Trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam cần chuyển mạnh tư duy từ thu hút FDI đại trà sang hợp tác đầu tư có chọn lọc, chất lượng, hiệu quả và bền vững.
Chuyển từ tư duy thu hút FDI đại trà sang chọn lọc
Phát biểu tại diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam lần thứ 6 (Vietnam Connect Forum- VCF 2026) với chủ đề "Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và kinh tế tư nhân trong nước hợp lực tạo sức bật tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới" phiên chiều 13/5, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, năm 2025, khu vực đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm sáng quan trọng của nền kinh tế.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tin tưởng, với sự đồng hành và hợp lực giữa khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực kinh tế trong nước, Việt Nam sẽ tạo được sức bật mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
Lũy kế đến nay, Việt Nam có hơn 46.500 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 543 tỷ USD, vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD. Khu vực FDI hiện đóng góp khoảng trên 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.
Trong bối cảnh dòng vốn FDI toàn cầu suy giảm tại nhiều khu vực, Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí trong nhóm các quốc gia thu hút FDI hàng đầu châu Á.
"Điều này phản ánh niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đối với triển vọng phát triển, ổn định chính trị- xã hội và môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam", Phó Thủ tướng khẳng định.
Đáng chú ý, trong những năm gần đây, Việt Nam ghi nhận sự hiện diện và mở rộng đầu tư của nhiều tập đoàn lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, công nghệ cao, năng lượng, logistics, tài chính, đổi mới sáng tạo và dịch vụ hiện đại; qua đó góp phần hình thành các hệ sinh thái sản xuất và chuỗi cung ứng mới tại Việt Nam.
Toàn cảnh diễn đàn.
Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam cần chuyển mạnh tư duy từ thu hút FDI đại trà sang hợp tác đầu tư có chọn lọc, chất lượng, hiệu quả và bền vững.
FDI thế hệ mới không chỉ đến Việt Nam để sản xuất, để khai thác thị trường mà cần cùng Việt Nam tạo ra giá trị mới, năng lực mới và vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Phó Thủ tướng khẳng định, Việt Nam sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư hoạt động đúng pháp luật, hiệu quả và lâu dài nhưng cũng kiên quyết xử lý các hành vi chuyển giá, gian lận thương mại, vi phạm môi trường, sử dụng công nghệ lạc hậu, vi phạm sở hữu trí tuệ.
"Chìa khóa" cho FDI thế hệ mới
Phát biểu tại diễn đàn, TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho biết, nhìn lại 5 năm vừa qua, nguồn vốn FDI đã thể hiện sức tăng trưởng vượt bậc khi tăng gấp rưỡi, từ 2,9 triệu tỷ đồng lên đến khoảng 4,2 triệu tỷ đồng.
TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam.
Không chỉ dừng lại ở con số đăng ký (khoảng 184 tỷ USD), tỷ lệ giải ngân vốn FDI tại Việt Nam đạt mức rất cao, lên tới 85% (khoảng 158 tỷ USD). Đây là một tỷ lệ đáng khích lệ khi so sánh với các quốc gia khác trong khu vực.
Nguồn vốn này chủ yếu tập trung vào lĩnh vực chế biến, chế tạo, giúp nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế. Ngoài ra, một phần vốn đáng kể chảy vào bất động sản, nhưng không chỉ dừng lại ở nhà ở mà còn lan tỏa sang các khu du lịch nghỉ dưỡng và hạ tầng khu công nghiệp, tạo tiền đề thu hút thêm các dòng vốn khác.
Mỗi năm, Việt Nam cần khoảng 45 - 50 tỷ USD vốn cam kết và 35 - 40 tỷ USD vốn giải ngân từ khu vực FDI để duy trì đà tăng trưởng. Tuy nhiên, bài toán đặt ra không chỉ là số lượng mà còn là chất lượng. Việt Nam đang hướng tới việc thu hút "FDI thế hệ mới".
"Thế hệ mới có nghĩa là nguồn vốn này phải đảm bảo vào những dự án hỗ trợ tăng trưởng xanh, có trách nhiệm xã hội, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của Việt Nam và gia tăng giá trị nội tại cho nền kinh tế", ông Bình giải thích.
Từ dữ liệu thị trường, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam Property Guru Việt Nam, cho biết lượng tìm kiếm bất động sản Việt Nam của người nước ngoài từ năm 2023 đến nay tăng 28%, trong đó 40% tập trung vào TP.HCM, 22% vào Hà Nội và khoảng 15% vào các thành phố biển như Đà Nẵng, Nha Trang.
Bên cạnh đó, xu hướng tìm kiếm cũng tập trung vào ba nhóm chính: bất động sản khu vực lõi đô thị, đô thị vệ tinh hưởng lợi từ hạ tầng và công nghiệp, cùng bất động sản nghỉ dưỡng ven biển gắn với tăng trưởng du lịch.
Theo chuyên gia, điều này phản ánh rất rõ sự thay đổi của các doanh nghiệp FDI, ưu tiên tài sản có dòng tiền, pháp lý rõ ràng, vị trí tốt và câu chuyện tăng trưởng dài hạn.
Tại tọa đàm "Bất động sản Việt Nam - điểm đến hấp dẫn của dòng tiền thế giới" vừa tổ chức tại TP.HCM, ông Ngô Thành Huấn, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần tư vấn đầu tư và quản lý tài sản FIDT cho rằng, Việt Nam có ba trụ cột để hút vốn là ổn định, tăng trưởng và khả năng hấp thụ vốn.
Ông Huấn cũng lưu ý, nhà đầu tư nước ngoài hiện không còn ồ ạt săn tài sản giá rẻ như trước, mà tập trung vào những tài sản gắn với tăng trưởng thực của nền kinh tế.
Nhận định này cho thấy, thị trường bất động sản Việt Nam không thể tiếp tục bán kỳ vọng, mà phải bán năng lực triển khai, tính minh bạch và triển vọng khai thác dài hạn.