Nhà hướng Tây luôn nóng bức, làm sao để chống nhiệt hiệu quả?

Tường nóng hầm hập, điều hòa chạy liên tục vẫn không mát

"Các anh chị đã có ai chống nóng hai bên tường nhà hiệu quả chưa ạ? Nhà em là nhà ống, hai bên chưa xây nên mùa hè tường nóng hầm hập, không phải lúc nào cũng bật điều hòa được. Mà mùa hè tới rồi, không khí ngột ngạt rất khó chịu". 

Đó là chia sẻ của chị Nguyễn Bình Thu trên một diễn đàn về nhà ở. Đây cũng là nỗi băn khoăn của không ít gia đình đang sinh sống trong các ngôi nhà hướng Tây hoặc nhà ống có các mặt tường tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.

Vào mùa hè, nhiệt độ ngoài trời có thể lên tới gần 40 độ C, thậm chí cao hơn tại các khu vực đô thị. Những bức tường hướng Tây phải hứng chịu bức xạ mặt trời trong nhiều giờ liên tục trở thành nơi tích tụ nhiệt lớn. Nhiệt lượng hấp thụ vào ban ngày tiếp tục được tỏa ra vào buổi tối, khiến không gian bên trong nhà luôn trong tình trạng nóng bức, bí bách.

Theo KTS Trần Cao Cường, đây là hiện tượng phổ biến đối với những ngôi nhà có mặt đứng hướng Tây hoặc các mặt tường không được che chắn. 

"Nhiều người cho rằng khi mặt trời lặn thì nhà sẽ mát ngay, nhưng thực tế nhiệt lượng vẫn được lưu giữ trong kết cấu tường và tiếp tục truyền vào không gian sống nhiều giờ sau đó. Đây là lý do khiến nhiều gia đình cảm thấy nhà nóng nhất vào cuối chiều và buổi tối", ông phân tích.

KTS Trần Cao Cường cho rằng, chống nóng hiệu quả cần thực hiện theo nguyên tắc ngăn bức xạ nhiệt ngay từ lớp vỏ công trình, thay vì chỉ tập trung làm mát không gian bên trong bằng điều hòa.

Chống nóng cần bắt đầu từ khâu thiết kế

Đối với những công trình chuẩn bị xây dựng, việc chống nóng nên được tính toán ngay từ bản vẽ thiết kế. Đây là giải pháp mang lại hiệu quả lâu dài và tiết kiệm chi phí hơn nhiều so với việc cải tạo sau này.

Theo KTS Trần Cao Cường, trước hết cần hạn chế tối đa tác động trực tiếp của ánh nắng lên tường và cửa sổ. Các hệ lam chắn nắng, mái đua, ban công hoặc lớp vỏ bao che bên ngoài sẽ giúp giảm đáng kể lượng nhiệt hấp thụ vào công trình. 

Những khoảng đệm này có vai trò như một lớp lá chắn giúp ngăn bức xạ mặt trời trước khi truyền đến kết cấu tường.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn vật liệu xây dựng phù hợp cũng rất quan trọng. Thay vì sử dụng hoàn toàn tường gạch đặc truyền thống, nhiều công trình hiện nay sử dụng gạch bê tông khí chưng áp, gạch nhẹ hoặc giải pháp tường hai lớp kết hợp vật liệu cách nhiệt. Các loại vật liệu này có khả năng hạn chế truyền nhiệt tốt hơn, giúp nhiệt độ trong nhà ổn định hơn vào mùa hè.

Không chỉ tường, mái nhà cũng là khu vực hấp thụ nhiệt lớn nhất của công trình. Việc sử dụng mái có lớp cách nhiệt, kết hợp trần thạch cao và vật liệu bảo ôn sẽ giúp giảm đáng kể lượng nhiệt truyền xuống không gian bên dưới.

Ban công phủ xanh bằng cây cảnh và dây leo tạo lớp đệm chống nóng tự nhiên, góp phần giảm nhiệt cho không gian bên trong ngôi nhà.

Ngoài các giải pháp về vật liệu, cây xanh và thông gió tự nhiên cũng đóng vai trò quan trọng. Một ngôi nhà được bố trí giếng trời hợp lý, có cửa đón gió và các khoảng xanh ở ban công, sân thượng hoặc mặt đứng sẽ tạo điều kiện cho không khí lưu thông liên tục, hạn chế tình trạng tích tụ nhiệt bên trong công trình.

Nhà đã xây dựng có thể cải tạo như thế nào?

Đối với những ngôi nhà đã hoàn thiện, đặc biệt là nhà ống trong khu dân cư chưa xây dựng đồng bộ, việc cải tạo chống nóng vẫn có thể mang lại hiệu quả rõ rệt nếu lựa chọn đúng giải pháp.

Theo kỹ sư Đỗ Xuân Chiến, nguyên tắc quan trọng nhất là giảm lượng nhiệt hấp thụ trên bề mặt tường và hạn chế truyền nhiệt vào bên trong nhà. Với các mặt tường hướng Tây hoặc tường bên hông thường xuyên chịu nắng gắt, gia chủ có thể bổ sung thêm lớp vật liệu cách nhiệt bên ngoài hoặc tạo lớp bao che thứ hai. Khoảng không khí giữa các lớp vật liệu sẽ đóng vai trò như lớp đệm, giúp giảm đáng kể khả năng truyền nhiệt.

Rèm cửa dày hoặc rèm cản nhiệt giúp giảm bức xạ mặt trời đi vào nhà, đặc biệt hiệu quả với các không gian có cửa sổ lớn hướng Tây.

Trong trường hợp không thể thay đổi kết cấu công trình, việc sử dụng sơn phản xạ nhiệt hoặc sơn chống nóng là giải pháp tương đối đơn giản và dễ thi công. Tuy nhiên, kỹ sư Đỗ Xuân Chiến cho rằng không nên kỳ vọng sơn chống nóng có thể giải quyết hoàn toàn tình trạng nóng bức. Hiệu quả của giải pháp này sẽ cao hơn khi kết hợp với các biện pháp che nắng, cách nhiệt và thông gió.

Một giải pháp khác được nhiều chuyên gia khuyến khích là sử dụng cây xanh để tạo lớp đệm tự nhiên cho công trình. Các giàn cây leo, vườn đứng hoặc hệ cây xanh bố trí trước mặt tường hướng Tây không chỉ giúp giảm bức xạ mặt trời mà còn tạo vi khí hậu mát mẻ hơn cho khu vực xung quanh ngôi nhà.

Bên cạnh việc giảm nhiệt từ bên ngoài, cần chú ý đến khả năng thoát nhiệt bên trong công trình. Nhiều ngôi nhà dù đã sử dụng vật liệu chống nóng nhưng vẫn cảm thấy ngột ngạt do không khí nóng bị giữ lại trong không gian kín. 

Việc bổ sung các ô thông gió, quạt hút hoặc cải tạo giếng trời sẽ giúp tăng cường đối lưu không khí, đưa lượng nhiệt tích tụ ra ngoài nhanh hơn.

Các chuyên gia cho rằng không có một vật liệu hay giải pháp đơn lẻ nào có thể chống nóng tuyệt đối cho nhà hướng Tây. 

Hiệu quả cao nhất thường đến từ sự kết hợp đồng bộ giữa thiết kế che nắng, vật liệu cách nhiệt, thông gió tự nhiên và cây xanh. Điều này có thể giúp giảm nhiệt độ trong nhà, nâng cao chất lượng không gian sống trong những ngày nắng nóng kéo dài.