Khởi công chỉnh trang khu Mả Lạng, Chợ Gà - Gạo: Mở không gian sống mới giữa lòng đô thị

Ngày 29/8, TP.HCM tổ chức lễ khánh thành, khởi công 11 công trình, dự án trọng điểm nhân dịp Quốc khánh 2/9. 

Trong số này, dự án Chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo được khởi công với kỳ vọng thay đổi diện mạo hai khu dân cư cũ, cải thiện điều kiện sống và bảo đảm tái định cư tại chỗ cho người dân.

Mong chờ một cuộc sống mới

Sống tại khu vực Mả Lạng từ nhỏ, bà Trần Thị Mỹ Vân (sinh năm 1961) đã có gần 65 năm gắn bó với nơi này. Căn nhà của gia đình bà nằm trên đường Nguyễn Cư Trinh, ngay phía sau chùa Cầu Đài và giáp khu Mả Lạng.

Với bà Vân, thông tin khu vực được chỉnh trang là điều đã được mong chờ từ nhiều năm.

"Ở ngay trung tâm thành phố nhưng nhà cửa ẩm thấp, chật hẹp thì cuộc sống cũng không được tốt. Nay Nhà nước thực hiện giải tỏa, chỉnh trang và bố trí tái định cư cho người dân ngay tại đây, tôi rất mừng", bà Vân chia sẻ.

Theo bà, khu vực Mả Lạng trước đây hình thành từ quá trình người dân đến sinh sống, dựng nhà và dần phát triển thành một khu dân cư đông đúc. Qua nhiều năm, mật độ dân cư ngày càng cao trong khi diện tích nhà ở hạn chế, khiến không gian sống trở nên chật chội.

Căn nhà của bà Vân rộng khoảng 36,6m², đã nhiều lần sửa chữa để phù hợp với nhu cầu sinh hoạt của gia đình. Bà cho biết hiện gia đình đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở nên rất quan tâm đến phương án tái định cư khi dự án triển khai.

Điều bà mong muốn nhất là sau khi chỉnh trang, người dân vẫn có thể tiếp tục sinh sống tại chính khu vực đã gắn bó cả cuộc đời.

"Được tái định cư ngay tại đây thì tôi rất vui. Tôi là người đầu tiên muốn được đến khu tái định cư để ổn định cuộc sống", bà Vân nói.

Không riêng bà Vân, nhiều hộ dân tại khu vực Mả Lạng đã sống qua nhiều thế hệ trong những căn nhà có diện tích nhỏ, thiếu không gian sinh hoạt.

Chị Đặng Thị Huệ (40 tuổi) là một trong số đó. Căn nhà nơi gia đình chị sinh sống chỉ khoảng 15m² với nhiều thế hệ sinh sống; đồ đạc phải tận dụng từng khoảng trống, phía trên chỉ có một gác xép nhỏ. Không gian sinh hoạt vì thế khá chật chội và ẩm thấp.

Chị Huệ cho biết gia đình có phần tiếc nuối khi phải rời nơi đã gắn bó lâu năm, nhất là khi công việc và cuộc sống đều đã quen thuộc với khu vực này. 

Tuy nhiên, nếu dự án mang lại một nơi ở khang trang, đầy đủ hạ tầng và giúp người dân có cuộc sống tốt hơn, chị ủng hộ chủ trương chỉnh trang.

Đó cũng là kỳ vọng của nhiều người dân đang sinh sống tại khu vực này: thay đổi nơi ở nhưng không bị tách khỏi cộng đồng và không gian sống quen thuộc.

Chỉnh trang khu đất giữa trung tâm thành phố

Dự án Chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo được khởi công trong bối cảnh TP.HCM đồng loạt triển khai nhiều công trình lớn dịp Quốc khánh 2/9. Trước đó, HĐND TP.HCM đã thông qua chủ trương đầu tư dự án tại Nghị quyết số 59/NQ-HĐND ngày 19/6/2026. UBND thành phố phê duyệt dự án tại Quyết định số 5541/QĐ-UBND ngày 26/8/2026.

Dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư khoảng 15.674 tỷ đồng.

Tại khu Mả Lạng, thuộc phường Cầu Ông Lãnh, dự án được triển khai trên diện tích khoảng 37.740,5m². Các hạng mục gồm đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, trường học liên cấp 1-2 và khu nhà ở phục vụ tái định cư.

Đáng chú ý, khu nhà ở tại đây dự kiến có khoảng 1.400 căn hộ nhà ở xã hội và 93 căn nhà ở thấp tầng, phục vụ nhu cầu tái định cư.

Tại khu Chợ Gà - Gạo, thuộc phường Bến Thành, dự án triển khai trên diện tích khoảng 4.350m², đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và khoảng 760 căn hộ nhà ở xã hội phục vụ tái định cư. 

Dự án dự kiến hoàn thành, đưa vào sử dụng năm 2029.

Điểm đáng chú ý là dự án được xác định nhằm chỉnh trang đô thị, cải thiện điều kiện sống, nâng cao mỹ quan và bảo đảm an sinh xã hội, không nhằm mục đích kinh doanh.

Trong đó, việc tái định cư tại chỗ là một trong những nội dung quan trọng. Người dân bị ảnh hưởng bởi dự án có cơ hội tiếp tục sinh sống tại khu vực quen thuộc, nhưng trong một không gian được quy hoạch đồng bộ hơn về nhà ở, hạ tầng, trường học và các công trình xã hội.

Với quy mô khoảng 2.160 căn hộ nhà ở xã hội và nhà ở phục vụ tái định cư tại hai khu vực, dự án được kỳ vọng tạo ra sự thay đổi đáng kể về không gian sống.

Đối với người dân, giá trị của dự án không chỉ nằm ở một căn hộ mới mà còn ở những điều kiện đi kèm: hạ tầng được tổ chức lại, không gian công cộng được cải thiện, trường học được xây dựng, giao thông và các tiện ích đô thị được đồng bộ hơn.

Đặc biệt, trường học liên cấp 1-2 tại khu Mả Lạng sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu giáo dục ngay trong khu vực, thay vì để người dân phải di chuyển xa.

Đây là cách tiếp cận khác với việc chỉ giải tỏa một khu dân cư để dành đất cho một công trình mới. Chỉnh trang đô thị ở đây gắn với việc tái thiết cả không gian sống và cộng đồng dân cư.

Khi hoàn thành vào năm 2029, Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo sẽ không còn là những khu dân cư chật hẹp giữa trung tâm thành phố như hiện nay. Thay vào đó là một không gian được quy hoạch đồng bộ hơn, có nhà ở, trường học, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Từ những khu dân cư cũ, TP.HCM đang từng bước tạo lập những không gian sống mới - nơi mục tiêu chỉnh trang đô thị được đặt cùng với bài toán an cư và chất lượng sống của người dân.