Hạ nhiệt ngôi nhà bằng tường gạch hai lớp

"Đệm nhiệt" cho công trình hướng Tây

Năm 2023, anh Nguyễn Anh Tuấn (tỉnh Nghệ An) chuẩn bị xây nhà trên lô đất hướng Tây mà xung quanh chưa có công trình che chắn. Với khí hậu nắng gắt đặc thù của miền Trung đã đặt ra bài toán buộc anh phải tìm giải pháp chống nóng để ngôi nhà không bị ngột ngạt vào mùa hè.

Sau khi tham khảo ý kiến tư vấn từ kỹ sư xây dựng, anh Tuấn đã quyết định lựa chọn giải pháp xây tường hai lớp (tường gạch đôi) cho toàn bộ bức tường mặt tiền hướng Tây.

Theo anh Tuấn, hệ tường này được cấu tạo từ hai lớp gạch xây độc lập, ngăn cách nhau bằng một khoảng hở rỗng rộng 6cm ở giữa, tạo thành một lớp đệm không khí giúp cách nhiệt và chặn không cho dòng nhiệt bên ngoài truyền vào nhà.

Đến nay, sau một thời gian công trình được đưa vào vận hành và trải qua những đợt cao điểm nắng nóng, anh Tuấn phấn khởi chia sẻ, vào những ngày thời tiết nắng gắt, lớp tường phía trong nhà không bị hấp nhiệt hay nóng bức. Điều này giúp không khí trong nhà bớt ngột ngạt, hỗ trợ máy điều hòa làm lạnh nhanh hơn và tiết kiệm điện năng hơn.

Theo kỹ sư Lê Anh Đức, Trưởng phòng kỹ thuật, Công ty CP Tư vấn đầu tư và xây dựng Đất Việt, tường gạch hai lớp về bản chất là hệ thống gồm hai bức tường gạch được xây dựng song song nhau.

Thông thường, độ dày của hệ tường này dao động từ khoảng 20 - 33cm, tùy theo cấu tạo và vật liệu sử dụng. Ở giữa hai lớp sẽ có một khoảng hở từ khoảng 6 - 10cm để tạo lớp đệm không khí giúp cách nhiệt tự nhiên hoặc chèn thêm vật liệu cách nhiệt chuyên dụng.

Về bản chất, khoảng không khí nằm giữa hai lớp gạch hoạt động giống như một lớp "đệm nhiệt", giúp làm chậm quá trình truyền nhiệt từ bên ngoài vào trong nhà. Nhờ đó, không gian bên trong ổn định nhiệt độ tốt hơn so với tường xây một lớp truyền thống.

Đây là giải pháp kiến trúc hiệu quả, thường được ưu tiên ứng dụng cho các ngôi nhà quay mặt về hướng Tây, các công trình tại vùng khí hậu nắng nóng khắc nghiệt hoặc những không gian yêu cầu tiêu chuẩn cách âm cao.

Cần tính toán kỹ cho các công trình nhỏ hẹp

Phân tích sâu hơn dưới góc độ chuyên môn, kỹ sư Lê Anh Đức chỉ ra những giá trị lâu dài mà giải pháp này mang lại so với xây dựng tường truyền thống.

Trước hết, về bài toán tối ưu hóa năng lượng, nhờ khả năng ngăn chặn hiệu quả lượng nhiệt hấp thụ trực tiếp, hệ tường hai lớp giúp không gian nội thất giảm thiểu tối đa tình trạng oi nồng vào buổi chiều, tiết kiệm năng lượng cho hệ thống làm mát.

Ngoài ra, khoảng hở giữa hai lớp gạch đóng vai trò như một bộ lọc âm thanh tự nhiên, giúp triệt tiêu phần lớn tiếng ồn giao thông cho các công trình sát mặt đường lớn.

Độ dày của hệ tường đôi giúp che giấu khéo léo các hệ cột bê tông thô kệch hoặc hệ thống hộc kỹ thuật. Nhờ đó, bề mặt tường sau hoàn thiện sẽ phẳng hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc bài trí nội thất.

Chia sẻ về một số lưu ý khi sử dụng tường hai lớp, ông Nguyễn Văn Chín, một nhà thầu xây dựng cho biết, do độ dày hệ tường tăng lên đáng kể, giải pháp này sẽ làm thu hẹp một phần không gian sử dụng bên trong, đòi hỏi các công trình có mặt bằng nhỏ hoặc nhà phố hẹp phải tính toán thật kỹ ngay từ khâu thiết kế.

Bên cạnh đó là chi phí đầu tư, một mét vuông tường đôi tiêu tốn nhiều vật liệu, gạch và nhân công hơn hẳn tường một lớp. Tải trọng công trình tăng lên cũng bắt buộc phần móng và kết cấu chịu lực phải được gia cố kiên cố hơn, đòi hỏi chi phí cũng phát sinh thêm. 

Song, nếu xét về dài hạn, khoản đầu tư này có thể được bù đắp lại nhờ việc tiết kiệm điện năng làm mát và giảm chi phí bảo trì.

Cuối cùng, giải pháp này đòi hỏi khắt khe về kỹ thuật thi công. Nếu đội thợ thiếu kinh nghiệm, xây dựng theo thói quen khiến vữa thừa rơi vãi làm đầy khe hở thì hiệu quả cách nhiệt sẽ giảm mạnh.

Đặc biệt, việc chống thấm tại chân tường và các điểm giao cắt nếu không được xử lý triệt để sẽ biến khoảng trống ở giữa thành nơi tích tụ ẩm mốc, gây hư hại cho công trình về lâu dài.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị, để phát huy tối đa hiệu quả của giải pháp này, chủ đầu tư không nhất thiết phải xây dựng toàn bộ ngôi nhà bằng tường đôi. 

Thay vào đó, chỉ cần áp dụng cục bộ cho các mặt tường trực tiếp đón ánh nắng mặt trời gay gắt.

Đối với cấu tạo lõi tường, khoảng trống giữa hai lớp gạch có thể linh hoạt chèn thêm các loại vật liệu cách nhiệt chuyên dụng như xốp EPS, PU, bông khoáng hoặc rockwool… nhằm gia tăng tối đa năng lực cản nhiệt cho công trình.

Về lựa chọn vật liệu xây dựng chính, việc ưu tiên sử dụng các dòng gạch có hệ số cách nhiệt tốt như gạch đất nung rỗng, gạch bê tông khí chưng áp hay gạch block nhẹ sẽ giúp nâng cao đáng kể hiệu quả chống nóng.

Cuối cùng, các gia chủ nên kết hợp linh hoạt hệ tường hai lớp với các biện pháp bổ trợ khác như sơn chống nóng ngoại thất, lắp đặt hệ lam chắn nắng hoặc thiết kế các khoảng thông gió tự nhiên cho ngôi nhà.