Gỡ nút thắt nhà ở xã hội Thái Nguyên: Không để dự án chờ thủ tục

Thủ tục, hạ tầng: Những điểm nghẽn khiến dự án chậm tiến độ

Sáng 23/4, Đoàn công tác của Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh làm Trưởng đoàn đã kiểm tra thực tế và làm việc với tỉnh Thái Nguyên về tình hình triển khai các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn.

Đoàn đã kiểm tra 5 dự án gồm: Nhà lưu trú công nhân DBG tại phường Phổ Yên; dự án nhà ở xã hội tại các ô đất OXH-02, OXH-03, OXH-04 thuộc Khu đô thị Việt Hàn; Khu nhà ở xã hội Điềm Thụy; dự án nhà ở công nhân, nhà ở xã hội Bình Minh Phát và dự án nhà ở xã hội TNG Việt Bắc tại phường Tích Lương.

Hiện nay, theo báo cáo, Thái Nguyên đang triển khai khoảng 12.000 căn hộ nhà ở xã hội. Nhiều dự án đã khởi công, đang thi công phần móng, phần thân công trình; một số dự án khác đang hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiến độ giữa các dự án còn chênh lệch lớn. Một số dự án có khả năng hoàn thành trong năm 2026, nhưng nhiều dự án khác vẫn chậm do vướng thủ tục hoặc mới ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Đây là vấn đề đặt ra yêu cầu cấp bách phải tháo gỡ đồng bộ từ cơ chế đến tổ chức thực hiện.

Đại diện chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội Bình Minh Phát cho biết, vướng mắc lớn nhất hiện nay là việc điều chỉnh quy hoạch và điều chỉnh chủ trương đầu tư. Hai nội dung này có mối liên hệ chặt chẽ, lại phải thực hiện song song, khiến doanh nghiệp phải chờ đợi, không thể triển khai các bước tiếp theo.

Để đảm bảo tính khả thi về tài chính, doanh nghiệp buộc phải đề xuất chuyển toàn bộ dự án sang nhà ở xã hội nhằm được hưởng cơ chế miễn tiền sử dụng đất. Sau khi điều chỉnh, quy mô dự án tăng từ khoảng 970 căn lên hơn 1.500 căn với tổng mức đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc hoàn tất các thủ tục điều chỉnh vẫn đang kéo dài, khiến dự án chưa thể triển khai đúng kế hoạch.

Không chỉ vướng thủ tục, chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài dự án cũng là gánh nặng lớn. Doanh nghiệp phải tự bỏ kinh phí hàng chục tỷ đồng để kéo điện, đấu nối hệ thống cấp nước từ xa. 

“Nếu những chi phí này được tính vào giá thành thì cuối cùng người mua nhà sẽ phải gánh”, đại diện doanh nghiệp lo ngại.

Bên cạnh đó, một số tòa nhà đã cơ bản hoàn thiện phần thô nhưng chưa được phép mở bán, khiến dòng tiền bị đình trệ. Doanh nghiệp cho biết, nhu cầu thị trường là có, nhưng việc chưa được mở bán khiến kế hoạch tài chính bị ảnh hưởng, kéo theo tiến độ toàn dự án bị chậm lại.

Đối với dự án nhà ở xã hội TNG Việt Bắc, đại diện doanh nghiệp cho biết tiến độ vẫn đang bám sát kế hoạch, tuy nhiên, đơn vị cũng bày tỏ lo ngại về chi phí đầu vào gia tăng, đặc biệt là chi phí hạ tầng và giải phóng mặt bằng. 

Nếu tiếp tục phải gánh toàn bộ các chi phí này, giá thành sản phẩm sẽ bị đẩy lên, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp, đối tượng chính của loại hình nhà ở xã hội.

Siết trách nhiệm, tháo gỡ dứt điểm

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Loan, chi phí dự án phải được tính toán đầy đủ, minh bạch theo quy định; Nhà nước có cơ chế hỗ trợ nhưng trách nhiệm chính vẫn thuộc về doanh nghiệp. 

Đối với các vướng mắc cụ thể, nhất là về quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật và thủ tục đầu tư, các sở, ngành phải chủ động tháo gỡ, không để kéo dài.

Đáng chú ý, tỉnh Thái Nguyên yêu cầu Sở Xây dựng đóng vai trò điều phối trong việc phát triển hạ tầng cấp nước, đảm bảo thống nhất giữa các đơn vị cung cấp, tránh chồng chéo, tranh chấp làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án. 

Quan điểm là hạ tầng phải đi trước một bước, nếu không sẽ trở thành “nút thắt” của toàn bộ quá trình phát triển.

Theo Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, năm 2026 Thái Nguyên được giao chỉ tiêu khoảng 3.422 căn nhà ở xã hội nhưng có khả năng đạt khoảng 4.600 căn nếu các dự án được thúc đẩy đúng tiến độ. 

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, tỉnh cần tiếp tục rà soát, bổ sung nguồn cung từ các dự án mới, đồng thời ưu tiên tháo gỡ thủ tục cho các dự án có khả năng hoàn thành sớm.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh ghi nhận sự chủ động của tỉnh Thái Nguyên trong triển khai các dự án nhà ở xã hội, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải tháo gỡ các vướng mắc một cách thực chất hơn. 

Thứ trưởng đề nghị địa phương tiếp tục quan tâm giải quyết các khó khăn liên quan đến thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật; đồng thời đôn đốc các chủ đầu tư tập trung nguồn lực thi công, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Thứ trưởng yêu cầu các cơ quan chức năng phải chủ động hơn trong việc rà soát, phát hiện sớm các vướng mắc để xử lý kịp thời, không để kéo dài. Những nội dung vượt thẩm quyền cần được báo cáo kịp thời để lãnh đạo tỉnh xem xét, quyết định. 

Cùng với đó, việc nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng linh hoạt, phù hợp thực tiễn cũng được coi là giải pháp quan trọng nhằm tạo động lực cho phát triển nhà ở xã hội.

Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Vương Quốc Tuấn thẳng thắn nhìn nhận một số cơ quan chuyên môn vẫn chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn, cách thức làm việc cần tiếp tục đổi mới theo hướng chủ động, sâu sát hơn. Nếu không cải thiện, nguy cơ chậm tiến độ, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển là rất rõ.

Trong bối cảnh tốc độ phát triển công nghiệp, đô thị và thu hút đầu tư ngày càng mạnh, nhu cầu nhà ở trên địa bàn tỉnh được dự báo có thể lên tới 60.000 - 100.000 căn trong thời gian tới, cao hơn nhiều so với chỉ tiêu tối thiểu được giao. Do đó, tỉnh đang kiến nghị điều chỉnh chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội theo hướng phù hợp hơn với thực tế.

Chủ tịch tỉnh Thái Nguyên yêu cầu các sở, ngành phải rà soát, phát hiện sớm các vướng mắc; tăng cường phối hợp, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục; kiểm soát tiến độ dự án hàng tuần, làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị. Đặc biệt, không để xảy ra tình trạng “khởi công xong để đấy”, thiếu theo dõi, đôn đốc.

Đối với các dự án chậm tiến độ, không đáp ứng cam kết, tỉnh sẽ xem xét xử lý nghiêm, thậm chí không tiếp tục giao thực hiện các dự án mới trong thời gian tới. Đồng thời, việc lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, hoàn thiện cơ chế kiểm soát và hỗ trợ doanh nghiệp cũng được xác định là yếu tố then chốt.