Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM phát triển theo mô hình 5 trong 1, tích hợp đồng bộ nghiên cứu - đổi mới sáng tạo - sản xuất - sống xanh, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững và hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu.

Chiều 13/1, UBND TP.HCM phối hợp cùng Tập đoàn Becamex và VSIP họp báo công bố phát triển "Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM".

Đây là đề án mang tính định hướng chiến lược của TP.HCM trong việc định hình và định danh một không gian phát triển khoa học công nghệ quy mô lớn, gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc thành phố. Đề án nhằm tạo dựng một cực tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn và vai trò đầu tàu của TP.HCM trong giai đoạn phát triển mới.

Ông Đặng Tấn Đức, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển Becamex cho biết, đề án là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, phát huy tối đa không gian phát triển mới của TP.HCM sau sáp nhập, hướng tới mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, siêu kết nối, trong đó mỗi khu vực được phân vai chức năng rõ ràng nhưng có sự liên kết và cộng hưởng chặt chẽ.

Trong cấu trúc đó, Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM được định vị là một cực khoa học công nghệ – đổi mới sáng tạo quy mô lớn gắn liền với sản xuất công nghệ cao, đóng vai trò "bộ não khoa học công nghệ" của vùng sản xuất công nghệ cao phía Bắc và Tây Bắc thành phố. Đây cũng là không gian thí điểm lý tưởng cho các cơ chế sandbox, cho phép thử nghiệm có kiểm soát các công nghệ mới, mô hình quản trị và chính sách mới gắn với các ngành, sản phẩm chiến lược quốc gia.

Đề án tổ chức không gian phát triển theo cấu trúc tích hợp gồm: Trung tâm phát triển khoa học công nghệ với quy mô khoảng 103ha và 220ha cơ sở vật chất nghiên cứu phát triển, sản xuất công nghệ cao, thử nghiệm quy mô nhỏ tạo thành vùng lõi đầu não đổi mới sáng tạo tập trung tại phường Bình Dương, giữ vai trò là điểm khởi phát mang tính chiến lược của toàn bộ hệ sinh thái.

Trung tâm đang được triển khai theo từng giai đoạn, từng bước hình thành không gian hội tụ các hoạt động khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo và đổi mới sáng tạo, qua đó đóng vai trò dẫn dắt và lan tỏa cho toàn bộ Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM, Vành đai phát triển công nghệ cao, bao gồm các Khu công nghiệp Khoa học Công nghệ quy mô lớn như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường, VSIP III, tạo không gian hiện thực hóa các kết quả nghiên cứu thông qua sản xuất thử và sản xuất hàng loạt. Việc đặt "bộ não khoa học công nghệ" liền kề không gian sản xuất công nghệ cao giúp rút ngắn chu trình từ nghiên cứu đến thương mại hóa, tạo khác biệt căn bản so với các mô hình phát triển khoa học công nghệ tách rời sản xuất.

Trên nền tảng các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 và Nghị quyết số 260/2025/QH15 của Quốc hội, đề án đề xuất mô hình quản lý theo cơ chế "một cửa" thông qua Ban Quản lý Phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ; áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); đồng thời huy động và sử dụng linh hoạt các nguồn lực công – tư, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và đầu tư nền tảng, doanh nghiệp tham gia triển khai và vận hành theo chuẩn mực quốc tế.

Một lợi thế nổi bật của đề án là tính sẵn sàng cao trong triển khai, khi khu vực thành phố mới Bình Dương đã được đầu tư đồng bộ về hạ tầng đô thị, giao thông, năng lượng, công trình công cộng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong hơn một thập kỷ qua. Nhiều công trình, tiêu biểu là Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ), có thể được chuyển đổi công năng và đưa vào khai thác ngay, cho phép kích hoạt nhanh các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và sử dụng hiệu quả tài sản công.

Đề án góp phần hình thành một động lực tăng trưởng mới của TP.HCM dựa trên kinh tế tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng dịch vụ, đóng góp tỷ trọng của các ngành có giá trị gia tăng cao, hàm lượng công nghệ và tri thức lớn. Việc thu hút các dự án R&D, trung tâm đổi mới sáng tạo và các tập đoàn công nghệ lớn được kỳ vọng tạo ra dòng vốn FDI chất lượng cao, đóng góp tích cực vào GRDP và ngân sách thành phố trong trung và dài hạn.

Bên cạnh tác động kinh tế, đề án còn mang ý nghĩa xã hội sâu rộng khi hướng tới xây dựng một đô thị khoa học công nghệ đáng sống, lấy con người và nhân tài làm trung tâm. Không gian đô thị được quy hoạch theo chuẩn quốc tế, tích hợp hài hòa giữa làm việc, học tập và sinh sống, với hệ thống không gian xanh quy mô lớn, hơn 2 triệu cây xanh và các công trình đạt tiêu chuẩn xanh như LEED, EDGE, góp phần cải thiện vi khí hậu và chất lượng môi trường đô thị. Hạ tầng kỹ thuật thiết yếu (điện, nước, xử lý nước thải) được đầu tư vượt chuẩn, áp dụng mô hình quản lý tuần hoàn tài nguyên, bảo đảm môi trường sống sạch, an toàn và bền vững cho người dân khu vực.

Đô thị Khoa học công nghệ sẽ tạo ra một không gian phát triển mới cho lực lượng lao động tri thức, kỹ sư, nhà khoa học và chuyên gia công nghệ, góp phần hình thành cộng đồng đổi mới sáng tạo quy mô lớn. Người lao động được tiếp cận các cơ hội việc làm chất lượng cao, cùng các chương trình đào tạo nâng cao nhận thức về ESG, Net Zero và các bộ công cụ chuẩn hóa năng lực theo tiêu chuẩn Công nghiệp 4.0, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương.

Đồng thời, việc phát triển một đô thị khoa học công nghệ đáng sống ở khu vực phía Bắc giúp giãn áp lực dân số cho khu vực trung tâm, cải thiện chất lượng sống và cân bằng không gian phát triển của TP.HCM.

Đề án là một trong những mô hình tiên phong hiện thực hóa định hướng phát triển khu công nghiệp sinh thái và đô thị xanh – thông minh tại Việt Nam. Việc tích hợp mô hình Khu công nghiệp sinh thái (EIP), sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý tài nguyên tuần hoàn và áp dụng các tiêu chuẩn ESG góp phần giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và đóng góp thiết thực vào cam kết trung hòa carbon của Việt Nam tại COP26...

Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM được định hướng phát triển theo mô hình 5 trong 1, tích hợp đồng bộ nghiên cứu - đổi mới sáng tạo - sản xuất - sống xanh. Đô thị được quy hoạch gắn với các hạ tầng trọng điểm như hệ thống metro, cảng hàng không quốc tế Long Thành, và các khu công nghiệp sinh thái, tạo nền tảng cho phát triển bền vững và hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu.

Tập đoàn Becamex đề xuất được giao vai trò nhà đầu tư chiến lược trong triển khai đề án, cùng với các đối tác chiến lược uy tín trong và ngoài nước như Sembcorp (liên doanh VSIP), Tokyu Group (Liên doanh Becamex Tokyu), Warburg Pincus (Liên doanh BWID), nhằm bảo đảm năng lực triển khai, chuẩn mực vận hành và khả năng kết nối nguồn lực toàn cầu.

Lễ công bố chính thức đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM sẽ được tổ chức vào ngày 15/1.