logo

Thị trường chứng khoán cần gì để hút vốn dài hạn?

Đức Hùng - 20/11/2026, 06:07

Thị trường suy giảm và phân hóa đặt ra yêu cầu đa dạng hóa doanh nghiệp niêm yết, nâng chất lượng quản trị.

Theo các chuyên gia, để thu hút được dòng vốn dài hạn, giúp thị trường phát triển bền vững, cần số hóa quy trình IPO để niêm yết, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ...

Chứng khoán mất gần 200 điểm

Từ cuối năm 2025 đến hết phiên 16/11/2026, giá cổ phiếu bất động sản phân hóa, chỉ số ngành tăng 18,85%, nhưng cũng không ít mã chứng khoán giảm sâu. Trong đó, KDH của Công ty Cổ phần Đầu tư và Kinh doanh Nhà Khang Điền giảm từ 31.500 đồng xuống 15.100 đồng/cổ phiếu; NLG của Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Long giảm từ 30.450 đồng xuống 24.250 đồng/cổ phiếu.

Thị trường chứng khoán cần gì để hút vốn dài hạn? - Ảnh 1.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 16/11/2026, VN-Index đóng cửa ở mức 1.736,89 điểm, giảm 47,60 điểm (2,67%) so với mức 1.784,49 điểm ngày 31/12/2025. So với mức đóng cửa 1.927,94 điểm tại phiên lập đỉnh ngày 18/5, VN-Index mất 191,05 điểm (9,91%).

Theo báo cáo của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), quý III/2026, doanh thu từ hoạt động đầu tư vốn vào hai công ty con là Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đạt gần 527 tỷ đồng, giảm 52% so với cùng kỳ năm trước.

Năm 2026, VNX đặt kế hoạch tổng doanh thu hơn 3.036 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế gần 2.928 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng đầu năm, VNX ghi nhận tổng doanh thu gần 1.955 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hơn 1.912 tỷ đồng, cùng giảm 9% so với cùng kỳ. Tỷ lệ thực hiện hai chỉ tiêu kế hoạch năm lần lượt đạt 64% và 65%.

Nguồn cung chất lượng chưa theo kịp nhu cầu

Diễn biến thị trường đi ngược quy luật khi thống kê của VSDC (Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam) cho thấy, đến cuối tháng 10/2026, Việt Nam có hơn 14,3 triệu tài khoản chứng khoán, gấp khoảng 8,5 lần cuối năm 2016.

Theo Cục Thống kê, đến cuối tháng 9/2026, vốn hóa thị trường cổ phiếu Việt Nam đạt hơn 10,3 triệu tỷ đồng.

Bà Nguyễn Hoài Thu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ VinaCapital đánh giá, chứng khoán Việt Nam đã đạt những bước tiến đáng kể trong quá trình phát triển.

Qua hơn hai thập kỷ đồng hành cùng thị trường, VinaCapital ghi nhận sự trưởng thành của nhiều doanh nghiệp niêm yết, từ quy mô, hiệu quả kinh doanh đến quản trị, kiểm soát rủi ro, chất lượng báo cáo tài chính và công bố thông tin.

Song, bà Thu cũng cho rằng vốn hóa đang tập trung lớn vào tài chính và bất động sản, trong khi công nghệ, y tế, năng lượng và các ngành kinh tế mới chiếm tỷ trọng tương đối khiêm tốn. Cơ cấu ngành chưa phản ánh đầy đủ sự đa dạng của nền kinh tế.

Theo bà, số lượng doanh nghiệp niêm yết đã tăng nhưng nguồn cung cổ phiếu chất lượng chưa theo kịp nhu cầu phát triển. Chất lượng quản trị doanh nghiệp chưa đồng đều, dòng tiền giao dịch ngắn hạn vẫn có ảnh hưởng lớn, còn các định chế đầu tư chuyên nghiệp chưa có vai trò tương xứng với quy mô thị trường. Nền kinh tế cần nhiều vốn dài hạn, trong khi việc cung ứng vốn vẫn chủ yếu dựa vào hệ thống ngân hàng.

Bà Thu cho rằng, một thị trường chứng khoán phát triển bền vững phải dựa trên dòng vốn dài hạn thay vì dòng tiền đầu cơ. Theo ước tính của VinaCapital, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, gấp 2,2 lần giai đoạn 2021-2025. Thị trường vốn cần chia sẻ vai trò cung cấp vốn trung và dài hạn với ngân hàng, nhất là khi đầu tư vào hạ tầng, năng lượng và công nghiệp thường kéo dài nhiều năm.

Đề xuất số hóa quy trình IPO, niêm yết

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng thị trường cần phản ánh cả những động lực tăng trưởng của nền kinh tế trong 10-20 năm tới.

Theo ông Huy, khi vốn hóa tập trung vào một số nhóm ngành, diễn biến chỉ số chung có thể chịu ảnh hưởng lớn từ chu kỳ kinh doanh, chính sách tiền tệ và triển vọng của những lĩnh vực này. Mở rộng sự hiện diện của các ngành kinh tế khác sẽ bổ sung động lực tăng trưởng và khả năng phân tán rủi ro cho thị trường.

Ông đề xuất số hóa quy trình IPO, niêm yết, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Quy trình minh bạch, nhất quán, có tính dự báo sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tiếp cận thị trường, đồng thời bảo đảm các tiêu chuẩn bảo vệ nhà đầu tư.

Riêng với doanh nghiệp công nghệ, cần từng bước hoàn thiện phương pháp đánh giá tài sản trí tuệ, dữ liệu, nền tảng công nghệ và tiềm năng thương mại hóa, qua đó phản ánh phù hợp hơn giá trị và triển vọng phát triển của doanh nghiệp.

Ông Huy cũng đề xuất tăng sự tham gia của các công ty chứng khoán, ngân hàng đầu tư, đơn vị kiểm toán, tư vấn luật và quản trị vào quá trình chuẩn bị IPO. Các đơn vị này có thể hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa tài chính, định giá, quản trị và chiến lược phát triển trước khi niêm yết.

Theo ông, phát triển thị trường chứng khoán cần gắn với chiến lược phát triển các ngành kinh tế mới, tạo điều kiện để doanh nghiệp công nghệ, y tế chất lượng cao, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo tiếp cận những kênh huy động vốn phù hợp, trên cơ sở minh bạch và quản trị chặt chẽ.


Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.