Đồng thuận mở đường, mở rộng không gian phát triển ở miền đất cuối cùng của Tổ quốc

Khi người dân tự nguyện nhường đất cho những công trình lớn

Ở miền đất cuối cùng của Tổ quốc, những ngày này, các công trình giao thông trọng điểm đang được đẩy nhanh tiến độ. Phía sau những tuyến đường mới ở Cà Mau là câu chuyện về hàng nghìn hộ dân đồng thuận giao đất, di dời nhà cửa, nhường phần đất sinh kế để phục vụ các dự án lớn.

Nổi bật là dự án cao tốc Cà Mau - Đất Mũi dài khoảng 81km, đi qua 10 xã, với diện tích giải phóng mặt bằng dự kiến khoảng 713ha. Dự án ảnh hưởng khoảng 1.819 hộ gia đình, cá nhân và 3 tổ chức, tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hơn 2.000 tỷ đồng.

Chỉ trong thời gian ngắn, công tác giải phóng mặt bằng đã có những chuyển biến mạnh. Theo ông Tăng Vũ Em, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau, ban đầu đơn vị cũng lo ngại việc thu hồi đất sẽ gặp khó khăn do phần lớn diện tích liên quan đến đất nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, khi chủ trương được triển khai, phần lớn người dân đều đồng thuận.

Công tác phát triển quỹ đất không đơn thuần là đo đạc, bồi thường mà còn là quá trình vận động, thuyết phục để tạo sự đồng thuận. Thành quả lớn nhất không chỉ là diện tích mặt bằng sạch mà còn là sự bám cơ sở, kiên trì vận động để hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Ông Lâm Văn Bi, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Cà Mau

Đáng chú ý, chỉ trong khoảng 2 tuần, gần 1.600 tỷ đồng tiền bồi thường đã được chi trả cho người dân. Trung tâm Phát triển quỹ đất bố trí ngân hàng ngay tại chỗ, tổ chức chi trả thuận tiện, giúp người dân nhanh chóng nhận tiền bồi thường.

"Đây là một kỳ tích", ông Tăng Vũ Em đánh giá, đồng thời cho rằng kinh nghiệm quan trọng là phải chủ động phối hợp giữa chủ đầu tư, sở, ngành và chính quyền địa phương. Những vấn đề vượt thẩm quyền được báo cáo, xin ý kiến ngay để tháo gỡ, không để vướng mắc kéo dài.

Tại xã Đất Mũi, nơi tuyến cao tốc đi qua khoảng 13km, nhiều người dân cũng sẵn sàng nhường đất. Ông Nguyễn Văn Sửa, 68 tuổi, ở ấp Khai Long, đã đồng ý giao gần 7.000m² đất để thực hiện dự án.

"Đường cao tốc về tận Đất Mũi, bà con ai cũng mừng. Mong làm sớm, làm nhanh để con cháu có đường sá thuận lợi, có điều kiện làm ăn", ông Sửa chia sẻ. Với ông, niềm vui về một tuyến đường mới không chỉ nằm ở chuyện đi lại thuận tiện hơn mà còn là kỳ vọng về một vùng đất từng cách trở sẽ có thêm cơ hội phát triển.

Tại xã Khánh Bình, địa phương có số hộ bị ảnh hưởng nhiều nhất trong 10 xã có cao tốc đi qua, công tác giải phóng mặt bằng cũng đã cơ bản hoàn thành. Tuyến đường qua địa bàn dài hơn 9km, ảnh hưởng 339 hộ dân và 1 tổ chức, với tổng diện tích đất hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng gần 69ha.

Trong khi đó, xã Hưng Mỹ có hơn 11km tuyến cao tốc đi qua, ảnh hưởng 317 hộ dân và 1 tổ chức. Đến nay, địa phương đã phối hợp chi trả tiền bồi thường cho 238 hộ, với tổng số tiền hơn 206 tỷ đồng.

Có những câu chuyện nhỏ nhưng cho thấy sự đồng thuận lớn. Sau khi nhận tiền bồi thường, ông Nguyễn Văn Lâm, ngụ ở ấp Giải Phóng, xã Hưng Mỹ tự nguyện ủng hộ lại 20 triệu đồng cho địa phương để thực hiện công tác an sinh xã hội.

Những phần đất được bàn giao hôm nay đang trở thành mặt bằng cho những tuyến đường mở ra ngày mai.

Mặt bằng sạch tiếp sức công trình về đích

Không chỉ cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, công tác giải phóng mặt bằng cũng đang tạo điều kiện để các công trình trọng điểm khác của tỉnh được triển khai đúng tiến độ.

Tại dự án mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đã đạt trên 99%. Dự án ảnh hưởng 612 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức, với tổng diện tích khoảng 105,85ha. Các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt với tổng số tiền hơn 577 tỷ đồng.

Ngày 19/4/2025, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) phối hợp UBND tỉnh Cà Mau tổ chức lễ bàn giao mặt bằng và động thổ dự án.

Sau hơn một năm triển khai, dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau hiện đạt khoảng 60% khối lượng. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 2.400 tỷ đồng, gồm xây dựng đường cất hạ cánh mới kích thước 2.400 x 45m; hệ thống đường lăn, sân đỗ đáp ứng khả năng tiếp nhận Airbus A320, A321 và tương đương; cải tạo, nâng cấp nhà ga hành khách lên công suất khoảng 500.000 lượt khách/năm.

Theo Ban QLDA mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau, các nhà thầu đang bước vào giai đoạn thi công nước rút, huy động khoảng 500 công nhân, kỹ sư cùng gần 200 đầu máy, xe cơ giới, tổ chức thi công 3 ca liên tục.

Dự kiến, trong tháng 9/2026 sẽ thực hiện bay hiệu chuẩn hệ thống thiết bị khu bay. Toàn bộ dự án phấn đấu hoàn thành ngày 31/10 và khai thác trở lại từ ngày 1/11/2026.

Từ cao tốc đến sân bay, những công trình đang dần thành hình trên vùng đất cực Nam cho thấy giá trị của mặt bằng sạch không chỉ nằm ở những con số diện tích được bàn giao, mà còn ở sự đồng thuận của người dân.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Cà Mau Lâm Văn Bi đánh giá, công tác phát triển quỹ đất không đơn thuần là đo đạc, bồi thường mà còn là quá trình vận động, thuyết phục để tạo sự đồng thuận. Theo ông, thành quả lớn nhất không chỉ là diện tích mặt bằng sạch mà còn là sự bám cơ sở, kiên trì vận động để hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Ông Tăng Vũ Em cũng cho rằng, kinh nghiệm từ các dự án trọng điểm cho thấy khi chính quyền gần dân, chủ động tháo gỡ vướng mắc và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, công tác giải phóng mặt bằng có thể được đẩy nhanh đáng kể.

Với Cà Mau, mỗi hecta đất được bàn giao không chỉ là một phần mặt bằng cho dự án. Đó còn là sự gửi gắm kỳ vọng của người dân vào những con đường mới, sân bay mới và một không gian phát triển rộng mở hơn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lâm Văn Bi cho rằng, cao tốc Cà Mau - Đất Mũi cùng các tuyến trục Đông - Tây sẽ trở thành những trụ cột để phát triển kinh tế biển, khai thác hiệu quả nguồn lực, củng cố quốc phòng - an ninh, từng bước đánh thức những tiềm năng còn "ngủ quên" của vùng đất cực Nam.

Từ những vuông tôm, những căn nhà và mảnh đất cha ông để lại, người dân đã góp phần mở đường cho một chặng phát triển mới. Ở miền cuối đất, những con đường đang được hình thành không chỉ bằng máy móc, bê tông, nhựa đường, mà còn bằng sự đồng lòng của người dân.