Khi xây nhà, nhiều gia chủ chú trọng kết cấu, chống thấm hay hoàn thiện nội thất nhưng lại bỏ qua hạng mục chống mối. Theo chuyên gia, đây là lá chắn đầu tiên giúp bảo vệ ngôi nhà và giảm đáng kể chi phí sửa chữa trong quá trình sử dụng.
Chống mối từ nền móng - lá chắn bảo vệ công trình
"Khi xây nhà, mình luôn nhắc mọi người phải xử lý chống mối lúc làm móng và làm nền. Điều này rất ít người để ý nhưng lại ảnh hưởng đến tuổi thọ ngôi nhà", đó là chia sẻ của chị Phạm Lý trong một nhóm kinh nghiệm xây nhà, nhận được sự đồng tình của nhiều thành viên.
Nên xử lý chống mối ngay từ ban đầu.
Theo chị Lý, kinh nghiệm này đến từ chính căn nhà cũ của gia đình. Sau chưa đầy hai năm lắp sàn gỗ, nền nhà xuất hiện tình trạng ẩm và bị mối tấn công. Khi liên hệ đơn vị thi công sàn gỗ để khắc phục, chị mới biết nguyên nhân là công trình không được xử lý chống mối ngay từ khi xây dựng.
Rút kinh nghiệm, khi xây căn nhà hiện tại, chị yêu cầu đơn vị thi công xử lý chống mối ngay từ giai đoạn làm móng và nền nhà, thậm chí thực hiện nhiều lần để bảo đảm an toàn. Đến nay, sau hơn ba năm sử dụng, dù từng xảy ra nhiều lần tràn nước khiến chị lo lắng sàn gỗ sẽ xuống cấp, nhưng ngôi nhà vẫn chưa xuất hiện dấu hiệu của mối.
Ngược lại, chị của chị Lý xây nhà cùng thời điểm nhưng bỏ qua công đoạn chống mối. Chỉ vài năm sau, hệ tủ bếp gỗ đã bị mối phá hỏng. Dù định kỳ phun thuốc diệt mối nhưng hiệu quả không cao vì mối đã xâm nhập từ dưới nền lên.
Thực tế này cũng là tình huống mà các đơn vị kiểm soát mối thường xuyên gặp phải.
Theo bà Phương Vũ, Giám đốc Công ty TNHH Green Xperts Việt Nam, mối là loài côn trùng sinh sống chủ yếu dưới lòng đất. Trong tự nhiên, chúng luôn tìm kiếm nguồn thức ăn chứa cellulose như gỗ, giấy và các vật liệu hữu cơ. Khi một công trình được xây dựng, phần móng và nền nhà vô tình trở thành "cầu nối" để mối di chuyển từ lòng đất lên toàn bộ ngôi nhà.
Điểm đáng nói là mối hoạt động rất âm thầm. Chúng có thể tồn tại nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mà gia chủ không phát hiện. Khi nhìn thấy những dấu hiệu đầu tiên thì nhiều hạng mục như sàn gỗ, cửa gỗ, tủ bếp, tủ quần áo âm tường, len chân tường hay trần gỗ đã bị hư hại nghiêm trọng.
Mối mọt ảnh hưởng đến cuộc sống của chủ nhà.
"Không ít công trình chúng tôi khảo sát, bề mặt gỗ vẫn còn nguyên vẹn nhưng bên trong đã bị mối ăn rỗng. Lúc đó, giải pháp duy nhất thường là thay mới", bà Phương Vũ cho biết.
Không nên coi đây là hạng mục "có cũng được"
Theo bà Phương Vũ, giai đoạn thi công móng là "thời điểm vàng" để chống mối bởi đây là lúc toàn bộ bề mặt đất nền còn lộ thiên.
Khi đó, đơn vị chuyên môn có thể xử lý toàn bộ nền đất, móng, cổ cột, hố kỹ thuật và các vị trí tiếp giáp để tạo thành một lớp hàng rào phòng chống mối liên tục bao quanh công trình.
Lớp bảo vệ này giúp ngăn mối xâm nhập ngay từ dưới đất trước khi chúng tiếp cận các cấu kiện và nội thất bằng gỗ.
Nếu bỏ qua giai đoạn này, việc xử lý sau khi nhà hoàn thiện sẽ phức tạp hơn rất nhiều. Đơn vị thi công thường phải khoan nền, bơm thuốc qua sàn, tháo dỡ một số hạng mục nội thất hoặc chỉ xử lý cục bộ tại khu vực phát hiện mối. Những biện pháp này vừa ảnh hưởng đến sinh hoạt của gia đình, vừa không đạt hiệu quả phòng ngừa toàn diện như xử lý ngay từ đầu.
Theo bà Phương, một quy trình chống mối tiêu chuẩn hiện nay gồm khảo sát hiện trạng khu đất, đánh giá nguy cơ xâm nhập của mối, xử lý phòng chống trên toàn bộ nền, móng và các vị trí kỹ thuật trước khi đổ bê tông, sau đó nghiệm thu trước khi chuyển sang các hạng mục xây dựng tiếp theo.
Đơn vị thi công xử lý chống mối.
Sau khi hoàn thành, đơn vị thi công sẽ lưu hồ sơ kỹ thuật và hướng dẫn chủ đầu tư theo dõi, kiểm tra định kỳ trong quá trình sử dụng.
Đáng chú ý, chi phí chống mối chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong tổng mức đầu tư xây dựng một căn nhà nhưng có thể giúp tránh những khoản chi sửa chữa nội thất lớn gấp nhiều lần trong tương lai.
"Có thể coi chống mối cũng giống như chống thấm. Khi làm đúng ngay từ đầu, chi phí rất nhỏ. Nhưng khi sự cố xảy ra thì việc khắc phục sẽ tốn kém và phức tạp hơn rất nhiều", bà Phương Vũ nhận định.
Theo KTS Trần Cao Cường, trong những ngôi nhà hiện đại, tỷ lệ sử dụng vật liệu gỗ ngày càng lớn, từ sàn, cửa, tủ bếp đến hệ tủ âm tường hay đồ nội thất. Giá trị của các hạng mục này có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí cao hơn khi chủ nhà chọn nội thất cao cấp.
Trong khi đó, nhiều gia chủ chỉ tập trung vào kết cấu, điện nước hay chống thấm mà quên rằng mối có thể xâm nhập từ dưới nền đất ngay từ những năm đầu sử dụng công trình.
Chống mối là hạng mục quan trọng khi xây nhà.
Theo KTS Cường, chống mối cần được xem là một hạng mục kỹ thuật trong quá trình xây dựng, tương tự chống thấm hoặc xử lý nền móng. Gia chủ nên đưa khoản chi này vào dự toán ngay từ đầu, thay vì đợi đến khi phát hiện mối mới tìm cách xử lý.
"Bảo vệ ngôi nhà không chỉ là làm cho công trình bền chắc mà còn phải bảo vệ toàn bộ giá trị nội thất trong quá trình sử dụng. Phòng ngừa từ đầu luôn là giải pháp kinh tế và hiệu quả hơn so với sửa chữa sau này", KTS Cường khuyến nghị.