mà vẫn giữ được sự hợp lý trong sinh hoạt.

Theo chia sẻ của kiến trúc sư Giang, một dự án anh từng thực hiện là mảnh đất ngang hơn 10m, dài gần 100m, thuộc dạng mẫu hình phổ biến nhất của các dãy trọ. 

Cách làm thông thường là xẻ một hành lang dài ở giữa rồi chia phòng hai bên. Kiểu bố cục ấy tạo ra hàng loạt vấn đề, khi tiếng ồn cộng hưởng dọc hành lang, toàn bộ sinh hoạt và phơi phóng dồn ra một trục chung; cả dãy nhà chỉ có duy nhất một nguồn sáng.

Nhóm thiết kế đã thuyết phục chủ đầu tư giảm bớt hai phòng để tạo khoảng sân chung ở giữa, đồng thời xếp các dãy nhà so le nhằm triệt tiêu hành lang kéo dài. Thay đổi này giúp giá thuê tăng thêm 200 nghìn đồng mỗi phòng và duy trì tỷ lệ lấp đầy tuyệt đối. Chủ đầu tư chấp nhận giảm số lượng căn hộ nhưng đổi lại có lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Bên cạnh bố cục tổng thể, yếu tố kỹ thuật then chốt bị phần lớn các nhà trọ bỏ qua là khả năng thông gió xuyên phòng. Việc bịt kín ba mặt khiến không khí và mùi sinh hoạt tích tụ lâu ngày, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe lẫn tâm lý người ở.

Giải pháp khắc phục là dành ra khoảng trống rộng vài chục centimet phía sau để mở cửa sổ lấy sáng và đón gió. Một khoảng bếp gọn gàng rộng hơn 1m² đặt cạnh ô cửa này hoàn toàn đáp ứng tốt nhu cầu nấu nướng hằng ngày của người thuê trọ.

Thêm vào đó, kiến trúc sư Đoàn Bằng Giang giới thiệu mô hình "Half a house" mà kiến trúc sư Alejandro Aravena (người Chile, nổi tiếng với các dự án xây dựng mang tính xã hội, nỗ lực xóa bỏ bất bình đẳng kinh tế ở khu vực đô thị) từng áp dụng thành công tại Chile và nhóm anh đang thử nghiệm tại Việt Nam.

Theo đó, chủ đầu tư xây dựng phần khung thô cùng hệ thống hạ tầng chuẩn chỉnh cho một nửa số lượng căn hộ. Người thuê nào gắn bó lâu dài, thường từ 5 năm trở lên, sẽ tự đầu tư mở rộng sang phần còn lại với chi phí khoảng 60-70 triệu đồng cho 10m², có thể chia đôi với chủ nhà rồi trừ dần vào tiền thuê. 

Phương án này giải bài toán nguồn vốn ban đầu cho chủ đất, đồng thời mang lại cơ hội an cư cho những gia đình nhiều thế hệ ngay trong không gian thuê trọ.

Mô hình "Half a house" của kiến trúc sư Alejandro Aravena.

Thứ tự ưu tiên trong phòng trọ 8m²

Điều đáng chú ý nhất trong cuộc trò chuyện giữa kiến trúc sư Đoàn Bằng Giang và host Lê Anh trong tập 6 Podcast Trend+ có lẽ là thứ tự ưu tiên đặt ra cho loại công trình phòng trọ.

An toàn đứng đầu, tiếp đến là thoải mái, rồi tiện nghi và cái đẹp xếp cuối cùng. An toàn không dừng lại ở việc tuân thủ quy chuẩn phòng cháy chữa cháy mà còn bao gồm chất lượng cách âm, chống thấm cùng môi trường sống không bị ô nhiễm bào mòn.

"Thứ tự ưu tiên này nghe có vẻ khiêm tốn với một nghề vốn quen được đánh giá bằng giải thưởng và hình ảnh, song nó phản ánh chính xác thứ mà người ở cần đến trước nhất", kiến trúc sư nhận định.

Khi làm việc từ xa trở nên phổ biến trong đời sống hiện đại và lực lượng người làm việc tự do ngày càng đông, căn phòng thuê là nơi người lao động vừa sinh sống, vừa làm việc và tạo ra thu nhập. Đảm bảo cho người thuê một môi trường sống tốt trở thành yêu cầu thực tế của thị trường, phản ánh cách nhìn mới về giá trị của nhà ở.