Bài 2: TP.HCM chuyển mạnh từ bán sang cho thuê căn hộ

Bài 1: Người lao động TP.HCM chật vật lo chỗ thuê trọ

Không có nhà ở: Vấn nạn của người nghèo đô thị

Theo Liên đoàn Lao động TP.HCM, với mức thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/tháng, sau khi trừ các chi phí sinh hoạt tối thiểu, một công nhân chỉ có thể dư khoảng 4 - 6 triệu đồng mỗi tháng (nếu tằn tiện chi tiêu và không phát sinh đau ốm - PV).

Với một căn nhà giá hơn 1 tỷ đồng, người lao động phải mất hàng chục năm tích lũy mới có khả năng mua, trong khi giá nhà vẫn tiếp tục tăng mà thu nhập không theo kịp. Phần lớn lao động từ các tỉnh, thành đến sinh sống, làm việc tại TP.HCM hiện vẫn phải thuê trọ, nhiều nơi đã xuống cấp, chưa bảo đảm điều kiện sống.

Đây không là câu chuyện của riêng TP.HCM, mà là vấn nạn trên đường phát triển của các đô thị lớn tại Việt Nam.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, thành phố không thể phát triển bền vững nếu hàng triệu người lao động vẫn phải sống trong những điều kiện cư trú thiếu ổn định. Phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, không chỉ là nhiệm vụ an sinh xã hội, mà còn là một trong những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của đô thị.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng, đã đến lúc cần chuyển từ tư duy "mọi người đều phải sở hữu nhà" sang tư duy "mọi người đều có quyền tiếp cận một chỗ ở phù hợp".

Theo ông Châu, đây là xu hướng phổ biến tại nhiều đô thị lớn trên thế giới và cũng là hướng đi phù hợp với điều kiện phát triển của TP.HCM.

Ông Võ Khắc Thái, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM nhìn nhận, nhà ở là một trong những áp lực lớn nhất với người lao động. Phần lớn công nhân phải dành tỷ lệ đáng kể thu nhập cho chi phí thuê nhà, trong khi điều kiện sinh hoạt tại nhiều khu trọ còn hạn chế. Việc phát triển quỹ nhà ở cho thuê với giá hợp lý sẽ giúp người lao động giảm gánh nặng chi tiêu, yên tâm làm việc và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty Lê Thành cho biết, nhu cầu thuê nhà giá phù hợp tại TP.HCM rất lớn nhưng nguồn cung còn quá hạn chế. Muốn phát triển phân khúc này, cần một hệ thống chính sách đủ mạnh về đất đai, tín dụng và thủ tục đầu tư… Khi doanh nghiệp nhìn thấy hiệu quả dài hạn, nguồn cung sẽ tăng lên và người lao động sẽ có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở.

TP.HCM thay đổi cách tiếp cận, phù hợp với định hướng

Theo ông Khải Quốc Bình, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, thành phố đang xây dựng các giải pháp phát triển nhà ở xã hội theo hướng đa dạng hóa sản phẩm, trong đó nhà ở cho thuê là một cấu phần quan trọng, nhằm đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Mục tiêu của TP.HCM không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu 181.257 căn nhà ở xã hội đến năm 2030, mà còn phát triển khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê, tạo thêm lựa chọn cho người lao động chưa đủ điều kiện mua nhà.

Theo Sở Quy hoạch và Kiến trúc TP.HCM, đến năm 2030, thành phố có gần 1 triệu người thuộc nhóm cần hỗ trợ nhà ở xã hội, riêng công nhân cần khoảng 300.000 căn. Trong khi đó, mục tiêu phát triển 200.000 căn nhà ở xã hội của thành phố vẫn chưa thể đáp ứng hết nhu cầu thực tế.

Trước sức ép đó, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, giai đoạn 2026 - 2030, nhà ở xã hội cho thuê sẽ chiếm tỷ trọng lớn trong chương trình phát triển nhà ở. Thành phố sẽ rà soát, quy hoạch quỹ đất do Nhà nước quản lý để giao cho Quỹ phát triển nhà ở TP.HCM, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam và Quỹ nhà ở quốc gia đầu tư xây dựng.

Đồng thời, điều chỉnh quy hoạch các khu công nghiệp, khu chế xuất để bảo đảm quỹ đất cho nhà lưu trú công nhân. Quỹ phát triển nhà ở TP.HCM cũng sẽ được kiện toàn và bổ sung vốn theo Nghị định 302/2025/NĐ-CP, nhằm tăng nguồn lực cho các dự án nhà ở xã hội cho thuê.

Ông Bình cho biết, thành phố đã rà soát lại toàn bộ nhu cầu nhà ở và xác định phát triển nhà ở cho thuê là một cấu phần quan trọng trong chương trình phát triển nhà ở giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu hình thành 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê đến năm 2030 – giải pháp dành cho những người chưa đủ điều kiện mua nhà nhưng cần một chỗ ở ổn định để gắn bó lâu dài với thành phố.

Tín hiệu tích cực đầu tiên đã xuất hiện. Tại hội nghị xúc tiến phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê ngày 9/6, lần đầu tiên, TP.HCM chứng kiến 13 doanh nghiệp đăng ký phát triển gần 100.000 căn nhà ở xã hội cho thuê.

Thành phố đồng thời cam kết cải cách mạnh mẽ thủ tục đầu tư, xây dựng cơ chế "luồng xanh" cho các dự án nhà ở xã hội và nghiên cứu nhiều chính sách hỗ trợ về vốn, quỹ đất, hạ tầng.

Đây là tín hiệu cho thấy TP.HCM đang từng bước thay đổi cách tiếp cận đối với bài toán nhà ở: từ mục tiêu giúp người dân sở hữu nhà bằng mọi giá, sang xây dựng thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp, đa dạng và bền vững. Tuy nhiên, chủ trương đúng vẫn cần đi cùng một điều kiện tiên quyết: phải có doanh nghiệp sẵn sàng bỏ vốn đầu tư.

Nếu trước đây chính sách chủ yếu tập trung hỗ trợ người dân sở hữu nhà thì nay thành phố bắt đầu hướng tới việc xây dựng một thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp, vận hành theo cơ chế ổn định, có sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức tín dụng và Nhà nước.

Điều này cũng phù hợp với quan điểm của Bộ Xây dựng, khi cho rằng phát triển nhà ở xã hội cần được gắn với quy hoạch các khu kinh tế, khu công nghiệp, hành lang giao thông và các vùng phát triển mới. Trong đó, Nhà nước phải đóng vai trò kiến tạo thông qua cơ chế đất đai, đầu tư hạ tầng, tín dụng ưu đãi và cải cách thủ tục, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia mạnh mẽ hơn.

(Còn tiếp)

Nhà ở cho thuê - Từ nhu cầu an cư đến chiến lược phát triển đô thị TP.HCM

Giữa nhịp phát triển của một siêu đô thị lớn nhất nước, hàng triệu người lao động tại TP.HCM vẫn sống trong những khu trọ chật hẹp. Bài toán nhà ở cho thuê vì thế không chỉ là câu chuyện an sinh mà còn là chiến lược phát triển đô thị.