Lãi suất tăng cao, người mua nhà thận trọng

Sau giai đoạn thị trường trầm lắng kéo dài, nhu cầu mua nhà ở thực đang dần quay trở lại. Nhưng tâm lý chung của người mua không còn "xuống tiền nhanh" như trước, mà thay vào đó là sự thận trọng, cân nhắc kỹ lưỡng, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất vay vẫn ở mức cao.

Áp lực tài chính buộc người mua lẫn doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược để thích nghi.

Chị Kim Anh (Hà Nội) đang tìm mua căn hộ tại khu vực phía Tây thành phố cho biết, chị đã trì hoãn kế hoạch mua nhà gần một năm qua. Dù đã tìm được dự án phù hợp vị trí và giá cả, chị chưa quyết định ký hợp đồng do lo ngại áp lực tài chính trong dài hạn.

"Ban đầu, ngân hàng đưa ra mức lãi suất ưu đãi khá hấp dẫn, nhưng sau 12 - 24 tháng, lãi suất thả nổi có thể lên tới 13 - 14%/năm. Với khoản vay vài tỷ đồng, số tiền lãi mỗi tháng rất lớn, vượt quá khả năng chi trả của gia đình tôi", chị Kim Anh chia sẻ.

Tâm lý này không phải cá biệt. Nhiều người mua nhà hiện nay đều có chung nỗi lo về "bẫy" lãi suất, khi mức lãi vay ban đầu thấp nhưng tăng mạnh sau thời gian ưu đãi. Điều này khiến kế hoạch tài chính dài hạn của người vay trở nên khó kiểm soát, đặc biệt là người có thu nhập trung bình.

Ông Lê Quốc Kiên, chuyên gia tư vấn bất động sản độc lập nhận định rằng, áp lực tài chính hiện nay chủ yếu đến từ các khoản vay được ký trong giai đoạn 2023 - 2025. Khi hết thời gian ưu đãi và ân hạn nợ gốc, người vay phải trả cả gốc lẫn lãi với lãi suất thả nổi cao, tạo ra gánh nặng đáng kể.

"Không ít người mua nhà đã rơi vào tình trạng 'đuối sức' khi lãi suất điều chỉnh tăng. Họ phải cắt giảm chi tiêu, thậm chí tính đến phương án bán lại tài sản nếu không thể tiếp tục gồng gánh", ông Kiên nói.

Khi thu nhập của nhiều hộ gia đình chưa ổn định, nếu phải dành phần lớn thu nhập để trả nợ ngân hàng, người mua nhà phải cân nhắc và tính toán thận trọng.

Phát triển sản phẩm giá hợp lý

Để thị trường bất động sản thực sự phục hồi bền vững, các chuyên gia cho rằng, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm giảm áp lực tài chính cho người mua nhà, thay vì chỉ dựa vào các chính sách hỗ trợ ngắn hạn.

Trước hết, cần có cơ chế kiểm soát và ổn định lãi suất vay mua nhà trong dài hạn. Điều này không chỉ giúp người mua yên tâm hơn khi vay vốn, mà còn góp phần tạo sự minh bạch cho thị trường.

Ngoài ra, việc phát triển các gói tín dụng ưu đãi dành riêng cho người mua nhà ở thực, đặc biệt là nhóm thu nhập trung bình và thấp, cũng là một giải pháp cần thiết. Những chương trình này cần có thời gian ưu đãi dài hơn và lãi suất ổn định hơn để thực sự hỗ trợ người dân.

Về phía doanh nghiệp, cần điều chỉnh chiến lược phát triển sản phẩm phù hợp nhu cầu thực của thị trường. Việc tập trung vào phân khúc cao cấp, trong khi bỏ ngỏ phân khúc bình dân, sẽ khiến thị trường mất cân đối và khó phục hồi.

"Doanh nghiệp cần quay lại với nhu cầu ở thực, tức là phát triển các sản phẩm có giá hợp lý, phù hợp khả năng chi trả của đại đa số người dân. Đây mới là nền tảng cho sự phát triển bền vững", ông Kiên nhận định.

Theo các chuyên gia, để hạn chế rủi ro tài chính khi vay mua nhà, người vay nên bảo đảm tổng số tiền trả nợ hằng tháng không vượt quá 40 - 50% thu nhập của gia đình. Đây là ngưỡng an toàn giúp người vay duy trì các khoản chi tiêu cần thiết khác.

Ngoài ra, người vay cần đặc biệt chú ý đến các điều khoản trong hợp đồng tín dụng, nhất là cơ chế điều chỉnh lãi suất sau thời gian ưu đãi. Việc lựa chọn gói vay có thời gian cố định lãi suất dài hơn hoặc biên độ điều chỉnh thấp giúp giảm bớt áp lực khi thị trường biến động.

Một giải pháp khác được nhiều chuyên gia khuyến nghị là người vay nên chuẩn bị quỹ dự phòng tài chính tương đương ít nhất 6 - 12 tháng tiền trả nợ ngân hàng. Khoản dự phòng này sẽ giúp người vay chủ động hơn khi thu nhập có biến động hoặc khi lãi suất tăng đột ngột.