Cải tạo lại căn nhà đã sử dụng nhiều năm không nhất thiết phải “đập đi xây lại”, nếu khảo sát kỹ hiện trạng, giữ lại những hạng mục còn tốt và xử lý đúng các vấn đề kỹ thuật, gia chủ vẫn có thể làm mới không gian sống với chi phí hợp lý.

Không nên sửa chắp vá khi nền tảng đã xuống cấp

Sau hơn 15 năm sinh sống trong căn nhà hai tầng tại Hà Nội, gia đình anh Lê Minh muốn cải tạo lại không gian sinh hoạt chung vì phòng khách khá tối, khu bếp chật và nhiều hạng mục đã cũ. Ban đầu, anh chỉ dự định sơn lại tường và thay một số đồ nội thất.

Tuy nhiên, khi tháo dỡ lớp ốp tường cũ, gia đình phát hiện nhiều mảng tường ẩm, hệ dây điện đã cũ và bố trí thiếu khoa học.

"Lúc ấy tôi mới nhận ra nếu chỉ sửa từng phần thì rất dễ chắp vá, vừa tốn tiền vừa không giải quyết được vấn đề lâu dài", anh Minh chia sẻ.

Sau khi trao đổi với kiến trúc sư, gia đình quyết định giữ lại phần kết cấu chính của ngôi nhà, đồng thời tháo bỏ một số vách ngăn để mở rộng không gian sinh hoạt chung. Phòng khách và khu bếp được thiết kế liên thông, bổ sung cửa sổ và hệ đèn chiếu sáng gián tiếp để cải thiện ánh sáng tự nhiên.

Theo KTS Nguyễn Hữu Tiến, khi cải tạo nhà cũ, điều quan trọng nhất là đánh giá tổng thể hiện trạng công trình trước khi quyết định sửa chữa.

"Gia chủ cần kiểm tra kỹ tường, trần, sàn, hệ thống điện nước và khả năng thông gió, chiếu sáng. Nếu nền tảng đã xuống cấp thì nên cải tạo đồng bộ thay vì sửa nhỏ lẻ từng hạng mục", KTS Tiến cho biết.

Việc khảo sát kỹ giúp xác định đúng những phần cần sửa, đồng thời tránh phá dỡ không cần thiết - một trong những nguyên nhân khiến chi phí cải tạo tăng cao.

Chuẩn bị kỹ phương án cải tạo để tránh phát sinh chi phí

Trong thực tế, nhiều gia đình khi cải tạo nhà thường tập trung vào thay mới nội thất hoặc sơn sửa bề mặt, nhưng lại bỏ qua các vấn đề kỹ thuật phía sau như hệ thống điện, chống ẩm hay bố trí chiếu sáng.

Từ kinh nghiệm thiết kế và thi công nội thất nhiều năm, chị Thúy Hiền, đại diện cơ sở Trúc Chỉ Hà Nội (đơn vị chuyên thiết kế, thi công không gian nội thất và thờ tự) cho rằng, việc cải tạo trong nhà cần được nhìn nhận như một hạng mục kỹ thuật - nội thất tổng thể.

"Có trường hợp khách hàng chỉ muốn thay đồ gỗ hoặc sơn lại tường, nhưng khi kiểm tra mới phát hiện tường thấm, dây điện cũ hoặc hệ chiếu sáng chưa đảm bảo an toàn. Nếu không xử lý từ gốc, việc sửa chữa sau đó rất dễ rơi vào tình trạng chắp vá", chị Thúy Hiền chia sẻ.

Theo chị Thúy Hiền, trước khi bắt đầu cải tạo, gia chủ nên đánh giá tổng thể hiện trạng, đồng thời chuẩn bị hình ảnh thực tế, danh sách nội thất dự định giữ lại hoặc thay mới và dự trù ngân sách.

Việc chuẩn bị kỹ ngay từ đầu sẽ giúp phương án thiết kế rõ ràng hơn và hạn chế điều chỉnh trong quá trình thi công - nguyên nhân phổ biến làm phát sinh chi phí.

Tận dụng kết cấu cũ và thiết kế tối giản

Các kiến trúc sư cho rằng, trong nhiều trường hợp, phần kết cấu của nhà cũ vẫn còn đảm bảo. Khi đó, cải tạo theo hướng "tận dụng - nâng cấp" sẽ hiệu quả hơn so với phá bỏ toàn bộ để xây mới.

Việc tháo bớt vách ngăn, mở rộng cửa sổ, bổ sung ánh sáng tự nhiên hoặc sắp xếp lại nội thất có thể giúp không gian sinh hoạt trở nên thông thoáng hơn mà không cần can thiệp nhiều vào kết cấu công trình.

Nếu hạng mục cải tạo bao gồm xây chát thêm tường, bóc gạch, làm lại trần… thì thời gian thi công tối đa là ba tháng.

Bên cạnh đó, xu hướng cải tạo hiện nay cũng thiên về thiết kế tối giản, giảm các chi tiết trang trí rườm rà và ưu tiên vật liệu có chi phí hợp lý nhưng vẫn đảm bảo thẩm mỹ. Các tông màu trung tính, ánh sáng gián tiếp và cách bố trí nội thất gọn gàng giúp không gian trở nên rộng rãi và dễ sử dụng hơn.

Theo các chuyên gia, cải tạo nhà cũ không chỉ là làm mới bề mặt mà còn là quá trình rà soát lại toàn bộ nền tảng kỹ thuật và bố cục không gian. Khi được chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu, việc cải tạo không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn giúp nâng cao chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ cho ngôi nhà.