TP.HCM: Chuyển từ xử lý từng hồ sơ riêng lẻ sang xử lý điểm nghẽn hệ thống

Sở Xây dựng TP.HCM xác định: Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các công trình, dự án, khu đất tồn đọng trên địa bàn TP.HCM được coi là nhiệm vụ trọng tâm nhằm chống lãng phí, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

44 dự án được tháo gỡ, 71 dự án đã xác định được hướng xử lý

Thực hiện Kế hoạch số 34/KH-UBND về xử lý khó khăn, vướng mắc các dự án, Sở Xây dựng TP.HCM đã rà soát, phân loại toàn diện các dự án tồn đọng; thiết lập cơ chế phối hợp liên thông với các sở, ngành liên quan; phân công trách nhiệm cho từng lãnh đạo, đơn vị chuyên môn; đồng thời duy trì họp định kỳ hằng tuần để theo dõi tiến độ và kịp thời xử lý các khó khăn phát sinh.

Đến nay, Sở Xây dựng đã hoàn thành tham mưu xử lý 115/115 dự án được giao theo dõi, đạt 100% nhiệm vụ. Trong đó, 44 dự án đã được tháo gỡ hoàn toàn và đưa ra khỏi danh sách theo dõi, bao gồm 3 dự án nhà ở xã hội; 71 dự án còn lại đã xác định rõ hướng xử lý và đang tiếp tục triển khai theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Kết quả này góp phần giúp TP.HCM hoàn thành mục tiêu xử lý hoặc có hướng giải quyết đối với toàn bộ 838 công trình, dự án, khu đất tồn đọng trên địa bàn. Sở Xây dựng cũng đã phối hợp xử lý 11 vụ việc thuộc Đề án 153 theo Kết luận số 77-KL/TW của Bộ Chính trị, hoàn tất 2/3 kiến nghị của Thanh tra Chính phủ; đồng thời giải quyết 19/25 kiến nghị thanh tra và toàn bộ 46 dự án được giao theo dõi tại địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây.

Qua thực tiễn triển khai, Sở Xây dựng nhận định, phần lớn các dự án tồn đọng không xuất phát từ một thủ tục đơn lẻ mà là sự chồng chéo của nhiều nhóm vấn đề như quy hoạch chưa đồng bộ, vướng mắc thủ tục đầu tư xây dựng, đất đai, nghĩa vụ tài chính, các kết luận thanh tra và nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại.

Một trong những giải pháp nổi bật được Sở Xây dựng triển khai là chuyển từ cách tiếp cận xử lý từng hồ sơ riêng lẻ sang nhận diện và giải quyết các điểm nghẽn mang tính hệ thống.

Theo rà soát của Sở, hơn 80% dự án tồn đọng có nguyên nhân từ sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch, đầu tư, đất đai và xây dựng. Trên cơ sở đó, Sở đã tham mưu các cơ chế xử lý chung nhằm tháo gỡ đồng thời cho nhiều dự án, qua đó vừa giải quyết tồn đọng hiện hữu, vừa hạn chế phát sinh vướng mắc tương tự trong tương lai.

Đối với lĩnh vực quy hoạch, Sở Xây dựng đã tham mưu UBND TP.HCM cho phép xem xét thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng trên cơ sở quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt trong thời gian chờ cập nhật quy hoạch phân khu. Giải pháp này góp phần tháo gỡ nhiều nút thắt pháp lý, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Bên cạnh đó, Sở tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục đầu tư xây dựng thông qua việc rà soát quy trình, cắt giảm các bước trung gian không cần thiết, số hóa hồ sơ, tăng cường liên thông dữ liệu giữa các cơ quan và xử lý song song nhiều thủ tục. Những giải pháp này giúp giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, chi phí tuân thủ và nâng cao tính minh bạch của môi trường đầu tư.

Tạo đột phá trong phát triển nhà ở xã hội

Nhà ở xã hội được xác định là lĩnh vực trọng tâm bởi liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội, thị trường lao động và chất lượng sống của người dân. Theo Sở Xây dựng, ba điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thủ tục đầu tư kéo dài, thiếu quỹ đất phù hợp và thiếu nguồn cung dự án sẵn sàng triển khai.

Để tháo gỡ khó khăn, Sở đã tham mưu UBND TP.HCM ban hành quy trình thực hiện dự án nhà ở xã hội theo hướng liên thông, đồng bộ, giúp rút ngắn khoảng 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính so với trước đây. Đối với các doanh nghiệp đã có quyền sử dụng đất hợp pháp, tổng thời gian thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng hiện nay còn tối đa 132 ngày.

Song song đó, Sở Xây dựng chủ động rà soát quỹ đất, đánh giá hạ tầng và nhu cầu nhà ở từng khu vực để tham mưu thành phố lựa chọn hình thức thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội phù hợp ngay từ giai đoạn chấp thuận chủ trương đầu tư. Cách làm này giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch đầu tư, đồng thời tạo điều kiện để thành phố hình thành các khu nhà ở xã hội quy mô lớn, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Nhờ các giải pháp đồng bộ, năm 2025 TP.HCM hoàn thành 12.799/13.040 căn nhà ở xã hội, đạt 98,2% kế hoạch. Đầu năm 2026, thành phố đã có thêm một dự án hoàn thành với 580 căn hộ; 12 dự án đang thi công với 13.552 căn hộ. 

Dự kiến từ nay đến cuối năm 2026, TP.HCM sẽ khởi công 65 dự án với khoảng 63.500 căn hộ nhà ở xã hội. Thành phố cũng đã chuẩn bị đủ quỹ đất và danh mục dự án để thực hiện chỉ tiêu khoảng 77.000 căn hộ giai đoạn 2026-2027 theo nhiệm vụ Chính phủ giao.