Bộ Xây dựng lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi)

Ưu tiên xây dựng nhà cho thuê

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, trong thời gian qua, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đã được Quốc hội thông qua và có nhiều đóng góp cho sự phát triển của thị trường bất động sản, nhà ở. 

Bên cạnh hai dự án luật nói trên, Quốc hội cũng đã ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 liên quan đến việc thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Đây là những chính sách rất quan trọng.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh phát biểu hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo hồ sơ xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi).

Thời gian qua, việc thực thi 2 dự án luật đã có nhiều thay đổi: Thứ nhất là thay đổi về việc sắp xếp chính quyền 2 cấp; thứ hai, hệ thống pháp luật về quy hoạch đô thị, xây dựng và đầu tư; thứ ba, trong công tác xây dựng pháp luật, vừa qua Bộ Chính trị, Quốc hội đã ban hành một số yêu cầu, đặc biệt liên quan đến đổi mới công tác xây dựng pháp luật.

Theo kế hoạch, 2 dự án luật sửa đổi dự kiến sẽ được báo cáo và trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10/2026. Tuy nhiên, trước những yêu cầu thực tế cấp bách, vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm việc với Chính phủ, trên cơ sở đó đưa ra thông báo Kết luận số 64-TB/VPTW, trong đó có 5 định hướng quan trọng đối với lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản, làm căn cứ để xây dựng sửa đổi 2 dự án luật.

Trên cơ sở những định hướng đó, trong thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương sửa đổi 2 luật, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp không thường lệ vào tháng 8/2026.

Đáp ứng yêu cầu triển khai cấp bách, vừa qua, Bộ Xây dựng và các địa phương đã khẩn trương tổng kết, đánh giá, qua đó xây dựng được 2 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). 

Dự kiến 2 luật sẽ trình Bộ Tư pháp thẩm định trước ngày 5/7, trình lên Chính phủ trước ngày 12/7 và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 20/7. 

Theo Thứ trưởng, thông qua buổi hội thảo, Bộ Xây dựng mong muốn nhận được các ý kiến góp ý, để Bộ tiếp thu, chỉnh lý, đảm bảo chất lượng của luật.

Báo cáo tóm tắt về hồ sơ dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), ông Hoàng Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, Luật Nhà ở (sửa đổi) kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung theo định hướng thực hiện phân cấp, phân quyền tạo cơ sở thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng).

Bên cạnh đó, Luật Nhà ở (sửa đổi) cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh tạo môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, chi phí tuân thủ thấp trong phát triển và quản lý nhà ở; thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực nhà ở. Ngoài ra, định hướng phát triển nhà ở trong giai đoạn mới theo hướng bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả hơn nữa công tác phát triển nhà ở trong giai đoạn tới, dự thảo quy định phát triển 4 nhóm nhà ở: Nhà ở thương mại; Nhà ở cho thuê; Nhà ở công vụ; Nhà ở chính sách, trong đó tập trung ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê.

Ngoài ra, Luật Nhà ở (sửa đổi) sẽ tháo gỡ khó khăn, "điểm nghẽn" trong thực tiễn; bảo đảm đồng bộ với các pháp luật có liên quan như: Luật Xây dựng 2025, Luật Đầu tư 2025, Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư…

Kỳ vọng luật sẽ đi vào cuộc sống 

Phát biểu tại hội thảo, đại diện Becamex Group cho biết, Tập đoàn đánh giá cao về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở, nhằm giải quyết được các nút thắt của thị trường bất động sản, thể hiện rõ tính nhân văn và đảm bảo an sinh xã hội.

Đại diện lãnh đạo Becamex Group phát biểu tại hội thảo.

Để các chính sách đi vào cuộc sống một cách khả thi, đại diện tập đoàn Becamex kiến nghị cần cụ thể cơ chế chính sách của Nhà nước, đáp ứng tiêu chí khi xây dựng nhà ở thương mại giá phù hợp.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp kiến nghị cần phân biệt nhà ở thương mại để bán và nhà lưu trú cho công nhân thuê trong khu công nghiệp. 

Ngoài ra, doanh nghiệp đề xuất cần lưu ý hướng xử lý khi quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch đô thị được điều chỉnh thì quy hoạch phát triển nhà ở như thế nào. Doanh nghiệp kiến nghị không cần điều chỉnh nếu không làm thay đổi mục tiêu phát triển nhà ở.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nghiêm Nhật Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty CP Him Lam cho rằng, trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) có quy định về nhà cho thuê, tuy nhiên các nội dung liên quan đến khu vực tư nhân chưa rõ ràng.

Đại diện doanh nghiệp kiến nghị bổ sung một số quy định để phù hợp hơn trong quá trình thực thi, giúp doanh nghiệp có cơ sở thực hiện, đồng thời tạo thuận lợi cho địa phương phát triển nhà ở.

Đối với chương về nhà cho thuê, ông Vũ cho rằng, riêng loại hình đầu tư ngoài nhà nước, có thể ghi chú hoặc dẫn chiếu rõ đến Điều 72 để doanh nghiệp khi thực hiện có thể theo dõi, áp dụng thuận lợi hơn.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cho biết, cơ bản thống nhất với định hướng của dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), đặc biệt trong việc phát triển nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân, trong đó có nhà ở cho thuê.

Ông Đính đề xuất, dự thảo đã phân loại nhà ở thành các nhóm lớn, nhưng để tránh chồng chéo và để thuận tiện nên làm rõ ranh giới và khái niệm: thương mại; thương mại giá phù hợp; nhà ở cho thuê; nhà ở có mục đích lưu trú...

Đối với nhà ở thương mại giá phù hợp, cần xây dựng giá trên các tiêu chí: thu nhập bình quân; khả năng vay an toàn; tổng giá trị tiền căn; tỷ lệ chi phí trên thu nhập. 

Đối với nhà ở cho thuê, ông Đính ủng hộ định hướng cho thuê dài hạn, nhất là tại các đô thị, vùng kinh tế phát triển... nhưng cần phải vận hành chuyên nghiệp.

Sở Xây dựng Hải Phòng đề xuất, cần thống nhất phương án cho quỹ nhà ở cho thuê để quy định lãi suất một cách phù hợp, bên cạnh đó thống nhất các loại hình nhà ở cho thuê, có chế độ ưu đãi đối với khu vực này.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng Hải Phòng đề nghị cho phép các doanh nghiệp được mua nhà ở xã hội để tăng khối lượng nhà ở cho thuê, tạo lập nguồn cung cho các doanh nghiệp. Hiện nay, nhu cầu nhà ở tại Hải Phòng rất lớn, đặc biệt tại các khu vực khu công nghiệp.

Phát biểu kết luận hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhận định, hội thảo đã nhận được nhiều trao đổi, ý kiến quan trọng, thiết thực từ các hiệp hội, chuyên gia, địa phương… Bộ Xây dựng sẽ tiếp thu tất cả các ý kiến đóng góp và kỳ vọng tiếp tục nhận được các ý kiến trong thời gian sớm nhất để hoàn thành xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi) theo đúng tiến độ.