Phường Tam Thắng trước cơ hội trở thành cực tăng trưởng mới của TP.HCM

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, hàng loạt nút thắt về quy hoạch, hạ tầng và cơ chế khai thác quỹ đất cần sớm được tháo gỡ.

Từ trung tâm đô thị Vũng Tàu đến cửa ngõ của siêu đô thị

Tại hội thảo "Quy hoạch và định hướng phát triển phường Tam Thắng, TP.HCM" diễn ra sáng 26/6 tại phường Tam Thắng, ông Hà Hữu Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Tam Thắng cho biết, sau khi hợp nhất bốn phường của TP Vũng Tàu cũ, Tam Thắng có diện tích 11,76km² với hơn 103.000 dân, trở thành khu vực tập trung nhiều hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch, tài chính và kinh tế biển.

Theo ông Dũng, địa phương sở hữu nhiều quỹ đất chiến lược như Paradise, Bàu Trũng, khu sân bay Vũng Tàu và hành lang kết nối cảng Sao Mai - Bến Đình. Đây là nền tảng để hình thành các khu đô thị hiện đại, trung tâm thương mại - dịch vụ, không gian công cộng quy mô lớn cũng như các công trình điểm nhấn của đô thị biển trong tương lai.

Tuy nhiên, địa phương cũng đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn như hạ tầng giao thông quá tải, hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, thiếu không gian công cộng, quỹ đất chiến lược chưa được khai thác hiệu quả và đặc biệt là những ràng buộc do sân bay Vũng Tàu hiện hữu gây ra đối với phát triển không gian đô thị.

KTS Đỗ Nguyên Phong, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch Xây dựng TP.HCM nhận định, vai trò của Tam Thắng đang thay đổi căn bản khi không còn chỉ là trung tâm của đô thị Vũng Tàu trước đây mà trở thành nơi hội tụ các hành lang hạ tầng chiến lược của TP.HCM mở rộng.

Theo ông Phong, Tam Thắng đồng thời kết nối tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu, khu vực cảng Sao Mai - Bến Đình, sân bay Vũng Tàu, các trục giao thông đối ngoại và định hướng cầu vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu. Chính sự hội tụ của đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng không tạo tiền đề để khu vực này phát triển theo mô hình "Trung tâm trung chuyển đa phương thức và dịch vụ biển" (Multi-modal Gateway District).

KTS Đỗ Nguyên Phong cũng cho rằng nếu các dự án hạ tầng chỉ được triển khai riêng lẻ, thiếu sự đồng bộ trong tổ chức không gian thì Tam Thắng có nguy cơ trở thành khu vực chịu áp lực giao thông lớn nhất vùng Đông Nam TP.HCM. Ngược lại, nếu được quy hoạch tích hợp, nơi đây có thể trở thành cửa ngõ kết nối giữa trung tâm TP.HCM với toàn bộ không gian kinh tế biển phía Đông Nam.

"Mắt xích chiến lược" của siêu đô thị đa cực

Đưa ra góc nhìn rộng hơn về cấu trúc vùng, TS Nguyễn Đình Nên, Trưởng bộ môn Giao thông và San nền, Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM cho rằng câu hỏi đặt ra không phải Tam Thắng là một phường ven biển hay một khu du lịch đơn thuần, mà là liệu nơi đây có trở thành "mắt xích chiến lược" trong liên kết vùng của siêu đô thị TP.HCM hay không.

Theo TS Nguyễn Đình Nên, trong mô hình siêu đô thị đa cực sau sáp nhập, Tam Thắng nằm ở vùng lõi của cực kinh tế biển, du lịch và dịch vụ quốc tế, đóng vai trò kết nối ba dòng liên kết chiến lược gồm trung tâm TP.HCM, vùng công nghiệp logistics Bình Dương, Đồng Nai, Long Thành và chuỗi cảng biển, du lịch Cái Mép - Vũng Tàu - Hồ Tràm.

TS Nên nhấn mạnh, khi các dự án lớn như cầu vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, tuyến metro, đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu hình thành, Tam Thắng sẽ chuyển từ vị trí "điểm cuối" thành "điểm hội tụ" của mạng lưới giao thông đa phương thức. Khi đó, địa phương không nên phát triển theo hướng logistics nặng mà tập trung vào các dịch vụ giá trị gia tăng như tài chính hàng hải, dịch vụ chuyên gia và thương mại biển quốc tế.

Các đại biểu tham dự hội thảo cũng thống nhất rằng lợi thế lớn nhất của Tam Thắng hiện nay là còn dư địa phát triển với nhiều quỹ đất quy mô lớn, trong khi phần lớn các khu vực trung tâm khác của TP.HCM đã phát triển gần như bão hòa.

Từ thực tế đó, UBND phường Tam Thắng kiến nghị rà soát, điều chỉnh quy hoạch phù hợp với không gian phát triển mới; nghiên cứu cơ chế đặc thù để khai thác hiệu quả các khu vực Paradise, Bàu Trũng, sân bay Vũng Tàu cũ; ưu tiên đầu tư hạ tầng khung, giao thông công cộng theo định hướng TOD, đồng thời kiến nghị Trung ương nghiên cứu phương án di dời hoặc thu hẹp sân bay Vũng Tàu nhằm mở rộng không gian phát triển đô thị.

Theo các chuyên gia, nếu giải quyết đồng thời bài toán quy hoạch, hạ tầng và cơ chế đầu tư, Tam Thắng không chỉ là trung tâm dịch vụ - du lịch biển của khu vực phía Đông Nam mà còn có thể trở thành một cực tăng trưởng mới, góp phần hoàn thiện cấu trúc siêu đô thị TP.HCM trong giai đoạn phát triển mới.