Nghệ An: Tìm lời giải cho trên 400 hồ sơ đất giao trái thẩm quyền chưa được cấp sổ

Nhiều trường hợp giao đất trái thẩm quyền chưa được cấp bìa đỏ

Theo thống kê sơ bộ của Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, toàn tỉnh còn 9.409 hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tồn đọng. Trong đó, 406 trường hợp được xác định cấp trái thẩm quyền đang được xử lý. 

Hiện các địa phương đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.

Người dân Nghệ An đến Trung tâm hành chính công rà soát các thủ tục pháp lý về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Mục tiêu đặt ra là trước ngày 30/6, UBND cấp xã hoàn thành việc rà soát, phân loại hồ sơ; trước ngày 31/12, hoàn tất cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các trường hợp đủ điều kiện. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đang gặp nhiều trở ngại do phần lớn hồ sơ tồn đọng kéo dài qua nhiều năm.

Khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu hồ sơ gốc và các tài liệu chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ tài chính. Nhiều hộ dân không còn lưu giữ biên bản giao đất, chứng từ nộp tiền hoặc các văn bản quy hoạch qua từng thời kỳ, khiến số hồ sơ đủ điều kiện xem xét cấp giấy chứng nhận còn hạn chế.

Tại nhiều địa phương, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp giao đất trái thẩm quyền vẫn gặp nhiều vướng mắc, dù người dân đã sử dụng đất ổn định trong thời gian dài.

Bà Hoàng Thị Thảo, trú tại xã Vân Tụ (Nghệ An), cho biết năm 1996, gia đình bà mua một suất đất trong đợt UBND xã Lý Thành (huyện Yên Thành cũ, nay là xã Vân Tụ) bán gần 30 lô đất ở. Tuy nhiên, đến năm 2005, UBND huyện Yên Thành ban hành quyết định hủy việc bán đất do vượt thẩm quyền và yêu cầu hoàn trả tiền cho người dân nhưng đến nay vẫn chưa được thực hiện. 

“Suốt gần 30 năm qua, gia đình tôi không được xây dựng nhà ở, cũng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Chúng tôi chỉ mong sớm được cấp bìa đỏ để con cái có nơi ở ổn định”, bà Thảo chia sẻ.

Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Tùng, trú xóm 4 Mỹ Sơn, xã Bạch Hà (Nghệ An), cho biết gia đình ông mua thửa đất đang sử dụng từ UBND xã vào năm 1996. Dù đã sinh sống ổn định gần 30 năm và nhiều lần kiến nghị đến các cơ quan chức năng, hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn chưa được giải quyết do chưa có phương án xác định, thu nghĩa vụ tài chính.

“Gia đình tôi chỉ mong sớm được cấp sổ đỏ để tạo điều kiện cho con cái tiếp cận nguồn vốn ngân hàng, ổn định cuộc sống”, ông Tùng chia sẻ.

Tháo gỡ vướng mắc để cấp "bìa đỏ" cho dân

Theo ông Nguyễn Đình Thi, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Tụ (Nghệ An), sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, toàn xã còn khoảng 300 hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tồn đọng. Đến nay, địa phương mới giải quyết được 44 hồ sơ.

Theo ông Thi, phần lớn hồ sơ chưa được cấp giấy chứng nhận do người dân chưa thực hiện kê khai theo quy định. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp giao đất trái thẩm quyền trước đây có hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, trong khi người sử dụng đất chưa xây dựng nhà ở trên đất. Vì vậy, địa phương phải rà soát kỹ lưỡng, hoàn thiện thủ tục theo quy định hiện hành trước khi xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.

Sau sáp nhập, toàn xã Vân Tụ (Nghệ An), có khoảng 300 hồ sơ tồn đọng nhưng mới cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cho 44 hồ sơ.

Không chỉ tại xã Vân Tụ, việc hoàn thành đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp tồn đọng, đặc biệt là đất giao trái thẩm quyền, cũng đang là khó khăn chung của nhiều địa phương trên địa bàn Nghệ An.

Ông Cao Xuân Điệp, Phó Chủ tịch UBND xã Quỳnh Phú, cho biết qua rà soát, toàn xã còn 378 trường hợp chưa hoàn thành thủ tục đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong đó, có 6 trường hợp có giấy tờ theo Điều 137 Luật Đất đai năm 2024; 102 trường hợp không có giấy tờ theo Điều 138; 99 trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1/7/2014 và 171 trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền.

Đến nay, địa phương đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 47 trường hợp. Để đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ tồn đọng, UBND xã Quỳnh Phú đang chỉ đạo các bộ phận chuyên môn làm việc trực tiếp với từng hộ dân, rà soát hồ sơ pháp lý và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, tạo điều kiện sớm hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.

Trên thực tế, Luật Đất đai năm 2024 đã mở ra cơ sở pháp lý quan trọng để giải quyết các trường hợp đất giao trái thẩm quyền tồn đọng kéo dài. 

Điều 140 của luật quy định, đất được giao không đúng thẩm quyền nhưng sử dụng ổn định, không có tranh chấp vẫn có thể được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, quá trình triển khai tại cơ sở vẫn gặp nhiều khó khăn do phần lớn hồ sơ thiếu giấy tờ gốc, khiến việc xác minh nguồn gốc và điều kiện cấp giấy chứng nhận gặp trở ngại.

Trước thực tế này, nhiều địa phương kiến nghị cho phép sử dụng các loại giấy tờ, tài liệu có giá trị tương đương để thay thế hồ sơ gốc bị thất lạc.

Ông Phạm Văn Toàn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, cho biết liên quan đến các vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền, Sở đã tham mưu UBND tỉnh Nghệ An ban hành Công văn số 1029/UBND-NN gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hướng tháo gỡ.

Theo đề xuất của tỉnh, cần sửa đổi, bổ sung Điều 140 Luật Đất đai theo hướng: các trường hợp được giao đất ở không đúng thẩm quyền trước ngày 1/7/2014, dù đã xây dựng hay chưa xây dựng nhà ở, đều được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với mục đích đất ở. Người sử dụng đất khi được cấp giấy chứng nhận phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.

Nếu được chấp thuận, đây sẽ là cơ sở quan trọng để giải quyết dứt điểm hàng nghìn hồ sơ tồn đọng, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và tháo gỡ những bất cập kéo dài trong công tác quản lý đất đai tại địa phương.

Ông Phạm Văn Toàn cho biết, theo văn bản trả lời của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ đang tiếp tục nghiên cứu, rà soát chính sách cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với các trường hợp sử dụng đất có nguồn gốc được giao không đúng thẩm quyền trước ngày 1/7/2014 trong quá trình xây dựng, hoàn thiện Luật Đất đai sửa đổi.

Hiện, Nghệ An đang chờ hướng dẫn tiếp theo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để có cơ sở triển khai thực hiện.