Quảng Trị: Hàng trăm trụ sở vẫn cửa đóng then cài sau hơn 1 năm sáp nhập

Ngày 6/11, UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, đã có văn bản yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương rà soát, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, với thời hạn hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Theo đó, người đứng đầu từng cơ quan, đơn vị, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân đối với từng cơ sở và tiến độ thực hiện. Những đơn vị chậm trễ phải giải trình nguyên nhân, nhận trách nhiệm và đề xuất biện pháp khắc phục.

Văn phòng UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với Sở Tài chính hằng tuần sẽ rà soát 10 cơ quan, đơn vị, địa phương có tiến độ xử lý thấp nhất để yêu cầu giải trình. Trường hợp thiếu chủ động, thiếu trách nhiệm hoặc không thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, người đứng đầu có thể bị xem xét phê bình.

Hàng trăm trụ sở bỏ trống, nhiều công trình xuống cấp

Sau khi tổ chức lại đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hàng loạt trụ sở, cơ sở sự nghiệp và công trình công cộng không ở Quảng Trị còn nhu cầu sử dụng như trước. Việc bố trí công năng mới, hoàn thiện hồ sơ và tổ chức khai thác các tài sản này vẫn còn chậm.

Tại nhiều địa phương như Diên Sanh, Hoàn Lão, Triệu Phong, Lệ Thủy, Vĩnh Linh, Gio Linh, Quảng Trạch... không ít trụ sở vắng bóng người, cửa đóng then cài, khuôn viên cỏ dại mọc um tùm. Một số công trình có diện tích lớn, vị trí thuận lợi nhưng chưa được bố trí mục đích sử dụng mới.

Đáng chú ý, Trung tâm hành chính huyện Hải Lăng (cũ) trước đây được đầu tư 129 tỷ đồng trên diện tích 3,5ha, gồm khối nhà làm việc 4 tầng, hội trường và các công trình phụ trợ. Thế nhưng, theo ghi nhận, các khối nhà hiện đều đóng cửa, công trình gần như bất động hơn một năm qua.

Ông Nguyễn Thanh Hiếu, Chủ tịch UBND xã Diên Sanh cho biết, dự án còn thiếu gần 22 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư. UBND tỉnh Quảng Trị đã thống nhất giao xã Diên Sanh tiếp tục thực hiện, hoàn thiện công trình. Trong kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030, dự án được bố trí 16,69 tỷ đồng để hoàn thành, trong đó năm 2026 là 5,38 tỷ đồng.

Tại khu vực huyện Triệu Phong (cũ), Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, Nhà thiếu nhi và Nhà khách UBND huyện cũng đang bỏ trống hoặc được bố trí cho đơn vị không có nhu cầu sử dụng. Cơ sở 2 Phân hiệu Đại học Huế tại Quảng Trị chưa có phương án xử lý phù hợp.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Trị, toàn tỉnh này hiện có 756 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đến nay, mới có 91 cơ sở được xử lý, đạt 12%; còn 665 cơ sở, chiếm 88%, chưa hoàn thành.

Trong số này, có 650 cơ sở thuộc diện xử lý theo hai kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên, mới có 90 cơ sở được giải quyết, đạt 13,8%.

Việc chậm xử lý không chỉ khiến tài sản công bị bỏ phí mà còn tiềm ẩn nguy cơ xuống cấp, phát sinh chi phí bảo quản, sửa chữa. Đáng nói, trong khi nhiều trụ sở chưa tìm được công năng mới, một số địa phương vẫn có nhu cầu về trường lớp, cơ sở chăm sóc sức khỏe và thiết chế văn hóa phục vụ người dân.

Chuyển trụ sở dôi dư thành trường học, không gian cộng đồng

Không phải tất cả cơ sở nhà, đất dôi dư ở Quảng Trị đều phải thanh lý hoặc bỏ không. Nhiều công trình vẫn có thể tiếp tục khai thác nếu được rà soát, sửa chữa và bố trí đúng nhu cầu thực tế.

Một trong những trường hợp chuyển đổi bước đầu là trụ sở Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị (cũ) trên đường Hùng Vương, phường Nam Đông Hà. Cơ sở này được chuyển đổi thành địa điểm mới của Trường THCS Phan Đình Phùng, vừa tận dụng tài sản công sẵn có, vừa góp phần giải quyết nhu cầu trường lớp.

Tại Thông báo số 15-TB/BCĐ ngày 27/10/2026 về kết luận phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh Quảng Trị, Ban Chỉ đạo yêu cầu rà soát, hoàn thiện phương án xử lý đối với từng cơ sở nhà, đất dôi dư.

Những tài sản đủ điều kiện chuyển giao, điều chuyển, bố trí sử dụng, cho thuê hoặc xử lý theo hình thức khác phải sớm hoàn tất thủ tục để đưa vào khai thác, tránh tiếp tục bỏ hoang, lãng phí.

Đáng chú ý, tỉnh Quảng Trị định hướng tận dụng các trụ sở cấp xã dôi dư để hình thành những thiết chế phục vụ cộng đồng như trung tâm sinh hoạt văn hóa, thư viện, không gian học tập, chăm sóc sức khỏe và chăm sóc người cao tuổi.

Mục tiêu đặt ra là mỗi xã, phường có ít nhất một trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng và thư viện; một trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

UBND tỉnh Quảng Trị giao các Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế, Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn địa phương triển khai. Việc chuyển đổi phải ưu tiên tận dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị sẵn có, phù hợp với hiện trạng công trình và nhu cầu thực tế, tránh đầu tư dàn trải, phát sinh lãng phí mới.

Với 665 cơ sở nhà, đất chưa được xử lý, nhiệm vụ trước mắt của Quảng Trị không chỉ là hoàn thiện thủ tục sắp xếp tài sản sau sáp nhập mà còn phải nhanh chóng xác định công năng phù hợp cho từng công trình.

Những trụ sở còn khả năng sử dụng cần sớm được chuyển đổi thành các công trình phục vụ dân sinh. Những cơ sở chưa thể khai thác ngay phải được quản lý, bảo vệ và bảo dưỡng để tránh xuống cấp thêm. Đây cũng là cách biến nguồn lực đang bị bỏ phí thành tài sản phục vụ cộng đồng và phát triển kinh tế - xã hội.