Rà soát khó khăn, vướng mắc để tháo gỡ

Theo kết quả rà soát từ các địa phương, toàn tỉnh Nghệ An hiện có khoảng 50 nghìn trường hợp tồn đọng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Trước tình hình đó, các ngành chức năng tỉnh Nghệ An đang thúc tiến độ giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc qua đó đẩy nhanh tiến độ đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các trường hợp tồn đọng nhiều năm, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân cũng như hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh.

Khu vực Trung tâm phục vụ hành chính công xã Con Cuông (Nghệ An).

Ông Phạm Hải Nhuần, xóm 3, xã Con Cuông cho biết: "Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương, tôi được cấp đất tại khối 3 thị trấn Con Cuông cũ nay là xã Con Cuông. Từ năm 1976, gần 50 năm qua, thửa đất này vẫn chưa được cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo đúng hiện trạng sử dụng, mặc dù từ đầu năm 2023 các hộ dân ở đây đã hoàn tất việc kê khai và ký hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Cũng có nhiều đoàn đến đây rồi, mỗi lần họ đến đây khảo sát, đo đạc lại cứ tưởng là cấp được bìa cho chúng tôi nhưng mà chờ mãi vẫn tôi không thấy bìa đâu. Nếu như có cái bìa cầm trong tay thì chúng tôi yên tâm hơn, bởi vì đây là quyền lợi của dân. Chúng tôi thiết tha các cấp ngành làm thế nào tạo điều kiện cho dân sớm có bìa".

Ông Lương Tiến Thế, Xóm Trưởng xóm 3, xã Con Cuông cho biết: Năm 2023 các hộ dân đã ký tên trên các hồ sơ liên quan đến sử dụng đất nhưng hiện nay vẫn chưa được nhận bìa đất. Toàn thị trấn Con Cuông cũ đã kê khai được 1.750 hồ sơ.

Riêng tại khối ba cũ (nay là xóm 3, xã Con Cuông) có 127 hồ sơ được kê khai, trong đó đã xét duyệt đủ điều kiện 87 hồ sơ và cấp được 45 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hiện vẫn còn 42 hồ sơ chưa được cấp giấy chứng nhận. Bà con rất mong sớm có được bìa đất để tách thửa cho con cái. Một số hộ là cũng cần giao dịch ngân hàng để vay vốn làm ăn cho nên rất cần đến cái bìa đất.

Nhiều năm qua, thửa đất của Ông Phạm Hải Nhuần, xóm 3, xã Con Cuông vẫn chưa được cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo đúng hiện trạng sử dụng.

Ông Nguyễn Thế Lộc, Phó trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Con Cuông cho biết: "Trước đây theo quy hoạch thị trấn Con Cuông cũ (nay là xã Con Cuông) có trừ phần diện tích quy hoạch giao thông, nên phần diện tích để cấp giấy chứng nhận có thể hiện việc lấn chiếm không được cấp giấy chứng nhận, xã đang lúng túng trong việc xử lý nội dung này.

Một số hộ gia đình là chủ đất đã chết nên trong quá trình xử lý cấp đổi giấy chứng nhận xã đã nhiều lần thông báo cho chủ đất bổ sung các văn bản liên quan đến phân chia tài sản thừa kế nhưng họ chưa bổ sung".

Theo ông Lộc, trên địa bàn xã Con Cuông chủ yếu tồn đọng trong cấp giấy chứng nhận là đất có nguồn gốc từ nông lâm trường trả về địa phương. Cái vướng mắc nhất là khi giao đất trái thẩm quyền người dân không có giấy tờ gì để chứng minh là mình đã nộp tiền để sử dụng đất.

Hoặc người dân đã có giấy tờ chứng minh đã thực hiện nghĩa vụ tài chính tại thời điểm giao đất trái thẩm quyền thì hiện nay lại đang vướng về quy định pháp luật yêu cầu phải xác minh tỷ lệ phần trăm để quy đổi phần diện tích đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.

Một vướng mắc nữa là tại thời điểm giao đất trái thẩm quyền không có giá đất của thửa đất đó, dẫn đến khó khăn trong việc quy đổi phần diện tích đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Để giải quyết vấn đề này xã cũng đã làm văn bản xin ý kiến UBND tỉnh để có hướng xử lý

Cuối năm 2026 hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận tồn đọng

Trong khi đó, anh Phan Văn Trường, xóm Tân Phong, xã Minh Châu cho biết: Năm 1995, bố tôi là Phan Văn Kiên đã mua lại 2 thửa đất có diện tích gần 390m² do xã Diễn Nguyên cũ bán trái thẩm quyền. Đến nay, chưa thể làm lại bìa do trong các hồ sơ lưu trữ ở huyện, xã cũ không có.

Tuy nhiên, các biên lai, phiếu thu thực hiện nghĩa vụ tài chính mà gia đình còn lưu giữ thể hiện rõ bố tôi đã nộp cho xã. Như vậy, việc mua bán đất thời điểm đó là có thực. Giờ gia đình mong các cơ quan, chính quyền địa phương tìm hướng giải quyết để có thể làm được bìa đỏ cho chúng tôi.

Hộ gia đình anh Phan Văn Trường, xã Minh Châu mong sớm được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trong khi đó, ông Nguyễn Mạnh Hổ, Trưởng phòng Kinh tế, xã Minh Châu (Nghệ An), cho biết: "Để xác định được nghĩa vụ tài chính là một vấn đề hết sức khó khăn, có những hộ họ đã cung cấp được phiếu thu đã nộp tiền để làm căn cứ.

Tuy nhiên phiếu thu mà các gia đình cung cấp không đảm bảo các yếu tố quy định hiện hành. Có trường hợp phiếu thu có chữ ký của Chủ tịch xã nhưng lại không có chữ ký của thủ quỹ. Hiện, không thể xác định rõ nguồn tiền có vào nhà nước hay không.

Trong khi đó, qua nắm bắt một số hộ dân cũng đã đóng tiền rồi. Giờ phân cấp cho cấp xã quyết định việc này, có thể có rủi ro nếu như đảm bảo quyền lợi người dân thì có thể xảy ra khiếu kiện do làm thất thoát ngân sách nên chúng tôi đang rà soát kiểm tra thật cẩn thận".

Theo ông Mai Văn Lam, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Tam, sau khi sáp nhập xã Quỳnh Tam cũng còn không ít hồ sơ cấp giấy chứng nhận QSĐ lần đầu tồn đọng, chủ yếu là các hồ sơ cần xác định, làm rõ nguồn gốc đất và xác minh về nghĩa vụ tài chính nên cũng mất nhiều thời gian hơn. Mà thời gian sau khi sáp nhập xã phải tập trung vào chiến dịch 90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai nên chưa thể đẩy mạnh vấn đề cấp giấy chứng nhận.

Hiện, UBND xã Quỳnh Tam đã ban hành kế hoạch và thành lập ban chỉ đạo, thành lập tổ giúp việc và gửi văn bản đến tất cả các thôn, xóm trên địa bàn để thống kê tất cả các giấy chứng nhận mà hiện tại đang tồn đọng.

Trong thời gian tới xã sẽ phân loại các loại hồ sơ ra từng nhóm vấn đề, giao rõ người, rõ việc và xem đây là nhiệm vụ trọng tâm để hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận tồn đọng trước 31/12/2026.

Cán bộ chuyên môn các địa phương tại Nghệ An đang tập trung rà soát, tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tồn đọng cho nhân dân.

Theo ông Phạm Văn Toàn, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp & Môi trường Nghệ An, để thực hiện hiệu quả việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn tồn đọng, cấp phường xã trước mắt phải triển khai ngay việc xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện.

Cùng với đó thành lập Ban chỉ đạo, tổ chỉ đạo cấp xã, thôn xóm để thực hiện tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục hành chính, chính sách… Vướng mắc ở đâu đề xuất tháo gỡ chỗ đó. Nếu vượt quá thẩm quyền thì nhanh chóng đề xuất lên trên để tháo gỡ, qua đó đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho dân.

Bởi theo Kế hoạch 965 của UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu đến hết tháng 6/2026 các địa phương phải hoàn thành việc rà soát, thống kê, phân loại các trường hợp chưa đăng ký đất đai lần đầu. Phấn đấu đến hết tháng 12/2026 hoàn thành cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các trường hợp tồn đọng.

Việc ban hành và triển khai kế hoạch 965 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh.