Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh: Phát triển nhà ở xã hội phải sát nhu cầu thực tế

Rà soát nhu cầu thực tế, đẩy nhanh tiến độ dự án

Phát triển nhà ở xã hội cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, gắn với khả năng triển khai và điều kiện thụ hưởng của người dân. Đây là yêu cầu được Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh khi làm việc với tỉnh Thái Nguyên về tình hình thực hiện các mục tiêu phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn chiều 26/10.

Thứ trưởng đánh giá cao sự quan tâm, chỉ đạo của tỉnh đối với lĩnh vực này thời gian qua, sự vào cuộc của lãnh đạo tỉnh, các sở, ngành và chính quyền địa phương đã tạo tiền đề để tiếp tục triển khai các mục tiêu trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, Bộ Xây dựng đã đề nghị các địa phương cập nhật lại nhu cầu và chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, bảo đảm số liệu phản ánh đúng thực tế, các địa phương cần rà soát, xác định chính xác nhu cầu, tránh đăng ký chỉ tiêu theo phong trào hoặc đặt mục tiêu vượt quá khả năng thực hiện.

Đối với Thái Nguyên, cần hệ thống hóa dữ liệu về các dự án nhà ở xã hội đã triển khai từ giai đoạn trước. Dự án đang thực hiện và nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê, trên cơ sở đó, tỉnh đánh giá đầy đủ hiện trạng, nhu cầu và khả năng hoàn thành chỉ tiêu, kịp thời điều chỉnh, bổ sung khi có đủ căn cứ.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cũng lưu ý, Thái Nguyên là địa phương đang phát triển công nghiệp, mở rộng các khu công nghiệp và thu hút lượng lớn lao động đến làm việc, nhu cầu chỗ ở vì vậy ngày càng tăng, đòi hỏi địa phương chủ động chuẩn bị quỹ nhà ở xã hội, đáp ứng nhu cầu của công nhân và người thu nhập thấp. Đây cũng là yếu tố góp phần ổn định lực lượng lao động, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Theo báo cáo tại hội nghị, ông Bùi Quang Hưng, Phó giám đốc Sở Xây dựng Thái Nguyên cho biết: Thực hiện Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ về giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh được giao phát triển 58.846 căn nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua.

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng, cơ bản hoàn thành 1.592 căn nhà ở xã hội. Các chủ đầu tư đang tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu đến hết năm 2026 hoàn thành thêm khoảng 1.129 căn.

Đối với nhà ở cho thuê, toàn tỉnh hiện có 8.526 căn, đạt khoảng 85% chỉ tiêu 10.000 căn trong giai đoạn 2026 - 2030. Kết quả này góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở, tạo điều kiện để người lao động ổn định cuộc sống, phục vụ nhu cầu nhân lực cho các hoạt động công nghiệp, thương mại và dịch vụ.

Để bảo đảm quỹ đất triển khai dự án, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Xây dựng phối hợp với các sở, ngành và địa phương thường xuyên rà soát quỹ đất tại các khu dân cư, khu đô thị và dự án nhà ở thương mại, kịp thời cập nhật, bổ sung vào kế hoạch phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Tỉnh ưu tiên các khu đất có vị trí thuận lợi về giao thông, kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội; gắn phát triển nhà ở xã hội với khu đô thị, khu vực đông dân cư, khu, cụm công nghiệp và những địa bàn có nhu cầu lớn về chỗ ở của công nhân, người lao động, việc bố trí dự án phải phù hợp quy hoạch, hướng tới phát triển đô thị đồng bộ, bền vững.

Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Linh cũng cho biết, tỉnh sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá nhu cầu thực tế để đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội phù hợp với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội và khả năng triển khai trong những năm tới.

Theo ông Nguyễn Linh, khó khăn hiện nay là khả năng tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp còn hạn chế do thu nhập chưa cao, trong khi giá căn hộ vượt quá khả năng tích lũy của nhiều gia đình. Vì vậy, cần nghiên cứu các cơ chế tín dụng ưu đãi và giải pháp hỗ trợ tài chính phù hợp, tạo điều kiện để người dân mua nhà ở xã hội.

Tỉnh cũng sẽ chú trọng lựa chọn chủ đầu tư có đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm và trách nhiệm; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị để tháo gỡ vướng mắc, đôn đốc tiến độ và bảo đảm dự án triển khai đúng quy định, đáp ứng nhu cầu thực tế.

Gỡ vướng chính sách, mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở

Về tổ chức thực hiện, trong thời gian tới, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đề nghị các chủ đầu tư nâng cao trách nhiệm, tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ và thực hiện đúng cam kết với tỉnh. Việc được giao triển khai dự án phải đi kèm trách nhiệm bảo đảm tiến độ, hiệu quả, không để vướng mắc kéo dài ảnh hưởng đến mục tiêu chung.

Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan cần tăng cường theo dõi, cập nhật tiến độ, kiểm tra, đôn đốc và kịp thời tham mưu giải pháp xử lý khó khăn phát sinh.

Bên cạnh nhà ở xã hội để bán, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đề nghị Thái Nguyên quan tâm đa dạng hóa loại hình, đặc biệt là nhà ở xã hội cho thuê. Tỉnh có thể nghiên cứu cơ cấu tỷ lệ căn hộ cho thuê phù hợp trong các dự án, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp thuê nhà ở xã hội để bố trí chỗ ở cho công nhân, cách tiếp cận này giúp đáp ứng nhu cầu và khả năng tài chính khác nhau của từng nhóm đối tượng.

Trao đổi về kiến nghị của tỉnh và các chủ đầu tư, ông Hà Quang Hưng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết: Đối với việc xác định nghĩa vụ tài chính tương đương 20% quỹ đất nhà ở xã hội tại các dự án khu đô thị được giao đất theo nhiều đợt, Bộ Xây dựng đã có văn bản hướng dẫn tỉnh. Theo đó, tiền sử dụng đất tương đương giá trị quỹ đất 20% được xác định tương ứng từng đợt giao đất, trên cơ sở diện tích đất được giao và quy định về xác định chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật tại thời điểm tính tiền sử dụng đất.

Về nguồn vốn tín dụng hỗ trợ người mua nhà ở xã hội, ông Hưng cho biết nguồn vốn cho vay thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội trong năm 2026 đã được giải ngân hết, khiến việc tiếp cận vốn ưu đãi của các đối tượng thụ hưởng tại nhiều địa phương gặp khó khăn. Tại cuộc họp với các địa phương, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội khẩn trương bổ sung nguồn vốn.

Đối với giá bán nhà ở xã hội, trường hợp chủ đầu tư đã công bố giá nhưng chưa ký hợp đồng mua bán với khách hàng, việc điều chỉnh có thể được xem xét theo quy định hiện hành. Việc xác định giá phải tuân thủ pháp luật, tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, đồng thời hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người mua nhà.

Với chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và các chi phí hợp lý khác, trường hợp mức chi phí tính theo tỷ lệ quy định không đủ đáp ứng thực tế, chủ đầu tư có thể lập dự toán, báo cáo Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan xem xét theo quy định.

Liên quan đề xuất mở rộng đối tượng mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội tại khu vực nông thôn, ông Hưng cho biết pháp luật cho phép UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện thực tế để xem xét hỗ trợ một số nhóm đối tượng, trong đó có hộ nghèo, hộ cận nghèo ở nông thôn. Thái Nguyên có thể nghiên cứu vận dụng quy định thuộc thẩm quyền, phù hợp nhu cầu và điều kiện địa phương.

Đối với kiến nghị không bố trí quỹ đất 20% dành cho nhà ở thương mại trong dự án nhà ở xã hội, việc xem xét phải căn cứ hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư, nội dung đã được xác định khi chấp thuận dự án và các quy định liên quan, bảo đảm đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục.

Trước đó, sáng cùng ngày, đoàn công tác Bộ Xây dựng đã kiểm tra thực địa tại 6 dự án nhà ở xã hội đang triển khai trên địa bàn tỉnh gồm: Nhà ở xã hội tại các ô đất OXH-02, OXH-03, OXH-04 thuộc Khu đô thị Việt Hàn; Khu nhà ở xã hội Điềm Thụy, xã Điềm Thụy; Nhà ở xã hội thuộc Dự án khu đô thị số 1, phường Cải Đan - khu A, thành phố Sông Công (nay thuộc phường Sông Công); Nhà ở xã hội TNG Việt Bắc, phường Tích Lương; Khu nhà ở xã hội Túc Duyên, phường Phan Đình Phùng.

Đây đều là những dự án đã khởi công và đang được triển khai theo kế hoạch, khi hoàn thành, các dự án dự kiến bổ sung hơn 4.000 căn hộ vào quỹ nhà ở xã hội của tỉnh, góp phần đáp ứng nhu cầu về nhà ở của người thu nhập thấp, công nhân và người lao động trên địa bàn tỉnh.