TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành di dời 41.540 căn nhà ven sông, kênh rạch, triển khai 115 dự án chỉnh trang đô thị với số vốn dự kiến 396.875 tỷ đồng.
Tại cuộc họp về tình hình kinh tế - xã hội 7 tháng đầu năm 2026, lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, đã hoàn tất và trình UBND TP ban hành kế hoạch thực hiện Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025-2030.
Đây là chương trình trọng điểm nhằm giải quyết tình trạng nhà ở lụp xụp ven sông, kênh, rạch kéo dài nhiều năm, đồng thời gắn với mục tiêu giảm ngập úng, kiểm soát triều cường và nâng cao chất lượng sống của người dân TP.HCM.
115 dự án chỉnh trang, vốn gần 397.000 tỷ đồng
Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ triển khai 115 dự án chỉnh trang đô thị trên địa bàn 53 phường, xã, với tổng vốn đầu tư dự kiến 396.875 tỷ đồng.
TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành di dời 41.540 căn nhà ven sông, kênh rạch.
Các dự án tập trung vào xây dựng bờ kè, đường giao thông dọc kênh, rạch và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Trong đó, khu vực quận 8 cũ có quy mô lớn nhất với 19 tuyến kênh, rạch, dự kiến di dời khoảng 14.950 căn nhà.
Lộ trình được triển khai từ năm 2026 đến 2030. Trong năm 2026, TP đặt mục tiêu di dời khoảng 2.921 căn nhà, khởi công dự án rạch Văn Thánh và hoàn thành 10 dự án chuyển tiếp. TP đã chuẩn bị 1.202 căn hộ/nền đất tái định cư.
Đến năm 2027, số nhà được di dời lũy kế dự kiến đạt 5.139 căn. Trong năm này, TP phấn đấu hoàn thành, đưa vào sử dụng 3.510 căn nhà ở xã hội từ nguồn vốn ngoài ngân sách và khởi công 11 dự án đầu tư công.
Năm 2028 được xác định là giai đoạn tăng tốc, với mục tiêu di dời lũy kế 26.508 căn, tương đương 63,8% kế hoạch. Các dự án thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP) dự kiến được khởi công trong giai đoạn này.
Đến năm 2029-2030, TP đặt mục tiêu hoàn thành di dời toàn bộ 41.540 căn nhà ven kênh, rạch. Sau đó, các dự án sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, công viên cây xanh, nghiệm thu và bàn giao đưa vào sử dụng.
Theo Sở Xây dựng, nguồn vốn thực hiện chương trình được cơ cấu từ nhiều nguồn. Trong đó, nhóm đầu tư công khoảng 70 dự án, với tổng mức đầu tư 232.770 tỷ đồng. Riêng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng chiếm khoảng 72,8%, tương đương 169.435 tỷ đồng.
Dự án cải tạo bờ Bắc kênh Đôi đang được tăng tốc triển khai.
Ngân sách TP đã và dự kiến bố trí 57.062 tỷ đồng, trong khi nhu cầu vốn cần bổ sung trong giai đoạn 2026-2030 khoảng 129.445 tỷ đồng.
Nguồn vốn thứ hai được huy động thông qua hình thức PPP với khoảng 45 dự án, tổng vốn khoảng 164.033 tỷ đồng. Trong đó, 16 dự án kêu gọi nhà đầu tư chiến lược có tổng vốn khoảng 140.318 tỷ đồng; 29 dự án chỉnh trang tại xã Nhà Bè có tổng vốn khoảng 23.716 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, TP dự kiến tạo nguồn thu từ quỹ đất thông qua đấu giá các khu đất công và quỹ đất thương mại hình thành sau khi di dời tại khu vực bờ Nam Kênh Đôi, rạch Xóm Củi, Tạ Quang Bửu... Nguồn thu ước khoảng 90.343 tỷ đồng, được sử dụng để tái đầu tư.
Khoảng 40% hộ dân có nhu cầu tái định cư
Khảo sát của Sở Xây dựng cho thấy, khoảng 60% hộ dân lựa chọn nhận tiền bồi thường theo giá thị trường và tự lo nơi ở. Khoảng 40%, tương đương 15.285 căn/nền, có nhu cầu được bố trí tái định cư.
Những căn nhà lụp xụp ven kênh sẽ được di dời trong những năm tới.
Do phần lớn nhà ven kênh, rạch không đủ điều kiện bồi thường về đất do lấn chiếm, TP dự kiến áp dụng cơ chế đặc thù, sử dụng nhà ở xã hội để bố trí tái định cư.
Quỹ nhà phục vụ tái định cư được bố trí tại 45 dự án, với tổng quy mô 17.668 căn hộ/nền, kết hợp với quỹ nhà có sẵn khoảng 902 căn.
TP dự kiến đầu tư công 4 dự án nhà ở xã hội với quy mô 2.792 căn, đồng thời huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và các dự án PPP.
Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ bảo đảm hơn 41.000 hộ dân thuộc diện di dời có nơi ở mới an toàn, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. TP cũng dự kiến hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, ưu tiên bố trí mặt bằng kinh doanh, dịch vụ ven sông cho người dân sau di dời.