Sau khi chấm dứt dự án tâm linh Hồ Núi Cốc, quỹ đất sẽ được xử lý thế nào?

Không để quỹ đất tiếp tục "ngủ quên" 

Trao đổi với PV Báo Xây dựng, ông Lê Kim Phúc, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Thái Nguyên cho biết, sau khi quyết định chấm dứt hoạt động dự án có hiệu lực, nhà đầu tư có trách nhiệm tự thanh lý dự án theo đúng quy định của pháp luật.

Đồng thời, UBND tỉnh đã giao UBND các xã Vạn Phú và Đại Phúc quản lý quỹ đất thu hồi theo quy hoạch được phê duyệt nhằm bảo đảm quản lý chặt chẽ, tránh thất thoát và lãng phí tài nguyên đất đai.

Theo Giám đốc Sở Tài chính, việc chấm dứt hoạt động dự án xuất phát từ quá trình rà soát toàn diện, trong bối cảnh dự án kéo dài nhiều năm, trong khi quy định pháp luật về đầu tư đã có nhiều thay đổi và nhà đầu tư không bảo đảm tiến độ đã cam kết.

Điều đáng chú ý, tỉnh không xem việc chấm dứt dự án là dấu chấm hết đối với định hướng phát triển Hồ Núi Cốc.

Ông Phúc khẳng định, Hồ Núi Cốc vẫn được Thủ tướng Chính phủ xác định là Khu du lịch quốc gia với mục tiêu trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng lớn của cả nước với hệ thống cơ sở vật chất đồng bộ, hiện đại; sản phẩm du lịch đa dạng, chất lượng cao gắn liền với thương hiệu văn hóa Trà Thái Nguyên và có khả năng cạnh tranh với các nước trong khu vực.

Do đó, Thái Nguyên tiếp tục kêu gọi các nhà đầu tư chiến lược có năng lực tài chính, kinh nghiệm và khả năng đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng để khai thác hiệu quả tiềm năng khu vực theo đúng quy hoạch đã được phê duyệt.

Theo lãnh đạo Sở Tài chính, Thái Nguyên luôn chào đón các nhà đầu tư, song cũng kiên quyết chấm dứt, thu hồi những dự án chậm triển khai nhằm bảo đảm nguồn lực đất đai được sử dụng hiệu quả và tạo cơ hội cho các nhà đầu tư có năng lực thực sự.

Ông Phúc cho rằng, bài học lớn nhất sau dự án này là phải lựa chọn đúng nhà đầu tư, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ ngay từ quá trình triển khai để kịp thời xử lý các dự án chậm thực hiện, tránh kéo dài gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Ít ai quên thời điểm doanh nghiệp tư nhân Xây dựng Xuân Trường đề xuất nghiên cứu đầu tư khu tâm linh Hồ Núi Cốc. Khi đó, dự án được kỳ vọng tạo bước ngoặt cho ngành du lịch Thái Nguyên, tương tự những gì doanh nghiệp này từng thực hiện tại Bái Đính (Ninh Bình), Tam Chúc (Hà Nam) hay Chùa Ba Vàng (Quảng Ninh).

Tuy nhiên, sau nhiều năm, kỳ vọng ấy chưa trở thành hiện thực.

Như vậy sau gần 10 năm kể từ khi được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án khu tâm linh Hồ Núi Cốc đã chính thức khép lại bằng quyết định chấm dứt hoạt động dự án của Sở Tài chính tỉnh Thái Nguyên. 

Tuy nhiên, câu chuyện không dừng ở việc "đóng" một dự án, mà mở ra giai đoạn mới trong quản lý, khai thác quỹ đất và tìm kiếm động lực phát triển mới cho khu du lịch quốc gia Hồ Núi Cốc.

Theo Quyết định số 297/QĐ-STC ngày 2/7/2026, dự án bị chấm dứt hoạt động do chậm tiến độ 5,5 năm so với cam kết và không thuộc trường hợp được điều chỉnh dự án theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025.

Dự án từng được kỳ vọng trở thành quần thể du lịch quy mô khoảng 18.940ha với tổng vốn đầu tư khoảng 15.000 tỷ đồng, gồm nhiều hạng mục như khu tâm linh, sân golf, bến thuyền, làng văn hóa và hệ thống dịch vụ du lịch. 

Đến nay, dự án vẫn chưa được đưa vào khai thác như mục tiêu đặt ra từ năm 2020.

Kỳ vọng mở ra cơ hội phát triển mới cho Hồ Núi Cốc

Tại địa phương chịu tác động nhiều nhất và trực tiếp của dự án, ông Nguyễn Văn Hưng, Chủ tịch UBND xã Vạn Phú cho rằng, việc chấm dứt hoạt động dự án sẽ mở ra cơ hội để Hồ Núi Cốc thu hút những nhà đầu tư có năng lực hơn.

Theo ông Hưng, nhiều năm qua khu vực quy hoạch gần như "đóng băng", khi dự án không triển khai, địa phương gặp khó trong đầu tư hạ tầng, còn người dân không yên tâm phát triển sản xuất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất hay đầu tư lâu dài. Nguồn lực đất đai vì vậy chưa được khai thác hiệu quả.

Cũng theo ông Hưng, dự án khi triển khai cũng mới chỉ hoàn thành giải phóng mặt bằng tuyến đường vào Đền Gàn với kinh phí gần 80 tỷ đồng. Tuy nhiên, khoảng 11 hộ dân đã bị thu hồi đất ở vẫn chưa được bố trí tái định cư, trong khi một số hộ tại khu vực Đền Gàn chưa đồng thuận phương án bồi thường nên công tác giải phóng mặt bằng còn dang dở.

Hiện nay, tỉnh đang triển khai các bước bồi thường, giải phóng mặt bằng theo quy hoạch mới. Chính quyền địa phương sẽ tiếp tục rà soát hiện trạng, xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư đúng quy định, đồng thời quản lý chặt hiện trạng để ngăn ngừa tình trạng xây dựng trái phép nhằm trục lợi chính sách.

Xóm Độc Lập, xã Vạn Phú, hiện có 335 hộ dân với khoảng 1.363 nhân khẩu sinh sống chủ yếu bằng nghề nông, toàn bộ khu vực xóm nằm trong vùng quy hoạch Khu du lịch tâm linh Hồ Núi Cốc, trong đó có khu vực tâm linh Đền Gàn.

Ông Nguyễn Văn Duy, Trưởng xóm Độc Lập cho biết, bà con rất đồng tình với chủ trương chấm dứt dự án kéo dài nhiều năm và mong muốn sớm có nhà đầu tư mới đủ năng lực.

Theo ông Duy, người dân trong xóm đã từng rất kỳ vọng và ủng hộ dự án với niềm tin về cơ hội việc làm ngay tại địa phương khi dự án được triển khai, tuy nhiên sau 10 năm dự án không được triển khai đúng tiến độ đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới tâm lý và kìm hãm sự phát triển kinh tế của người dân.

Người dân cũng mong quá trình đầu tư tới đây sẽ đúng tiến độ, tránh lặp lại tình trạng quy hoạch kéo dài khiến việc xây dựng, sửa chữa nhà ở và đầu tư sản xuất bị ảnh hưởng như gần một thập kỷ qua.

Việc Thái Nguyên chấm dứt hoạt động một dự án quy mô lớn sau nhiều năm chậm triển khai không chỉ là động thái xử lý một dự án cụ thể mà còn phát đi thông điệp rõ ràng về kỷ cương trong thu hút đầu tư: Tỉnh luôn đồng hành với doanh nghiệp, nhưng cũng kiên quyết loại bỏ những dự án không bảo đảm tiến độ, sử dụng đất kém hiệu quả.

Trong bối cảnh Hồ Núi Cốc vẫn được xác định là Khu du lịch quốc gia với nhiều lợi thế về cảnh quan, văn hóa và sinh thái, việc sớm tìm được nhà đầu tư đủ năng lực, đủ quyết tâm được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt mới, đưa khu vực này trở thành cực tăng trưởng du lịch quan trọng của Thái Nguyên trong những năm tới.