Ánh sáng tự nhiên triệt tiêu sự u ám, bí bách
Sống giữa một khu dân cư đông đúc ở phường Kim Liên (TP Hà Nội), gia đình chị Hoàng Hạnh Mai từng nhiều năm chịu đựng không gian sống ngột ngạt trong ngôi nhà ống thiết kế kiểu cũ.
Việc cho ánh sáng tự nhiên vào nhà mang lại những giá trị không thể thay thế bằng bất kỳ thiết bị nhân tạo.
Giống như bao căn nhà phố ở đô thị, công trình được xây dạng "hộp kín" với các bức tường bê tông kiên cố, các phòng vây kín lẫn nhau và chỉ có cửa sổ mở ra ở mặt tiền.
Chính cách thiết kế này làm ánh sáng mặt trời không thể lọt sâu vào bên trong. Càng đi vào trung tâm căn nhà, không khí càng u ám, ẩm thấp và bí bách.
Ban ngày, dù trời nắng gắt, gia đình vẫn phải bật đèn điện và quạt thông gió liên tục, khiến chi phí năng lượng tăng cao.
Chị Mai chia sẻ, gia đình luôn mong muốn tìm kiếm một giải pháp kiến trúc hiệu quả để cải tạo, sửa chữa lại ngôi nhà, giải phóng không gian u tối và đưa ánh sáng, gió trời vào từng góc sống.
Nằm trong con hẻm nhỏ tại phường Tân Phú (TP.HCM), một công trình mang tên "Nhà Lá Dừa" không chọn giải pháp đóng kín che chắn mà mở ra một không gian giao thoa nhịp nhàng với nắng trời.
Với KTS Nguyễn Xuân Mẫn cùng đội ngũ Công ty TNHH Xmarchitect, thách thức lớn nhất của nhà phố đô thị là làm sao đưa ánh sáng tự nhiên vào sâu nhất mà không mang theo cái oi nồng, bức bối.
Để giải quyết vấn đề này, KTS Nguyễn Xuân Mẫn, Giám đốc Xmarchitect cho biết, công ty đã đưa ra giải pháp lấy sáng tự nhiên kết hợp điều tiết nhiệt độ dựa trên hai yếu tố chính: Hệ lam chắn nắng cách điệu ở mặt tiền và thiết kế lệch tầng.
Điểm nhấn đầu tiên là hệ lam chắn nắng lấy cảm hứng từ hình dáng lá dừa Nam Bộ.
Thay vì dùng kính lớn khiến nhà bị hấp nhiệt, hệ lam này đóng vai trò như một lớp màng lọc.
Nó vừa cản bớt nắng gắt hướng chính, vừa chia nhỏ luồng sáng chiếu vào nhà.
Nhờ đó, không gian nội thất luôn nhận đủ ánh sáng tự nhiên nhưng không bị nóng chói, tạo ra các khoảng bóng đổ dịu mát trên bề mặt gỗ và nền nhà.
Bên trong được bố trí hai khoảng thông tầng lớn kết hợp thiết kế lệch tầng. Cấu trúc này đóng vai trò như một "giếng sáng" hút ánh sáng từ mái xuống tận tầng trệt, kết hợp cùng mặt nước hồ cảnh quan để làm mát không khí.
Ánh sáng tự nhiên được phân bổ đều khắp các khu vực từ phòng khách, bếp cho đến các phòng ngủ.
Theo KTS Mẫn, bằng việc kết hợp hài hòa giữa hệ lam lọc sáng và các khoảng thông tầng, "Nhà Lá Dừa" giúp gia đình giảm thiểu tối đa việc bật đèn ban ngày, đồng thời tạo ra một không gian sống thoáng đãng, gần gũi với thiên nhiên ngay giữa phố thị.
Ánh sáng tự nhiên giúp điều hòa nhịp sinh học, giảm căng thẳng cho con người.
Ánh sáng tự nhiên tạo không gian chữa lành
KTS Nguyễn Xuân Mẫn cho biết, việc "mở đường" cho ánh nắng vào nhà mang lại những giá trị cốt lõi không thể thay thế bằng bất kỳ thiết bị nhân tạo nào.
Về mặt sức khỏe, ánh sáng tự nhiên giúp điều hòa nhịp sinh học, kích thích não bộ sản sinh serotonin giảm căng thẳng.
Đồng thời, tia UV tự nhiên tiêu diệt nấm mốc, vi khuẩn, giúp ngôi nhà nhiệt đới luôn khô ráo, hạn chế tối đa bệnh lý về đường hô hấp.
Ánh sáng tự nhiên chính là chất xúc tác tôn lên vẻ đẹp chân thực của vật liệu, sự thô mộc của tường bê tông, vân êm ái của sàn gỗ hay sự bóng bẩy của kim loại.
Nó tạo ra một "bầu không khí" có thể biến một không gian vật lý vô tri trở thành chốn về mang tính chữa lành.
Có thể sử dụng các loại kính cản tia UV và cách nhiệt hiện đại như kính Low-E hay kính hộp để lấy sáng.
Chia sẻ về những lưu ý khi lựa chọn giải pháp chiếu sáng tự nhiên, KTS Nguyễn Xuân Mẫn cho rằng, ở môi trường nhiệt đới, lấy sáng bắt buộc phải luôn đi kèm với chắn nắng.
Đây cũng chính là ranh giới phân định một thiết kế tinh tế và một bản vẽ thiếu thực tế.
Trước hết là việc kiểm soát không gian theo hướng nắng dựa trên phân tích vi khí hậu của khu đất.
Với hướng Tây chịu bức xạ nhiệt chiều cực mạnh, giải pháp tối ưu là tuyệt đối không mở các mảng kính lớn trực tiếp.
Thay vào đó, nên ưu tiên sử dụng tường dày, hệ lam cách nhiệt hoặc đẩy các khu vực phụ trợ như cầu thang và nhà vệ sinh ra hướng này để tạo thành một lớp đệm cản nhiệt.
Bên cạnh hướng nắng, nguồn sáng lý tưởng trong sinh hoạt gia đình không phải là vệt nắng gắt chiếu thẳng vào mắt, mà là ánh sáng tán xạ.
Việc tính toán thiết kế để ánh sáng đập vào một bức tường sáng màu rồi hắt ngược vào phòng sẽ tạo ra nguồn sáng êm dịu, giúp không gian luôn sáng bừng mà không gây chói mắt.
Ngoài ra, gia chủ có thể cân nhắc đầu tư các loại kính cản tia UV và cách nhiệt hiện đại như kính Low-E hay kính hộp.
Song song đó, các mảng cây bóng mát hoặc dây leo ngoài ban công sẽ hoạt động như một "tấm rèm xanh" lọc sáng tự nhiên vô cùng hiệu quả.
"Một giải pháp chiếu sáng xuất sắc là sự thấu hiểu về bối cảnh, khí hậu và lối sống. Từ đó, mới có thể biến ánh sáng thành người bạn đồng hành tĩnh lặng nhưng đầy thấu cảm trong mỗi tổ ấm", KTS Mẫn nhấn mạnh.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận