Lên chung cư tuổi hưu: Bí quyết thiết kế phù hợp thói quen sinh hoạt

Xu hướng chuyển từ nhà đất lên chung cư đang được nhiều gia đình tuổi hưu lựa chọn. Song, từ không gian rộng rãi sang căn hộ có diện tích giới hạn đòi hỏi thiết kế phải giải quyết hài hòa nhu cầu lưu trữ, sự thoải mái của gia chủ.

Từ ngôi nhà mặt đất quen thuộc đến căn hộ trên cao

Sau nhiều năm sinh sống trong căn nhà mặt đất, vợ chồng cô Hương đã nghỉ hưu quyết định chuyển lên căn hộ 3 phòng ngủ rộng 100m2 tại tòa Lacasta Tower, khu đô thị Văn Phú (Hà Nội). Ngôi nhà cũ được giữ lại để cho thuê, còn căn hộ chung cư trở thành nơi an hưởng tuổi già của vợ chồng cô Hương.

Theo KTS Lại Thành Tín, 54+ Studio điều đặc biệt ở công trình này là gia chủ gần như không đưa ra yêu cầu về phong cách thiết kế. Mong muốn lớn nhất của cô chủ nhà chỉ xoay quanh một điều: có một căn bếp rộng nhất có thể.

"Cô dành phần lớn thời gian trong ngày ở khu vực bếp. Vì vậy, yêu cầu của cô rất đơn giản là phải có một không gian nấu nướng rộng rãi, thoáng đãng và đủ chỗ để lưu trữ đồ dùng", KTS Lại Thành Tín chia sẻ.

Để đáp ứng mong muốn đó, nhóm thiết kế đã quyết định phá bỏ bức tường ngăn giữa khu bếp và phòng khách, tạo không gian liên thông. Giải pháp này giúp căn hộ trở nên rộng mở hơn, đồng thời tăng diện tích sử dụng cho khu vực bếp và bàn ăn.

Tuy nhiên, bài toán lớn hơn lại nằm ở nhu cầu lưu trữ. Theo KTS Lại Thành Tín, giống như nhiều bà nội trợ Việt Nam, cô chủ nhà có rất nhiều thiết bị nhà bếp, bát đĩa dự phòng phục vụ những dịp gia đình sum họp cùng số lượng lớn gia vị và thực phẩm khô.

Để giải quyết vấn đề, hệ tủ âm tường được bố trí ở nhiều vị trí trong căn hộ. Không chỉ dừng lại ở khu bếp, hệ tủ còn kéo dài sang không gian phòng ăn và tích hợp tại vách tivi phòng khách.

"Chúng tôi lựa chọn sơn đồng màu hệ tủ với màu tường để giảm cảm giác nặng nề, tránh việc bổ sung quá nhiều tủ khiến không gian trở nên bí bách", KTS Lại Thành Tín cho biết.

Thiết kế theo nhu cầu của từng thành viên

Dù là ngôi nhà dành cho tuổi hưu, căn hộ vẫn là nơi sinh sống của hai người con trai đã trưởng thành.

Người con trai cả có sở thích sưu tầm nước hoa nên yêu cầu một hệ tủ riêng để trưng bày bộ sưu tập. Trong khi đó, người con trai thứ hai thường xuyên sử dụng máy tính cấu hình cao phục vụ chơi game và công việc cá nhân. Theo KTS Lại Thành Tín, đây là chi tiết nhiều gia đình thường bỏ qua khi làm nội thất.

"Thông thường, chủ nhà chỉ quan tâm đến hình thức mà quên mất việc tính toán tải điện cho từng khu vực sử dụng. Đây là lỗi khá phổ biến và tiềm ẩn nhiều rủi ro", KTS Lại Thành Tín nói.

KTS Tín cho rằng, việc tính toán hệ thống kỹ thuật cần bắt đầu ngay từ giai đoạn lên phương án thiết kế. "Trước khi bắt tay vào thiết kế, KTS và gia chủ cần thống kê càng chi tiết càng tốt số lượng, kích thước và công suất của các thiết bị dự kiến sử dụng. Việc này không chỉ giúp xác định chính xác vị trí đặt để các thiết bị trong từng không gian mà còn là cơ sở để tính toán tải điện cho từng khu vực chức năng", KTS Tín chia sẻ.

Theo KTS Lại Thành Tín, nhiều gia đình thường chỉ quan tâm đến thẩm mỹ mà bỏ qua bước thống kê thiết bị từ đầu. Khi phát sinh thêm nhu cầu sử dụng sau khi hoàn thiện nội thất, hệ thống điện dễ rơi vào tình trạng quá tải hoặc phải cải tạo tốn kém.

"Đối với những khu vực sử dụng nhiều thiết bị công suất lớn như bếp, phòng làm việc hay phòng giải trí, cần tính toán cụ thể tổng công suất, sau đó phân bổ tải điện cho từng khu vực, lựa chọn tiết diện dây dẫn và aptomat phù hợp. Nếu làm qua loa ở khâu này, nguy cơ nhảy aptomat thường xuyên hoặc thậm chí mất an toàn điện là hoàn toàn có thể xảy ra", KTS Tín nhấn mạnh.

Với căn hộ này, khu vực bếp và góc máy tính là hai nơi tiêu thụ điện năng lớn nhất. Trước khi triển khai thi công, đơn vị thiết kế đã thống kê toàn bộ thiết bị điện dự kiến sử dụng của cả gia đình, từ thiết bị nhà bếp đến dàn máy tính.

Từ số liệu đó, nhóm thiết kế tính toán công suất cho từng khu vực, lựa chọn tiết diện dây dẫn và aptomat phù hợp.

"Nhiều công trình chỉ tính tổng công suất của căn hộ rồi phân bổ một cách tương đối. Trong khi đó, cần tính toán cụ thể theo từng khu vực chức năng. Có trường hợp công suất dây dẫn đáp ứng được nhưng aptomat lại không đủ tải, dẫn đến tình trạng nhảy aptomat liên tục khi sử dụng đồng thời nhiều thiết bị. Nghiêm trọng hơn có thể gây quá tải, chập cháy", KTS Lại Thành Tín cảnh báo.

Thiết kế để thích nghi với cuộc sống mới

Đồng quan điểm, KTS Nguyễn Toàn Tài cho rằng xu hướng người lớn tuổi bán hoặc cho thuê nhà đất để chuyển lên chung cư đang ngày càng phổ biến tại các đô thị lớn.

Theo KTS Tài, khi bước vào giai đoạn nghỉ hưu, nhiều gia đình mong muốn một môi trường sống thuận tiện hơn, có dịch vụ quản lý, an ninh và không phải dành quá nhiều thời gian cho việc bảo trì nhà cửa. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này cũng kéo theo những thay đổi lớn về thói quen sinh hoạt.

Trước hết là bài toán lưu trữ. Nếu như nhà đất thường có sân, kho hoặc các không gian phụ trợ thì căn hộ chung cư lại bị giới hạn về diện tích. Điều này đòi hỏi việc thiết kế phải tính toán kỹ ngay từ đầu.

Bên cạnh đó là yếu tố tâm lý. Không ít người cao tuổi vốn quen với không gian rộng rãi, nhiều phòng chức năng nên dễ cảm thấy chật chội hoặc thiếu tiện nghi khi chuyển lên căn hộ.

Theo KTS Nguyễn Toàn Tài, giải pháp không phải là cố gắng sao chép nguyên trạng ngôi nhà cũ vào căn hộ mới mà là nghiên cứu kỹ nhu cầu sử dụng thực tế để tổ chức lại không gian sống phù hợp hơn.

"Mỗi gia đình đều có những thói quen sinh hoạt riêng. Người thích nấu ăn sẽ cần một căn bếp rộng. Người thường xuyên tiếp khách cần không gian sinh hoạt chung thoải mái. 

Người làm việc tại nhà hoặc có sở thích riêng lại cần những khu vực chức năng chuyên biệt. Thiết kế chỉ thực sự hiệu quả khi xuất phát từ lối sống của người sử dụng", KTS Tài nhận định.

Thực tế từ căn hộ tại Lacasta Tower cho thấy, chuyển từ nhà đất lên chung cư không đơn thuần là thay đổi nơi ở mà còn là quá trình thích nghi với một cách sống mới. Và để hành trình đó trở nên thuận lợi, thiết kế nội thất đóng vai trò quan trọng trong việc dung hòa giữa những thói quen cũ và điều kiện sống mới của gia chủ.