An cư từ nhà ở xã hội (kỳ 2): “Luồng xanh” mở lối, khơi thông điểm nghẽn
Hàng loạt địa phương miền Trung - Tây Nguyên đang đồng loạt kích hoạt cơ chế “luồng xanh” cho nhà ở xã hội nhằm rút ngắn thủ tục, tháo gỡ pháp lý và tăng tốc triển khai dự án, mở thêm cơ hội an cư cho người thu nhập thấp và công nhân lao động.
An cư từ nhà ở xã hội (kỳ 1): Tăng tốc xây dự án, dựng ước mơ
Rút ngắn thủ tục hành chính
Chỉ trong thời gian ngắn, dự án NƠXH thuộc khu thiết chế công đoàn tại xã Thọ Phong (tỉnh Quảng Ngãi) đã cơ bản đảm bảo điều kiện giao đất, cơ sở pháp lý cho việc khởi động triển khai vào ngày 19/5. Dự án có quy mô 1.209 căn, tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng, là dự án NƠXH thứ 2 trong vòng 6 tháng qua được Quảng Ngãi tổ chức khởi công.
Không chỉ cho thấy sự vào cuộc tích cực, tập trung, phát triển NƠXH của hệ thống chính trị Quảng Ngãi, dự án còn minh chứng cơ chế luồng xanh đang được thực thi thực chất với nhiều mô hình, giải pháp thúc đẩy.
Các dự án NOXH đã khởi công trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang rốt ráo triển khai, bám sát yêu cầu tiến độ.
Theo ông Nguyễn Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, với sự phát triển mạnh mẽ của khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở cho công nhân, người lao động và người thu nhập thấp ngày càng lớn. Tỉnh xác định phát triển NƠXH là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Thời gian qua, tỉnh đã tập trung rà soát quỹ đất, tháo gỡ khó khăn thủ tục đầu tư, tăng cường thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.
"Tỉnh đang hỗ trợ 100% chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng và 70% chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật quanh dự án, nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển NƠXH. Tín hiệu vui là từ đầu năm 2026 đến nay, Quảng Ngãi đã cấp chủ trương đầu tư cho 3 dự án NƠXH với gần 2.000 căn hộ và cả 3 dự án đều sẽ khởi công trong năm nay", ông Hoàng cho biết.
Quảng Ngãi tăng tốc triển khai loạt dự án NOXH trên địa bàn nhằm đáp ứng nhu cầu an cư cho người dân thu nhập thấp và công nhân lao động.
Hiện, Quảng Ngãi đang triển khai 7 dự án NƠXH với tổng quy mô khoảng 9.000 căn hộ, con số lớn chưa từng có tại tỉnh này. Đáng chú ý, Quảng Ngãi đã đưa toàn bộ các dự án NƠXH vào nhóm "luồng xanh", "luồng ưu tiên", thực hiện song song các thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai, môi trường và giải phóng mặt bằng.
Ông Nguyễn Phúc Nhân, Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ngãi cho hay, hiện tỉnh hoàn thành hơn 360 căn NƠXH, do đó việc thực hiện hiệu quả chỉ tiêu hoàn thành hơn 8.356 căn NƠXH trong giai đoạn 2026 - 2030 cấp thiết. Tỉnh tập trung thực hiện hàng loạt cơ chế, chính sách, giải pháp gắn "luồng xanh" ưu tiên về NƠXH: rà soát bố trí chuẩn bị quỹ đất khoảng 461 ha phục vụ phát triển NƠXH giai đoạn 2026 - 2030; cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian triển khai; rút ngắn tiến độ thi công; Tăng cường thu hút và hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, người dân mua NƠXH; đồng bộ hạ tầng kỹ thuật…
Người dân tìm hiểu thông tin và đăng ký mua NƠXH tại một dự án ở miền Trung, cho thấy nhu cầu an cư của người thu nhập thấp vẫn rất lớn.
Tại TP Huế, cuối năm 2025, UBND TP Huế đã ban hành quyết định cắt giảm thời gian giải quyết nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực nhà ở, với mức giảm từ 9-15 ngày, tương đương khoảng 30% thời gian xử lý. Các sở, ngành được yêu cầu bố trí cán bộ có kinh nghiệm để hướng dẫn trực tiếp nhà đầu tư, thậm chí cho phép xem trước hồ sơ để hạn chế sai sót, giảm thời gian bổ sung, chỉnh sửa.
Ông Hoàng Hải Minh, Phó chủ tịch UBND TP Huế cho biết, địa phương đang tiếp tục rà soát để nghiên cứu cắt giảm tới 50% thời gian giải quyết thủ tục liên quan NƠXH, trong đó ưu tiên cả quy trình xét duyệt đối tượng mua nhà.
Song song với cải cách thủ tục, Huế đã thành lập tổ công tác chuyên trách nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án NƠXH trên địa bàn. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 11.800 căn NƠXH giai đoạn 2025-2030.
Luồng xanh tăng năng lực cạnh tranh
Trao đổi với PV Báo Xây dựng, ông Lê Đăng Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai cho hay, thời gian thực hiện thủ tục đầu tư một dự án NƠXH trước đây mất khoảng 308 ngày, nay rút xuống còn khoảng 67 ngày, tạo cạnh tranh lớn cho tỉnh trong thu hút nhà đầu tư NƠXH.
Các dự án NOXH tại Gia Lai đang từng bước hoàn thiện hạ tầng, đáp ứng nhu cầu an cư cho người dân thu nhập thấp và công nhân lao động.
Không chỉ cải cách thủ tục, tỉnh còn trực tiếp tháo gỡ các vướng mắc về pháp lý, vật liệu xây dựng, cấp phép thi công và giải phóng mặt bằng. Các địa phương được giao trách nhiệm cụ thể đối với tiến độ giải phóng mặt bằng và xem đây là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.
Gia Lai hiện đã bố trí 60 quỹ đất phát triển NƠXH với tổng diện tích hơn 163ha, đồng thời công khai toàn bộ quỹ đất trên cổng thông tin điện tử để doanh nghiệp tiếp cận và đăng ký đầu tư. Địa phương cũng đang có 11 dự án đủ điều kiện tiếp cận gói tín dụng 145.000 tỷ đồng dành cho NƠXH với tổng nhu cầu vay gần 4.000 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Gia Lai, nếu gói tín dụng này tiếp tục được cải tiến theo hướng lãi suất thấp hơn, thời gian vay dài hơn thì sẽ tạo cú hích lớn cho thị trường NƠXH.
Trong khi đó, Đà Nẵng đang nổi lên là địa phương đi đầu về áp dụng cơ chế "luồng xanh" trong phát triển NƠXH. Theo ông Lê Văn Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP Đà Nẵng, thành phố đã đưa các dự án NƠXH vào nhóm "luồng ưu tiên", cho phép thực hiện đồng thời các thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, quy hoạch, môi trường và xây dựng.
Nếu trước đây thời gian xử lý thủ tục kéo dài từ 250-300 ngày thì hiện nay rút xuống chỉ còn khoảng 75 ngày, giảm hơn 70% thời gian thực hiện. Bên cạnh đó, Đà Nẵng cũng triển khai nhiều chính sách hỗ trợ tín dụng hấp dẫn. Người mua nhà có thể vay tối đa 80% giá trị hợp đồng với lãi suất khoảng 6,6%/năm và thời gian vay lên đến 25 năm.
Một khu NƠXH ở phường Nam Nha Trang, Khánh Hòa đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu an cư cho người thu nhập thấp và công nhân lao động.
Tương tự tại Khánh Hòa, địa phương đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đưa các dự án NƠXH vào nhóm "luồng xanh", "luồng ưu tiên", thực hiện song song các thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng và môi trường để cắt giảm tối thiểu 50% thời gian, chi phí thực hiện.
Ông Trần Hòa Nam, Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, tỉnh đang yêu cầu các sở, ngành rà soát toàn bộ khó khăn, đẩy nhanh thủ tục cho các dự án chưa đủ điều kiện khởi công và khẩn trương bổ sung quỹ đất phù hợp cho phát triển NƠXH.
Thống kê Sở Xây dựng, giai đoạn 2026-2030 địa phương được giao phát triển 10.088 căn NƠXH, riêng năm 2026 là 3.200 căn, nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp. Tỉnh xác định phát triển NƠXH là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với trách nhiệm của các sở, ngành và địa phương.
Tháng 4/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ký Công điện số 08/CĐ-BXD gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc đẩy mạnh phát triển NƠXH, nhằm thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu được giao tại Nghị quyết số 07/NQ-CP của Chính phủ.
Theo đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, kiện toàn Ban Chỉ đạo chính sách nhà ở và thị trường bất động sản cấp tỉnh; hoàn thành việc thành lập Quỹ nhà ở địa phương trong quý II/2026.
Các địa phương cần làm việc trực tiếp với từng chủ đầu tư để xác định rõ tiến độ các dự án dự kiến hoàn thành trong năm, bảo đảm về đích trước ngày 31/12/2026. Đối với các dự án còn vướng mắc, cần chủ động tháo gỡ khó khăn, áp dụng công nghệ thi công hiện đại nhằm rút ngắn thời gian, đồng thời ưu tiên giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế đặc thù.
Về quy hoạch, Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương ưu tiên bố trí quỹ đất tại các vị trí thuận lợi, bảo đảm kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông, y tế, giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân. Trong bối cảnh giá nguyên vật liệu có nhiều biến động, các địa phương cần kịp thời công bố giá vật liệu sát với thị trường để hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát chi phí.
