Siêu dự án nghỉ dưỡng gần 3.000ha ở Cần Thơ “mắc kẹt” vì vướng đất lúa, thiếu tái định cư
Dự án Khu đô thị du lịch nghỉ dưỡng Mekong gần 3.000ha kỳ vọng tạo cú hích cho du lịch dịch vụ Tây Nam Bộ, nhưng đang vướng pháp lý, kẹt chuyển mục đích đất lúa và thiếu tái định cư, khiến tiến độ khởi động chậm lại.
Nhiều thủ tục cần gỡ vướng
Dự án trải rộng trên địa bàn các xã Châu Thành, Phú Hữu, Đông Phước, Thạnh Hòa (TP Cần Thơ), diện tích gần 3.000ha, thuộc danh mục ưu tiên đầu tư giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Phối cảnh kiến trúc của dự án gần 3.000ha đang gặp khó khăn về thủ tục.
Cuối năm 2025, thành phố đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, làm cơ sở xúc tiến lựa chọn nhà đầu tư, với kế hoạch hoàn tất thủ tục trong quý I/2026 và khởi công từ quý II/2026.
Báo cáo tiến độ của dự án với Thường trực Thành ủy Cần Thơ, ông Huỳnh Ngọc Nhã, Phó Bí thư Đảng ủy UBND TP Cần Thơ cho rằng, phía sau mốc thời gian này là khối lượng thủ tục lớn, từ quy hoạch chi tiết, bổ sung chương trình phát triển nhà ở, lập danh mục đất đấu thầu, chấp thuận chủ trương đầu tư, đánh giá môi trường, đến bồi thường, giao đất và cấp phép xây dựng.
"Một phần diện tích đáng kể của dự án nằm trên đất trồng lúa. Theo Luật Đất đai 2024, việc chuyển mục đích sang loại đất khác phải phù hợp chỉ tiêu sử dụng đất trong quy hoạch đã được phê duyệt.
Thực tế, chỉ tiêu chuyển đổi tại cấp xã hiện chưa đáp ứng yêu cầu, khiến hồ sơ chuyển mục đích chưa thể hoàn tất. Khi việc chuyển đổi đất chưa được bổ sung, các bước tiếp theo như thu hồi đất, lập phương án bồi thường hay tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư đều phải chờ", ông Huỳnh Ngọc Nhã nêu.
Điều này khiến quỹ đất sạch, điều kiện tiên quyết để thu hút nhà đầu tư chưa thể hình thành. Đây chính khó khăn lớn nhất về pháp lý của dự án.
Sơ đồ vị trí của dự án kết nối nhiều tuyến giao thông huyết mạch khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Thiếu nền tái định cư, mặt bằng chưa thể khởi động
Nếu đất lúa là rào cản về thủ tục, thì tái định cư lại là bài toán nguồn lực. Theo rà soát, dự án ảnh hưởng khoảng 1.900 hộ dân, cần khoảng 4.061 nền tái định cư.
Trong khi đó, quỹ nền hiện có chỉ khoảng 1.850 nền và phần lớn đã ưu tiên cho các khu công nghiệp lớn như Sông Hậu 2, Đông Phú 2. Khoảng thiếu hụt hơn 2.000 nền khiến kế hoạch giải phóng mặt bằng gần như bế tắc.
Luật Đất đai quy định chỉ được thu hồi đất khi đã bố trí chỗ ở mới cho người dân. Vì vậy, khi chưa có quỹ tái định cư, địa phương không thể thu hồi đất, đồng nghĩa chưa thể đấu thầu chọn nhà đầu tư hay triển khai thi công.
Để khơi thông, thành phố Cần Thơ chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường sớm tháo gỡ vướng mắc chỉ tiêu chuyển mục đích đất lúa, đồng thời đề xuất xây dựng khu tái định cư khoảng 80 ha ngay trong ranh dự án nhằm chủ động quỹ nền.
Trước thực trạng trên, ông Vương Thành Nam, Phó Giám đốc Sở Tài chính đề xuất, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp thành phố khẩn trương hoàn tất quy hoạch phân khu 1/2.000 làm cơ sở pháp lý triển khai các bước tiếp theo.
"Đồng thời, chính quyền các địa phương Châu Thành, Phú Hữu, Đông Phước, Thạnh Hòa tăng cường vận động người dân chuyển đổi mục đích sử dụng đất, phối hợp rà soát hồ sơ, chuẩn bị quỹ đất tái định cư, bảo đảm điều kiện thu hồi đất đúng quy định", ông Nam chia sẻ.
Khu đô thị du lịch nghỉ dưỡng Mekong được kỳ vọng hình thành tổ hợp nghỉ dưỡng - thương mại - dịch vụ quy mô lớn, tạo động lực phát triển mới cho phía Nam Cần Thơ và liên kết vùng sông Hậu.
Tuy vậy, khi hai bài toán đất lúa và tái định cư chưa được giải quyết, siêu dự án nghìn ha vẫn phải tiếp tục chờ trên giấy.
