Nhiều nút thắt cản trở tiến độ xây dựng nhà ở xã hội cần tháo gỡ
Một trong những nguyên nhân lớn nhất là việc thắt chặt tín dụng trong lĩnh vực bất động sản. Dù nhà ở xã hội thuộc nhóm được ưu tiên, song trên thực tế, dòng vốn tín dụng chưa được tách bạch rõ ràng, vẫn chịu ảnh hưởng chung từ chính sách kiểm soát rủi ro của hệ thống ngân hàng.

Ông Nguyễn Xuân Quang, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Phú Thọ ( đứng thứ 3 từ phải sang) kiểm tra các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn.
Các tổ chức tín dụng vì vậy trở nên thận trọng hơn, siết chặt điều kiện cho vay, khiến các chủ đầu tư gặp khó trong tiếp cận nguồn vốn, đặc biệt với những dự án có hiệu quả tài chính thấp và phụ thuộc nhiều vào vốn vay. Bên cạnh đó, tiến độ giải ngân các gói tín dụng ưu đãi còn chậm, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.
Ngoài ra, biến động giá xăng dầu trên thế giới đã kéo theo giá vật liệu xây dựng và chi phí nhân công tăng mạnh, trung bình từ 20 - 30%. Điều này làm đội chi phí đầu tư, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả tài chính của dự án.
Trong khi đó, giá bán nhà ở xã hội bị khống chế, khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp bị thu hẹp, thậm chí không đảm bảo, làm giảm động lực tham gia của nhà đầu tư.
Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) cũng là một điểm nghẽn. Đối với phần quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội trong các dự án thương mại, do không phải là phần mang lại lợi nhuận chính nên một số chủ đầu tư chưa thực sự quan tâm.
Cùng với đó, việc tuyên truyền, vận động còn hạn chế, giá bồi thường chưa sát thị trường, dẫn đến phát sinh khiếu nại, kéo dài thời gian bàn giao mặt bằng.
Bên cạnh đó, các quy định về trình tự, thủ tục điều chỉnh quy hoạch, chương trình phát triển nhà ở theo Nghị định 192/2025/NĐ-CP cũng đòi hỏi thời gian thực hiện dài, ảnh hưởng đến tiến độ lập, thẩm định và phê duyệt các bước tiếp theo của dự án.
Chủ động tháo gỡ, thúc đẩy tiến độ
Trao đổi với phóng viên Báo Xây dựng ngày 16/4, ông Nguyễn Lê Điển Ngọc, Trưởng Phòng Quản lý nhà và Thị trường bất động sản cho biết: Trước những khó khăn trên, Sở Xây dựng Phú Thọ đã và đang triển khai nhiều giải pháp.
Trong đó, tập trung khảo sát, công bố giá vật liệu xây dựng sát với thị trường, hướng dẫn chủ đầu tư điều chỉnh giá bán khi có biến động. Đồng thời, Sở đang xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội độc lập đến năm 2030, dự kiến trình UBND tỉnh trong tháng 5/2026.
Cùng với đó, tỉnh đẩy nhanh việc lập và điều chỉnh chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đến năm 2030; triển khai cơ chế "luồng xanh", cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính đối với các dự án nhà ở xã hội.
Việc công khai quỹ đất, thu hút nhà đầu tư có năng lực, cũng như tăng cường kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án được thực hiện quyết liệt.

Ông Lê Xuân Lộc, phụ trách Ban Quản lý dự án Công ty Cổ phần Xây dựng Thăng Long (áo xanh) đang trao đổi giá vật liệu hàng ngày với nhà thầu thi công.
Tại dự án nhà ở xã hội lô XH1, XH2 thuộc Khu đô thị Hùng Vương - Tiền Châu (phường Phúc Yên) do Công ty Cổ phần Xây dựng Thăng Long làm chủ đầu tư, quy mô 1.152 căn hộ với tổng mức đầu tư hơn 1.226 tỷ đồng, tiến độ hoàn thành dự kiến vào cuối năm 2026. Hiện dự án đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm nhưng chịu áp lực lớn từ biến động chi phí.
So với thời điểm lập dự toán quý III/2025, giá vật liệu đã tăng 15 - 22%, chi phí nhân công tăng khoảng 12%. Trong khi đó, chi phí đầu vào chiếm hơn 70% tổng mức đầu tư, khiến dự án đối mặt nguy cơ thua lỗ và chậm tiến độ.
Ông Lê Xuân Lộc, phụ trách Ban quản lý dự án Công ty Cổ phần Xây dựng Thăng Long cho biết: Để giải quyết các khó khăn thời điểm này, chủ đầu tư mong muốn kiến nghị cơ quan chức năng sớm cập nhật chỉ số giá xây dựng sát thực tế; cho phép điều chỉnh giá bán dựa trên chi phí thực tế tại thời điểm nghiệm thu; đồng thời hỗ trợ tiếp cận gói tín dụng ưu đãi với lãi suất 4,6%/năm.

Dự án nhà ở xã hội lô XH1, XH2 thuộc Khu đô thị Hùng Vương của Công ty Cổ phần Xây dựng Thăng Long làm chủ đầu tư đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ giữa những khó khăn về giá nhân công và vật liệu xây dựng.
Tương tự, tại dự án nhà ở xã hội Kira Home do Công ty Cổ phần Ống thép Việt - Đức VG PIPE làm chủ đầu tư, dù thi công khẩn trương, đơn vị vẫn gặp khó do giá vật liệu tăng mạnh, nguồn cung gián đoạn và thiếu hụt nhân công.
Trao đổi với phóng viên Báo Xây dựng ngày 16/4, ông Nguyễn Minh Trí, Chỉ huy trưởng công trình thuộc Tổng công ty Cổ phần VINACONEX cho biết: Đại diện nhà thầu kiến nghị cần có chính sách bình ổn giá vật liệu và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng để đảm bảo tiến độ đề ra.

Các đơn vị đang xây dựng nhiều phương án chủ động tháo gỡ khó khăn đảm bảo tiến độ.
Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng lớn, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về vốn, cơ chế chính sách, chi phí đầu vào và mặt bằng là yêu cầu cấp thiết.
Những giải pháp đồng bộ từ phía chính quyền cùng với sự chủ động của doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ giúp các dự án nhà ở xã hội tại Phú Thọ tăng tốc, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhà ở giai đoạn 2026 - 2030, đảm bảo an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận